Wijzig de regels en maak mij 'opiniepijler'
© ANP

Wijzig de regels en maak mij 'opiniepijler'

Spellingwijziging

Laten we alle 'ei'-klanken voortaan als 'ij' schrijven en alle 'ou'-klanken als 'au'. Dat bespaart leertijd op school.

Mijn dochter is 7 jaar. Op school (Steve Jobsschool De Ontplooiing) is ze nu intensief bezig met leren rekenen, lezen, schrijven en spellen.

Onlangs is ze begonnen met verschil tussen een 'korte ei' en een 'lange ij' te oefenen. Toen ik haar daarbij ging helpen vroeg ze mij wat nu eigenlijk de regel was om iets met 'ei' te schrijven of 'ij', terwijl het precies hetzelfde werd uitgesproken. Ik ken die regel niet en ging uitzoeken waar dat verschil in schrijfwijze op berust. Via Google vond ik de uitleg en daarbij bleek dat er heel lang geleden wel een verschil was in de manier van uitspreken, maar dat dit omstreeks 1700 verdwenen is. Dat bleek trouwens ook het geval te zijn met de uitspraak van 'ou' en 'au'. Ook die klinken al eeuwenlang exact hetzelfde.

Wat ik nooit hoor, is wat er dan minder geleerd hoeft te worden

Er is dus geen regel waardoor je weet welke variant je moet gebruiken als je die klank hoort. Je moet het als leerling simpelweg uit je hoofd leren. Dit wordt 'weetwoorden' genoemd. Mijn dochter is daar nu mee bezig.

Sinds ik intensief bij het onderwijs betrokken ben, valt me op hoe veel leerkrachten en leerlingen op hun bordje hebben. Leerkrachten krijgen steeds meer te verhapstukken. Maar leerlingen ook. Met grote regelmaat hoor ik uit de politiek en van anderen wat men allemaal op school nog méér zou moeten gaan doen. Méér bewegen, méér muziek, méér programmeren, méér Engels, méér ondernemerschap, méér dit en méér dat. Maar wat ik dan nooit erbij hoor, wat er dan minder geleerd hoeft te worden. Waaraan minder tijd op school besteed hoeft te worden. De ongeveer duizend uur die leerlingen in Nederland naar school gaan, is al relatief hoog.

In Finland gaan de kinderen minder uren naar school en dat land wordt vaak als voorbeeld gezien voor het onderwijs wereldwijd. Dus onze jongeren nog meer uren naar school te laten gaan, lijkt me niet de juiste weg.

Als ik naar de geschiedenis van de Nederlandse taal kijk, constateer ik dat er in de afgelopen honderd jaar in Nederland vijf keer officiële spellingwijzigingen zijn geweest. Mijn vader leerde in de jaren twintig op zijn school het woord 'zoo' te spellen. In 1934 werd dat veranderd in 'zo'. Ook leerde hij 'mensch' te schrijven, maar dat werd in 1934 veranderd.

Maar terwijl we al meer dan driehonderd jaar de 'ei' en 'ij' precies hetzelfde uitspreken, evenals de 'ou' en 'au', heeft men blijkbaar nog geen reden gezien om de 'ei' voortaan als 'ij' te schrijven en 'ou' als 'au'. We houden een verschil in schrijfwijze in stand, waar vrijwel niemand meer van weet waar het vandaan komt, met als enig motief 'omdat we het al lang zo doen'.

We houden een verschil in schrijfwijze in stand met als enig motief 'omdat we het al lang zo doen'

Kostbare tijd en energie

Bedenk wat dat betekent. Dat miljoenen Nederlandse kinderen door de jaren heen, net zoals mijn dochter, hun kostbare tijd en energie op school hebben moeten steken in het leren van de verschillen, zonder de hulp van een regel en zonder dat daar nog een logische reden voor is.

Hoeveel nuttige tijd zouden we op scholen niet hebben kunnen besparen als we al lang wel gekozen zouden hebben voor het afschaffen van 'ei' en 'ou'?

Net zoals we trouwens blijkbaar in 1934 'zoo' hebben veranderd in 'zo' en 'mensch' in 'mens' en in 1995 'pannekoek' in 'pannenkoek'.

Als we een dergelijke verandering zouden doorvoeren, zou dat voor mij, net zoals voor vrijwel alle andere Nederlanders, een behoorlijke tijd wennen zijn. Mijn beroep moet ik dan als 'opiniepijler' schrijven. Maar wennen aan veranderingen is ook het geval geweest bij eerdere spellingswijzigingen of de invoering van de euro. Het zal even doorbijten zijn dan zijn we eraan gewend. Hoe weinig mensen vinden 'zo' nog gek staan of 'mens'? Als we alle 'ei'-klanken voortaan als 'ij' gaan schrijven en alle 'ou' klanken als 'au', bespaart dat veel leertijd op school. Er kan dan meer tijd besteed worden aan nuttigere onderdelen van taal of andere vakken.

Want als de enige reden nog is dat wij het zelf vroeger ook zo geleerd hebben, dan is dat niet echt een sterk argument. Want dat gold ook voor al die andere veranderingen die we wel hebben doorgevoerd.

P.S. Als deze veranderingen nu al waren ingevoerd, zouden in dit artikel slechts twee woorden anders gespeld zijn.

Volg en lees meer over:

Reacties (68)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • WTJGM -
    Nog even, en de straattaal heeft het ABN verdrongen. Een cultuuromslag zogezegd...
  • Edwin Goede -
    Nou Mouries, slegts twee woorden? Ik denk dat, als we even doorpakken kan het nog veel eenvoudiger hoor! Alle lidwoorden ferfangen door 'de' scheelt ook erg veel leertijt. D's en t's worden allemaal t. De z wordt altijt een s. Ch vervangen door g. Ga so nog maar effe door! Misgien kunnen we de taal sowieso beter afsgaffen. We appen met smijlies! Veel eenfoudiger.
  • Gab Buijs -
    Als deze veranderingen nu al waren ingevoerd, zouden in dit artikel tenminste vier woorden meerder malen anders gespeld zijn: ijgenlijk zau trauwens zauden
  • Zoma -
    Geweldig, doet gewoon pijn aan mn ogen ook de reacties te lezen in al dat (als het aan Mouries ligt niet) expres slecht geschreven Nederlands.
  • tschoenmakers -
    Heel goed voorstel. Schaf dan meteen de 'c' af, want die wordt toch alleen maar uitgesproken als een 's' of een 'k'. Bedankt, Mourike de Hont. Of Maurise de Hond. Whatever.
  • Hans Brink -
    De Hond zou volgens zijn eigen voorstel dan zelf een opiniepijler zijn - m.a.w. iemand op wiens opinie men kan bouwen en vertrouwen. Tsja ...
  • Riet Pluim -
    "Als deze veranderingen nu al waren ingevoerd, zouden in dit artikel slechts twee woorden anders gespeld zijn." - Waarom maakt De Hond er dan zo'n punt van?
  • Karl-Marx-op-klompen -
    De vergelijkingen des auteurs (Googel maar even, Maurice) gaan mank als argument voor zijn voorstel. Of je "pijler" of "peiler" schrijft is van een andere orde dan mens of mensch. En tussen ei en ij is wel degelijk een klankverschil, net als tussen ou en au. @JTPB "De Hond's dochtertje moet gewoon wat meer lezen." Inderdaad, zo simpel is de oplossing. Alleen door (veel) lezen wordt het taaleigen eigentaal. Opvoedkundig belang: door de historisch gegroeide, soms niet eens meer verklaarbare onvolkomenheden in de taal leer je kinderen ook ervaren dat de wereld niet volmaakt is.
  • Ooster-H -
    Triest dat deze man zijn spraakgebrek tot standaard wil verheffen. Het kan zijn dat hij zijn Randstedelijk dialect tot de geldende norm wil verheffen, het komt de verstaanbaarheid niet ten goede. Zich dan beroepen op eeuwen oude uitspraak mag dan wellicht gelden in zijn achterbuurtje, getuigen van taalkennis doet dat niet! Miauw zei de oude kat. Klinkt dat hetzelfde? Waarschijnlijk vindt zelfs hij dat niet! Taal is niet makkelijk maar maakt poëzie mogelijk. En buiten zijn beperkte wereldje zijn er meer parels te ontdekken, hij noemt dat waarschijnlijk dialect. Ik noem dat achterlijk.
  • phustinx -
    Opvallend dat Maurice de Hond, die ik overigens op andere gebieden hoog heb zitten, het verschil tussen 'ij' en 'ei' geheel volgens zijn eigen 'niet leren en begrijpen, maar even opzoeken op het web'- filosofie heeft moeten Googelen. Had hij enig onderwijs gehad in het Middelnederlands, dan had hij al geweten dat de 'ij' eigenlijk een dubbele 'i' is, essentieel anders dan e+i. Soms is goed onderwijs dus wel degelijk nuttig. Maurice de Hond vroeg zich ook eens af wat het nut is van Grieks leren. Welnu, bijvoorbeeld om te voorkomen dat mensen absolute non-woorden als 'digibeet' creëren.