Rutte en Samsom op Het Binnenhof.
Rutte en Samsom op Het Binnenhof. © ANP

'Waarom zitten Edith en Jetta niet naast Mark en Diederik?'

De VVD en de PvdA presenteerden in de bovenste ranken van hun kandidatenlijst mannen en vrouwen telkens om en om. Hun nummers 2, 4 en 6 zijn vrouwen. Rutte en Samsom gaan echter de formatie in met respectievelijk Stef Blok (nummer 3) en Jeroen Dijsselbloem (nummer 5). Waarom gaan straks alleen mannen om tafel en schuiven niet nummers 2 Edith Schippers en Jetta Klijnsma aan?

De VVD-voorlichting: 'Wij selecteren de lijst op kwaliteit, niet op sekse. Ik weet dat dat bij de PvdA anders ligt, maar wij doen dat niet.' Op de vraag waarom dan toch Stef Blok (plaats 3) Ruttes secondant is in plaats van de hoger geplaatste Edith Schippers (plaats 2) antwoordt de voorlichter: 'Wij doen geen uitspraak over de formatie.'

Hedy d'Ancona, oud-minister en staatssecretaris voor de PvdA: 'Het blijft windowdressing als het alleen maar op die lijst tot uitdrukking komt. Ik vind het teleurstellend. Kijk, dat de lijsttrekkers daar zitten, lijkt me logisch. Maar die secondanten....Dat kunnen gewoon de nummers 2 van de lijst zijn. Waarom staan ze anders daar?'

Hans Wiegel, VVD-coryfee: 'Ik vind daar helemaal niets van. Zo'n formatie is een heel aparte gebeurtenis, en Rutte en Samsom hebben mannen gekozen die gepokt en gemazeld zijn. Maar dat zijn de vrouwen ook hoor, het is een keuze die Rutte en Samsom zelf maken, een persoonlijke keuze. Of dat geformaliseerd moet worden? Nee hoor, toen ik de coalitiebesprekingen deed met Van Agt, had je nog geen secondanten, Van Agt en ik deden het helemaal zelf. En het is nog gelukt ook.'

Wim Voermans, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden: 'Het heeft toch te maken met wie de meeste ervaring, de meeste dossierkennis, en het beste overzicht heeft. Je kan het ook zien als de zegeningen van het nieuwe formeren dat nu heel duidelijk wordt aangekondigd: deze mensen schuiven aan. Kijk, iemand als Klijnsma staat ook op 2 voor de achterban. Zij is een bruggenbouwster die de vakbonden hielp hervormen. Maar het heeft er niet mee te maken dat vrouwen het niet zouden kunnen. Geert Wilders nam wel altijd zijn nummer 2 mee, Fleur Agema.'