Premier Rutte doet mee aan een digitale quiz tijdens de opening van het nieuwe MBO-studiejaar.
Premier Rutte doet mee aan een digitale quiz tijdens de opening van het nieuwe MBO-studiejaar. © ANP

Stop de terreur van digitale bereikbaarheid in het onderwijs

Sinds wanneer is het zo dat ik als lerares continu bereikbaar moet zijn voor leerlingen, ouders en collega's?

In Frankrijk is men zelfs bezig om mailen na werktijd wettelijk te verbieden

Onlangs las ik over de problemen die bij werknemers ontstaan door continue digitale bereikbaarheid. Inmiddels erkent ook de Nederlandse werkgeversvereniging AWVN de gevaren hiervan. In Frankrijk is men zelfs bezig om mailen na werktijd wettelijk te verbieden.

Op de middelbare school waar ik als lerares Frans werkzaam ben, staat mijn mailbox de hele dag open en wordt er flink wat af gemaild. Als ik rond vijf uur de school uit loop, ben ik lang niet altijd klaar met het werk.

Ongeveer een jaar geleden kregen we van de ICT-afdeling een mail over nieuwe mogelijkheden. Er is een app beschikbaar waarmee je makkelijk werkmail op telefoon of tablet kunt lezen. Net als veel collega's heb ik deze app vrijwel meteen geïnstalleerd op mijn mobiele telefoon. Soms handig, maar inmiddels heb ik ook de nadelen ondervonden.

Als ik een nieuwe e-mail binnen krijg, geeft mijn telefoon daar direct een melding van. Naast deze melding, komt er een rood bolletje bij mijn mailapplicatie waarin staat hoeveel ongelezen e-mails er zijn. Dat bolletje triggert me en uiteindelijk open ik toch 's avonds of in het weekend mijn werkmail

Werken om te leven

Vrijdagavond op de bank vind ik het vervelend als ik een appje krijg over die ene leerling in 2 mavo

Natuurlijk kan je zeggen: 'Verwijder die applicatie dan!'. Maar dan blijft er een ander probleem bestaan. Veel collega's, ouders en leidinggevenden mailen er op los in de avonduren en weekenden. 'Kan ik je morgen even spreken?' of 'Wil jij hier nog even naar kijken?', zijn vragen die ik op zondag of om negen uur 's avonds ontvang. Eigenlijk verwacht men diezelfde dag antwoord.

Als ik tegen deze mensen zeg: 'Sorry, maar ik heb mijn werkmail in het weekend niet geopend, zijn blikken vol verbazing, onbegrip en een vleugje verwijt mijn deel. Natuurlijk zijn wij leraren vaak aan het werk buiten schooltijden, maar ergens ligt naar mijn mening toch een grens. Werken om te leven en niet leven om te werken.

Ik heb een mobiele telefoon waarop ouders, leerlingen en collega's mij weten te bereiken. Mentorleerlingen mogen mij appen als zij brandende vragen hebben, maar niet na negen uur. Het is namelijk handig om snel contact te kunnen leggen met de hele klas, maar het verhoogt wel de werkdruk.

Ook steeds meer collega's sturen even een appje. Overdag heb ik hier niet zo veel moeite mee, maar vrijdagavond op de bank vind ik het vervelend als ik een appje krijg over die ene leerling in 2 mavo. Sinds wanneer is het zo dat ik continu bereikbaar moet zijn voor leerlingen, ouders en collega's? Heb ik die memo gemist?

Rebel

We kunnen zelf besluiten om de mailbox niet te openen

Wij leraren zijn het zo gewend om 's avonds of in het weekend bezig te zijn met school, dat wij het continue mail- en telefoonverkeer normaal zijn gaan vinden. Vriendlief tikt mij wel eens op de vingers en dan realiseer ik mij weer dat het niet gewoon is om continu in contact te staan met mijn werk.

De Nederlandse werkgeververeniging heeft aangegeven dat het een probleem is van de werkgevers, aangezien zij verantwoordelijk zijn voor een veilige en gezonde werkomgeving. Daar ben ik het mee eens, directies kunnen hierin zeker sturen. Toch denk ik ook dat een groot deel van de verantwoordelijkheid bij leraren zelf ligt. We kunnen zelf besluiten om de mailbox niet te openen, zelfs wanneer men dat wel van ons verwacht. Laat mij daarin dan maar de rebel zijn.

Kim van Strien, lerares Frans en bestuurslid Leraren in Actie.

Reacties (21)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • baron von habenichts -
    Het wordt steeds gekker met de digitale bereikbaarheid. Mijn kleinkinderen moeten s'morgens op hun telefoon kijken wat voor lessen ze hebben. Cijferlisten , soms tot twee cijfers achter de komma staat op apps. Wat wordt het volgende???
  • Semarang1949 -
    Een oplossing zou zijn, email-contacten te automatiseren. Dat is wat anders dan een app installeren die alles ongefilterd doorlaat. Een slimme programmeur pakt dit bericht als gouden tip. En ja, het is en blijft een beetje dom als onderwijs alles wat de meute wil te slikken. Helaas zijn verworden docenten te vaak verlengstukken van ouders i.p.v. deskundigen op het gebied van kennisoverdracht en leren.
  • Knuffelt -
    klopt, hoor van leerkrachten basis- en middelbare school krankzinnig is dat zij overbelast worden door ouders die na school tijd, en in het weekend leerkrachten bombarderen met E-mail enz. Eén van de grootste veroorzakers van Burnout bij leerkrachten- hoe ziek is deze maatschappij inmiddels met deze absurde bereikbaarheid terreur, wat ook bij vele werknemer het geval is en mede tot burnout leidt. "Niemand hoeft mee te werken aan het ondermijnen van zij of haar mentale en / of fysieke gezondheid". Dat is mijn stelling....
  • DreHa -
    U zou de telefoon gewoon op de vliegtuigstand moeten zetten. Of gebruik NFC stickers om verschillende gebruikstoestanden makkelijk te activeren. Dat scheelt een hoop ergernis. Vergeet de vakantie niet. Doe net alsof je in witte (verbindingsvrije) zone zit in het Zuid-Luangewe- of Krugerpark. Of op de Veluwe.
  • Spartuijn -
    Je moet nooit makkelijk bereikbaar zijn en een drempel inbouwen waardoor anderen drie keer nadenken voordat ze je echt willen bereiken...Voorkomt een hoop onzin 'communicatie' want dat betekent sociale media tegenwoordig.
  • HerrieHeerlen -
    Ik ben blij dat ik sinds een paar jaar géén mobiele telefoon heb. Dat ik een persoonlijk e-mailadres heb en mijn school email uitsluitend in 'tussenuren' bekijk. Bekijk, besluit aan de hand van de aanhef óf een reactie nodig is en dat rustig doe op een moment dat mij schikt en ik op school ben. Helaas kent het VO nog steeds geen werkplekken en tijd en plaats gebonden contracten. Mijn schoolmail antwoord elk bericht met een bevestigingsbericht waarin staat dat reactie niet gegarandeerd is. Het werkt! Als ik het pand verlaat, kan het instorten of wat dan ook. Morgen om 8:30 ben ik er weer.
  • button accountremover ontbreekt -
    Als je uitstekend gedijt in 'chaos-management' blijf je 24/7 bereikbaar. Zo niet: neem een gsm alleen voor je werk. zet hem uit buiten werktijden. Stel een 'out of office' boodschap is, mail die jou buiten werktijd bereikt krijgt dan een retourmail met het bericht dat je de mail gaat lezen binnen werktijd. Het zal even wennen zijn, en vraagt wat zelfdiscipline, maar daarmee krijg je je priveleven terug. Wees duidelijk als je toch ongewild buiten werktijd benaderd wordt. Als jij je beter voelt, kun je beter functioneren.
  • ruud volkskrant -
    Neem een hotmailadres, daar kunnen de mailtjes heen en u wordt met uw telefoon niet lastig gevallen, als u niet zelf inlogt.
  • Theofiel Boemerang -
    Hier moet nog aan worden toegevoegd dat men mededelingen aan mensen die men 3 maal daags tegen het lijf loopt niet meer mondeling doet maar langs ingewikkelde digitale kanalen. Waar meer wordt ge-appt en gemaild, wordt minder gepraat. Behalve dan natuurlijk over de brandende vraag "heb je mijn mailtje gezien?" (antwoord: "Nee, maar zeg maar wat erin stond").
  • toshiba -
    Je hebt geheel gelijk Kim. Als business Consultant wordt er ook verwacht dat je continue je mail checkt etc. Ik heb de smarphone de deur uitgedaan en ingeruild voor een gewoon mobiel. Geen apps mogelijk. Ook open ik in het weekend mijn werk mail niet meer. Eerst ongeloof, dan irritatie, verwijten maar nu langzaam acceptatie. Ze weten nu wanneer en hoe ze mij kunnen bereiken. dus gewoon rebels zijn Kim. Ze wennen er wel aan en jij heb je leven terug net als ik. [ en mijn vriendin dus ook ]