Rob Oudkerk: 'Me kandideren als voorzitter PvdA? Niet eens heel raar idee'

Lees ook kritiek van Gertjan Haaijer: 'PvdA kan zonder Felix, Rob en Bram'

De sociaal-democratie is niet dood, schrijft PvdA-prominent Rob Oudkerk, maar de partij moet naar de feiten kijken.

Zaterdag bezocht ik de PvdA-ledenraad. 'Verrader' sisten sommige leden me toe, vast indachtig de kop in de Volkskrant van afgelopen vrijdag 'Een partij als de PvdA heeft niet eens vijanden nodig' (Ten eerste, 17 maart). Daarin werd onder meer bericht dat ik - niet voor de eerste keer - in het openbaar gesuggereerd had dat we ons als PvdA wellicht beter konden opheffen. Ik gebruikte weliswaar andere woorden, maar het 'ophefframe' was alweer in elkaar gezet voor ik ook maar iets had kunnen uitleggen over het waarom.

Het deed me denken aan hoe mijn uitspraak over raddraaiers in Amsterdam-West in 2002 - ik zei kutmarokkanen - geframed werd alsof ik daarmee een hele bevolkingsgroep bedoelde: dat heb ik nooit meer uit dat valse frame kunnen halen. Framing: ik gruw ervan in de politiek.

Ik wil dat de PvdA weer van de straat wordt, en de straat weer van de PvdA

'PvdA kan het af zonder Rob'

De PvdA kan het verder af zonder Felix, Rob en Bram, schrijft historicus Gertjan Haaijer vandaag in een opiniestuk. Jullie tijd is geweest, de volgende generatie is aan de beurt.

Oké, ik gebruik soms botte woorden en vertoon af en toe wat onbehouwen alfa-aapgedrag. Populisme wordt mij verweten, alsof dat een ziekte is. Maar ik blijf als dokter uit ervaring weten: zachte heelmeesters maken heel gore stinkende wonden. En dit is niet zomaar een wond: deze verkiezingsnederlaag is een structurele, al veel langer zwaaiende megabijl aan de wortels van een boom waar geen jonge takjes meer aan zitten.

Verscheidene politici verweten mij dat ik met de suggestie de partij op te heffen de sociaal-democratie dood verklaarde. Die hebben er geen snars van gesnapt. Ik heb de sociaal-democratie in alle vezels van mijn lijf zitten en wil dat zij weer tot leven komt: wil dat de PvdA weer van de straat wordt, en de straat weer van de PvdA. Veel onderzoek wijst uit dat zo'n beetje de helft van de burgers van Nederland sociaal-democratische idealen nastreeft, normen en waarden hanteert die daaraan ontspruiten. De helft! Dat zouden in potentie 75 zetels kunnen zijn: en wij hebben er maar 9. Is het dan raar dat ik zeg dat wij naar onze raison d'être moeten kijken? Is het dan raar dat ik zeg dat de huidige PvdA niet meer het vehikel is dat de sociaal- democratie voortstuwt en optilt? Moet de boodschapper dood? Gaat dan de partij weer leven?

De mensen die over integratieproblemen klaagden namen we niet serieus, hebben we weggezet als nono's

Zullen we de feiten onder ogen zien? Vier verkiezingsnederlagen op rij. Van onze kiezers is 44 procent ouder dan 65. Ook 44 procent is hoog opgeleid: de lager opgeleiden stemmen steeds minder op ons. We verliezen het lokaal steeds harder: nog maar 8 procent stemde PvdA in Amsterdam, waar de stad ooit overal rood kleurde. Maar ook in het klein: op Urk stemden nog maar negentien (!) mensen op de PvdA. Het aantal wethouders in steden liep in 10 jaar terug van 425 naar 137: het aantal gedeputeerden van 20 naar 6, in drie van de vier grote steden staat de PvdA aan de zijlijn.

In mijn ogen is er een fundamentele reden waarom kiezers ons hebben verlaten: wij hebben jaren de integratieproblemen omzeild en ontkend, zeker. Maar wat veel en veel erger is: de mensen die daarover klaagden, namen we niet serieus, hebben we weggezet als nono's. Cerebrale bestuurders versus emotionele burgers: dat kon niet goed gaan.

Zie wat in onze hoofdstad het gevolg is: de segregatie op scholen is een feit en in de stad ook

En zie wat in onze hoofdstad het gevolg is: de segregatie op scholen is een feit en in de stad ook. West voor Denk, Noord voor de PVV, Zuidoost voor Artikel 1 en Zuid voor de VVD, het centrum voor D66.

En last but not least: in Amsterdam stemde nog geen 1 procent (!) van de jongeren tussen 18 en 24 op ons: dat zegt oneindig veel meer dan welke botte boodschapper ook kan zeggen. Het zegt echt alles over een toekomst.

Me als voorzitter van de PvdA kandideren? Lijkt niet eens een heel raar idee

Als we hen niet binden is het over en uit.

Wat te doen? Aan de zijlijn blijven roepen als zo'n oude Muppet is armoedig. Me als voorzitter van de PvdA kandideren, om met Lodewijk en anderen de partij radicaal te proberen te veranderen, onder de voorwaarde van werken op de achtergrond en juist jongeren een beweging laten neerzetten? Lijkt niet eens een heel raar idee. Maar is er wel ruimte om die oude boom heel erg te knotten? Het is hoe dan ook tijd voor actie. Een coalition of the willing zoeken is de eerste zet. De PvdA is voor mij niet meer dan een middel om sociaal-democratische idealen te verwezenlijken. Dat middel staat ter discussie. Het doel niet.

Rob Oudkerk is PvdA-lid en presentator op NPO Radio 1