Zonder huisarts wordt de zorg onbetaalbaar
© Mike Roelofs

Zonder huisarts wordt de zorg onbetaalbaar

Medische zorg

Als iedereen gelijk toegang tot het ziekenhuis heeft zullen veel mensen onbedoeld zieker gemaakt worden.

'Rol huisarts maakt onze zorg slechter', stond er op 14 december boven een artikel van collega Rampen, dermatoloog. Boven het artikel is door de redactie van de Volkskrant een foto geplaatst waarop ik te zien ben, een foto die eerder dit jaar gebruikt is ter opluistering van het artikel 'Hoe afvinklijstjes de huisarts beheersen' (Ten eerste, 11 april).

Tja, mijn kop in de krant met als ondertitel 'Rol huisarts maakt onze zorg slechter' ... dat vraagt om een reactie. Rampen somt een heleboel ellende op : kindersterfte, dalende levensverwachting, kanker, hoge kosten van de zorg, om er maar een paar te noemen. Conclusie: De gezondheidszorg in Nederland is onder de maat en dat komt door de huisarts. Die moet afgeschaft worden. En daar staat mijn foto dan boven.

Alsof ik - de huisarts - de ramp ben die de gezondheidszorg van Nederland verloedert. De schuld ligt niet bij de groenteboer, de politiek, de veeleisende patiënt, de zorgverzekeraar, het milieu of zwartepiet, neen, die ligt bij de huisarts!

Duizend vlekjes per jaar

Zonder huisarts zal de gezondheidszorg pas echt onbetaalbaar worden.

Rampen komt met niets meer dan een luchtbel zonder enige wetenschappelijke onderbouwing. Hij somt een aantal zaken op over de Nederlandse gezondheidszorg die hem niet bevallen, en concludeert dan zonder enig steekhoudend argument dat de oorzaak ervan bij de huisarts ligt.

Op 17 december 2013 betoogde hij in dezelfde krant dat de huisarts de oorzaak is van het toenemend aantal kwaadaardige huidtumoren. Niet de zon, de ozonlaag, neen, het is de huisarts die huidkanker niet onderkent met alle gevolgen van dien. Beter zou het zijn alle vlekjes door de dermatoloog - Rampens specialisme - te laten beoordelen.

Wat deze dermatoloog niet lijkt te weten, is dat de huisarts gemiddeld zo'n duizend vlekjes en plekjes per jaar beoordeelt, zo'n 9 miljoen per jaar in Nederland. Elke dag een paar bussen vol met patiënten met een plekje naar het spreekuur van collega Rampen? Elke dag een paar bussen naar de cardioloog met mensen met pijn op de borst, een paar bussen met patiënten met hoofdpijn naar de cardioloog?

Los van de logistieke onmogelijkheid om zoveel mensen dagelijks in het ziekenhuis te ontvangen, hangt er ook een gigantisch prijskaartje aan het voorstel van Rampen om de huisarts maar af te schaffen. De eerstelijnszorg door de huisarts kost de maatschappij circa 2 miljard per jaar. De tweedelijnszorg ongeveer het tienvoudige. Zonder huisarts zal de gezondheidszorg pas echt onbetaalbaar worden.

Los van de macro-economische onmogelijkheid de huisartsenzorg op te doeken, is het de vraag of de patiënt beter af is als hij gelijk naar de specialist kan. In mijn spreekkamer hangt een tegeltje: 'Mijn dokter is een goede dokter, hij heeft me niet zieker gemaakt.'

Gevaarlijk diagnostisch onderzoek

Als iedereen gelijk toegang tot het ziekenhuis heeft, zullen veel mensen onbedoeld zieker gemaakt worden. De bijwerkingen die nu eenmaal kleven aan medisch onderzoek en handelen, de zogenaamde iatrogene schade, zal exponentieel toenemen.

Mensen zullen zieker gemaakt worden door overbodig en soms ronduit gevaarlijk diagnostisch onderzoek en door onnodige operaties met daaruit voortvloeiende complicaties. Als er maar genoeg onderzoek gedaan wordt, vindt de dokter altijd wel iets dat behandeld kan worden.

'Gezondheid is niets anders dan gebrek aan onderzoek', een ander tegeltje dat mijn spreekkamer siert. Kanker zal misschien iets vroeger ontdekt worden, maar het is de vraag of dit ook tot een langer en gezonder leven leidt. De meeste landelijke screeningprogramma's voor vroegtijdige opsporing van kanker, zoals het uitstrijkje, hebben maar een zeer geringe invloed op de levensverwachting, terwijl de iatrogene schade groot is.

Of zoals een mevrouw eerder in de Volkskrant wat gechargeerd reageerde: 'Bij vroegdiagnose leef je niet echt langer, je bent alleen langer ziek.'

Jos van Bemmel is huisarts.