Elske ter Veld (1944-2017) - de vrouw die haar droombaan verloor en in tranen uitbarstte

Wie de WAO wilde afschaffen, moest eerst Elske ter Veld zelf afschaffen

Ze zal altijd worden herinnerd als de vrouw die in huilen uitbarstte, nadat ze als staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moest opstappen. Ze had de steun verloren van haar eigen fractie. Het was 4 juni 1993, het was haar droombaan en het betekende het voorlopig einde van haar politieke carrière. Tussen 1995 en 2003 zou ze nog acht jaar senator zijn, dat wel. Na een ziekbed overleed Elske ter Veld afgelopen zondag. Ze werd 72 jaar.

Ter Veld betrad de politieke arena als 'rooie vrouw' uit Groningen, haar geboortestad, waar ze de sociale academie doorliep. Op 22-jarige leeftijd werd ze lid van de PvdA. Ze was als welzijnswerker actief in het buurt- en clubhuiswerk in Assen en Groningen, voordat ze vertrok naar vakbeweging FNV in Amsterdam. Daar bracht ze de sociaal roerige jaren zeventig door. Ze leerde er Wim Kok kennen.

In 1981 werd Ter Veld lid van de Tweede Kamer, tegelijk met Jeltje van Nieuwenhoven en Eveline Herfkens. De drie traden op als een fractie binnen de fractie. 'Jelskeline', kopte het weekblad Vrij Nederland. Het stond boven een interview waarin het drietal opbiechtte dat zij het waren die aan het naambord van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met lippenstift toevoegden: 'En Emancipatie.'

'Thijske'

Ik heb heel plezierig met haar gewerkt

Bert de Vries

Ze werd staatssecretaris in het derde kabinet-Lubbers (1989-1994) van CDA en PvdA, met Kok als vicepremier en minister van Financiën. Onder Lubbers I en II was de PvdA nog oppositiepartij. In die periode bouwde Ter Veld haar grote kennis van de sociale zekerheid op. Met Thijs Wöltgens, woordvoerder financiën, vormde ze het duo 'Thijske'. Ze bestreden het bezuinigingsbeleid van CDA-minister Jan de Koning en zijn staatssecretaris Louw de Graaf.

Daarna werd Ter Veld zelf bewindsvrouw. 'Wie de WAO wil afschaffen, moet eerst mij afschaffen', had ze in het voorjaar van 1991 nog gezegd. Twee jaar later was aan haar de taak de forse ingrepen in de WAO te verdedigen waarover CDA en PvdA het eens werden - het beroemde 'bami-akkoord' van Bergschenhoek, genoemd naar de woonplaats van CDA-minister Bert de Vries.

'Ik heb heel plezierig met haar gewerkt', zegt De Vries. 'Ze was een uitgesproken vertegenwoordiger van de vakbondsvleugel van de PvdA. Het was jammer dat ze haar partij niet kon overtuigen van de wijsheid van de WAO-deal.' Met ook nog een wijziging van de Nabestaandenwet en het beknibbelen op de bijstand aan jongeren verloor ze de steun van de eigen fractie. Ze zag zich genoodzaakt op te stappen.

Vertrek

Iemand belde mij met de vraag: ben je in Den Haag?

Jeltje van Nieuwenhoven

Haar vertrek maakte ze bekend tijdens een persconferentie in perscentrum Nieuwspoort. 'Iemand belde mij met de vraag: ben je in Den Haag?', vertelt Van Nieuwenhoven. 'Loop dan even naar Nieuwspoort, want Elske geeft een persconferentie en heeft het erg te kwaad.' Zo gezegd, zo gedaan. Van Nieuwenhoven wachtte in de deuropening tot de persconferentie klaar was en ondersteunde haar toen naar buiten. 'Oh Jeltje, dit is zo erg', snikte ze. Fotograaf Bert Verhoeff maakte er een foto van die parlementaire geschiedenis schreef.

Ter Veld woonde aan het water in Kortenhoef. 'We missen je. En niet zo'n beetje ook', schrijft haar familie in de overlijdensannonce.