Medewerkers op de redactie van Omroep Brabant
Medewerkers op de redactie van Omroep Brabant © ANP

Red de regionale journalistiek

De nieuwe Mediawet bedreigt de regionale democratie en journalistiek, betoogt Gedeputeerde Henri Swinkels. 'Het enige doel van de oprichting van een centrale Regionale Publieke Omroep is om 'kordaat en slagvaardig' een bezuiniging van 17 miljoen te realiseren.'

De gewenste centralisatie zal flink in botsing komen met de regionale programmatische autonomie en redactionele onafhankelijkheid

De Eerste Kamer bespreekt morgen de nieuwe Mediawet. Deze wet kent vele bezwaren ten aanzien van de Nationale Publieke Omroep (NPO), maar ondergraaft ook de positie en onafhankelijkheid van de regionale omroepen. Voor het behoud van de onafhankelijke journalistiek en versterking van de democratie op regionaal niveau, is het daarom beter deze Mediawet niet aan te nemen.

De Rijksoverheid vermeldt het zelf op de website: 'Steeds meer lokale en regionale kranten, tijdschriften en omroepen verdwijnen of moeten bezuinigen. Dit kan de democratie in gevaar brengen.' Het is de reden dat het Rijk via het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek jaarlijks twee miljoen euro beschikbaar stelt voor regionale journalistiek. Maar toch bezuinigt staatssecretaris Dekker met de nieuwe Mediawet 17 miljoen euro op de regionale omroepen en wacht het Stimuleringsfonds een forse korting, die 'toevallig' ook twee miljoen euro is. De enerzijds zo noodzakelijk geachte regionale media lijken er plotseling minder toe te doen. Als deze bezuinigingen worden doorgevoerd, dreigt marginalisatie van de regionale omroepen en, zoals het Rijk terecht zelf constateert, loopt in dat geval zowel de regionale journalistiek als de democratie gevaar.

De nieuwe Mediawet is een eerste stap naar marginalisatie van de regionale omroep. Dekker richt één Regionale Publieke Omroep (RPO) op waar alle regionale omroepen onder vallen, voor 'meer bestuurlijke slagvaardigheid van de regionale omroepen'. De belangrijkste opdracht: de bezuiniging van 17 miljoen. De RPO krijgt daartoe het centrale gezag over 'de organen, diensten en faciliteiten die nodig zijn voor een goede uitvoering van de publieke mediaopdracht op regionaal niveau'. Ik vrees dat deze centralisatie flink in botsing zal komen met de regionale programmatische autonomie en redactionele onafhankelijkheid. Immers, als de RPO een goede uitvoering van de mediaopdracht mogelijk maakt, kan ze deze ook frustreren of blokkeren. Centrale aansturing verhoudt zich slecht tot regionale autonomie.

Ongewenste centralisatie

Er is geen basis om regionale samenwerking te intensiveren als de echt belangrijke bestuurlijke keuzes centraal voor alle omroepen gemaakt worden

Voor het moderniseren en toekomstbestendig maken van de regionale media is een RPO ook helemaal niet nodig. In West-Brabant, maar ook in de regio's Amsterdam en Zeeland, zijn goede ervaringen opgedaan met een regionaal mediacentrum. De samenwerking in Brabant tussen de regionale Omroep Brabant en de regionale krant BN/De Stem toonde zich een veelbelovende privaat-publieke samenwerking. De Raad voor Cultuur adviseert het ook in haar advies De Tijd Staat Open: 'Juist in een tijd waarin steeds meer taken door decentrale overheden worden uitgevoerd, is het belang van een kritische journalistiek in de regio groot.' De aanbeveling uit dit advies is dan ook helder: 'Op regionaal niveau is een open bestel wenselijk, waarin publiek en private nieuwsorganisaties de krachten kunnen bundelen'.

Maar de nieuwe Mediawet biedt juist geen enkel perspectief voor deze nu nog prille vormen van samenwerking. Als je bestuurlijke aansturing ontdoet van regionale invloeden, worden dergelijke initiatieven ontmoedigd. Er is namelijk geen basis om regionale samenwerking te intensiveren als de echt belangrijke bestuurlijke keuzes niet in de regio zelf, maar centraal voor alle omroepen gemaakt worden.

Mooie woorden

Het enige doel van de oprichting van een RPO is om 'kordaat en slagvaardig' een bezuiniging van 17 miljoen te realiseren

Ik twijfel oprecht aan de intenties van de staatssecretaris Dekker. Enerzijds spreekt hij met mooie woorden over de urgentie en het belang van regionale media en een kritische regionale journalistiek, maar aan de andere kant voert hij forse bezuinigingen op diezelfde regionale omroepen door, en ontneemt hij hen de bestuurlijke zeggenschap over middelen, diensten en faciliteiten. 

En dus, concludeer ik, is het enige doel van de oprichting van een RPO om 'kordaat en slagvaardig' een bezuiniging van 17 miljoen te realiseren. Het is een poging om - tegen het advies van de Raad van Cultuur in - de regionale invloed op afstand te zetten. Een opmaat naar marginalisering van de regionale omroepen. Dat blijkt ook uit het antwoord van staatssecretaris Dekker op vragen van de ChristenUnie, waarin hij een voorschot neemt op de tweede fase van de Mediawet. Daarin stelt hij dat, indien nodig en gewenst, een klein en slagvaardig bestuur onafhankelijk van de regionale omroepen mogelijk wordt. 

Het mag duidelijk zijn: de regionale omroep is beter af zonder de nieuwe Mediawet.

Henri Swinkels is Gedeputeerde voor de SP in de provincie Noord-Brabant.

Volg en lees meer over:

Reacties (6)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Frits Nieuwenburg -
    En nu moet ik dit zielig vinden? De media doet niets anders dan naar de pijpen van vrijmetselaars-den Haag dansen. Ze liegen van rottigheid alles aan elkaar. Kritische media (anders dan de alternatieve) bestaat niet eens meer. Ik ben blij als het verdwijnt. Hoe minder leugens, des te beter.
  • ir. Hans R. van der Woude -
    Er wordt 17 miljoen bezuinigd, maar hoeveel is dat op het totaal dat beschikbaar is.
  • frame -
    Laten we ons ook maar eens druk maken om de landelijke media. Wat blijft er over van de onafhankelijke, kritisch volgende, rol als je als parlementaire pers zo'n flutinterview met Wilders op het net zet ?
  • MoHam -
    De laatste zin van Swinkels had wat mij betreft ook mogen luiden: Nederland en de regionale omroep zijn beter af zonder Sander Dekker".
  • Petero -
    Onze provinciale omroep bakt er in mijn ogen niet zo heel veel van, ondanks de forse jaarlijkse subsidie. Ik kom ze eerlijk gezegd zelden tegen bij nieuwsfeiten en persconferenties. Maar de kranten in onze regio hebben het moeilijk. Van burgemeesters en wethouders hoor ik voortdurend dat ze zich zorgen maken over de pers. Het is geen vanzelfsprekendheid dat er bij een raadsvergadering een verslaggever aanwezig kan zijn. Mag je er wel naartoe, dan zijn de verdiensten karig en heb je meestal erg weinig ruimte en tijd voor een beetje compleet verslag. Ik zie het somber in.
  • Spartuijn -
    Het zal Henk en Ingrid allemaal een worst wezen....