De grote advertentie van Asscher uit de Volkskrant van 10 maart
De grote advertentie van Asscher uit de Volkskrant van 10 maart ©

Asscher blijft in advertentie dicht bij zichzelf, maar toont ook gebrek aan focus in PvdA-campagne

Bellen met Raoul du Pré, chef van de politieke redactie

Twee pagina's in de Volkskrant gebruikte PvdA-leider Lodewijk Asscher vrijdag in een advertentie om de zwevende kiezer alsnog richting zijn geplaagde partij te dirigeren. De lange tekst en de vele thema's tonen volgens Raoul du Pré, chef van de politieke redactie van de Volkskrant, dat Asscher dicht bij zichzelf blijft. 'Maar het illustreert vooral het grote probleem van de PvdA deze campagne: een gebrek aan focus.'

Asscher neemt de ruimte om veel thema's te behandelen. Goede ontwikkeling in een campagne die vooral over vorm gaat?

'Het is zeker positief dat hij de tijd en de moeite heeft genomen om breed uit te leggen waar hij voor staat. Zonder te worden afgekapt door een presentatrice of onder druk van een tikkende klok bij een debat. Hij profileert zich als iemand die durft te moraliseren en durft te besturen. Als iemand die niet wegloopt in moeilijke tijden. Als voorbeelden noemt hij zijn strijd als wethouder in Amsterdam tegen de uitbuiting van vrouwen op de Wallen en hoe hij zich als vicepremier heeft uitgesproken tegen Wilders' minder-Marokkanen-uitspraak.'

Asscher begint de advertentie met het verloop van de verkiezingscampagne te hekelen, die volgens hem soms lijkt te gaan 'om wie er wel of niet bij een debat is'. En, schrijft hij: 'Natuurlijk over de vraag: is er nog een #gamechanger in deze campagne?'. In De Wereld Draait Door zei Asscher deze week al, na vragen over het uitblijven van 'het Asscher-effect', daar niet aan te willen meewerken. Dat hij tegen het einde van de campagne geen dingen gaat doen voor de kiezersgunst die niet bij hem passen.

Zie je die eigenzinnigheid terug in de advertentie?

'Ja, die toont Asscher zoals hij is. Reken maar dat zijn campagneteam heeft geprobeerd de tekst korter te krijgen. Maar dit is wat hij wil vertellen; hij blijft dicht bij zichzelf.'

Verstandig?

Normaal. Doen advertentie Rutte

'Pleur op, zou ik in plat Haags zeggen.' Wat bij Zomergasten vorig jaar nog een spontane actie leek, blijkt nu het VVD-campagnethema voor deze verkiezingen. Paginagroot in de ochtendkranten zegt Rutte in een advertentie: 'Doe normaal of ga weg'. Het bewijst volgens Raoul du Pré, chef van de politiek redactie van de Volkskrant, hoe uitgedokterd de Zomergasten-uitspraak was.

'Wat je op dit moment in de campagne wilt, is een laatste klaroenstoot geven. Iets waardoor de zwevende kiezer het laatste zetje krijgt. Dit lukt niet als je niet kiest, als de focus ontbreekt. Uit ons kiezersonderzoek met de Universiteit van Amsterdam, dat morgen in de krant staat, blijkt dat veel kiezers het vervelend vinden dat de campagne weinig inhoudelijk is, maar ook dat er geen onderwerp is dat echt domineert.

'Een aantal partijen slaagt hier wel in, zoals de SP (zorg), GroenLinks (klimaat), het CDA (fatsoen) en de PVV (islam). Het is lastig daartussen te komen met dit brede verhaal van Asscher; een centrale boodschap ontbreekt. De campagnewet van Hans Wiegel geldt hier: 'Tante Truus op driehoogachter moet je midden in de nacht kunnen wakker maken en die moet direct snappen waar je voor staat. Dit lukt de PvdA nu niet.

'Je kunt veel zeggen van de VVD-advertentie eind-januari, maar het maakte Rutte wel de 'Normaal. Doen.-kandidaat'. Dit bleef hangen, wat het een communicatief succes maakt.'

Ruttes advertentie stond in alle grote dagbladen. Waarom kiest Asscher voor alleen de Volkskrant?

De frustratie, dat de PvdA zo zwaar moet boeten voor regeren met rechts, zit heel diep

'Het is een laatste poging de traditionele PvdA-achterban, Volkskrantlezers, ervan af te houden op D66 en GroenLinks te stemmen. Uit ons onderzoek blijkt dat die groep tamelijk los zit. Ze zijn weg te lokken bij Pechtold en Klaver. Asscher weet dit.'

'Deze groep vraagt hij nogmaals om begrip voor de samenwerking met de VVD. De frustratie dat de PvdA zo zwaar moet boeten voor regeren met rechts zit heel diep. Ze zijn ervan overtuigd dat ze alles hebben gedaan in tijden van crisis om het land erbovenop te helpen.'

Asscher wil de lezer de vraag meegeven: 'Hoe had het land eruit gezien als wij dat niet hadden gedaan?' Aan het einde van de brief aan de stemmer waarschuwt Asscher dat het CDA en D66 'zich al warmlopen om in een rechts kabinet plaats te nemen'. Asscher: 'Dat mag niet gebeuren'.

'Dit argument was natuurlijk sterker als je niet zelf net vier jaar met de VVD hebt geregeerd.'

Weegt de regeringserfenis het zwaarst voor de PvdA?

'Daar lijkt het wel op. De PvdA is het probleem en lijkt de regeringsbalast niet van zich te kunnen afschudden. Aan Asscher ligt het niet, hij krijgt goede waarderingcijfers van de kiezer. Hij is zelfs het sterke punt van de partij. Anders dan in 2002, toen de haat jegens Ad Melkert zo groot was dat hij nauwelijks over straat kon.'

Kan de PvdA nog terugkomen?

'Wouter Bos (2003) en Diederik Samsom (2012) hadden een sterke comeback, maar dit tekende zich drie à vier weken voor de verkiezingen al af. Een wederopstanding zo kort voor de verkiezingen is naar mijn weten niet eerder vertoond. Maar hé, nog steeds zweven heel veel kiezers. En tot nu toe spot deze campagne met alle wetten.'