Opinie op Zondag - Beri Shalmashi: Rutte, speel het vuile spel niet mee
© ANP

Opinie op Zondag - Beri Shalmashi: Rutte, speel het vuile spel niet mee

Prikkelende opinie op een dag dat u er tijd voor heeft: de Volkskrant presenteert elke zondag twee bijdragen van een vaste club van acht auteurs. Eerder vandaag historicus Arnout Brouwers, nu regisseur Beri Shalmashi.

Hier wat tips voor hoe uw leiderschap misschien wat beter kan

Beste Mark Rutte,

Van harte gefeliciteerd met het behouden van uw positie als premier van Nederland. Als burger heb ik u de afgelopen jaren gevolgd in de media. Ik heb u zelfs enkele malen ontmoet, voordat u premier werd. We hadden een keer een chique diner in het huis van de Britse ambassadeur. Hij had allemaal succesvolle jonge mensen met een niet-Westerse achtergrond uitgenodigd. U mocht daar ook bij zijn en we zaten naast elkaar. Dat was gezellig en ik gunde het u ook dat u premier zou worden. Maar ik was ook jong en naïef. U bent de komende tijd natuurlijk druk met het formeren van een nieuw kabinet. Neem het me niet kwalijk dat ik u als ingezetene van ons gave land aan de hand van drie onderwerpen die mij na aan het hart liggen wat tips meegeef voor hoe uw leiderschap misschien wat beter kan deze derde ronde.

Vluchtelingen

De vluchtelingcrisis is pas opgelost als mensen geen reden meer hebben om te vluchten

Ik las ergens dat u zei dat de vluchtelingencrisis is opgelost. Maar daardoor lijkt het alsof de crisis was dat ze hierheen kwamen. Alsof het erg is voor ons hier dat mensen hier veiligheid zoeken. Dat leek wel zo, omdat de kranten en politici het hadden over een 'plaag', maar het ging over mensen. Het lijkt me goed als u de komende jaren wat meer de rol in neemt van de premier van dit land in dat soort situaties, dat u ons leiderschap toont en het vertrouwen geeft dat het allemaal goed komt. Niet dat ik van u verwacht dat u eigenhandig zorgt voor wereldvrede. Maar wel dat u dit soort situaties niet gebruikt om de burgers te verdelen. U kunt hier boven staan, als u wilt, u hoeft dat vuile spel niet mee te spelen.

De vluchtelingcrisis is pas opgelost als mensen geen reden meer hebben om te vluchten. Als de situatie in de landen waar ze vandaan komen goed genoeg is om te blijven. Of als de opvang in de omringende landen, zoals Turkije, goed genoeg is om daar te blijven. Is dat niet zo? Dan is de vluchtelingencrisis niet opgelost.

De multiculturele samenleving

Nu u weer premier mag zijn, kunt u uw radicalisering wellicht terugdraaien

Tijdens het campagne-voeren leek u wel te radicaliseren. Daar gebruikte u de vluchtelingencrisis ook voor. U was bang voor de competitie van nog rechtsere politici, dat snap ik. Maar nu u weer premier mag zijn, kunt u uw radicalisering wellicht terugdraaien. U schetste een beeld van een Nederland waar allerlei Nederlanders wonen die moeten 'oppleuren' naar een ander land waar misschien hun opa en oma vandaan komen.

Het lijkt me mooi om nu u weer premier mag zijn met een schone lei te beginnen. De macht heeft u toch al. Misschien kunt u juist laten zien dat het in de regel goed gaat met Nederlanders met een niet-Westerse achtergrond, dat daar de focus op ligt. U heeft denk ik veel stemmen verloren door zoveel mensen buiten te sluiten met de koers in uw campagne. Zoals Tofik Dibi schreef in NRC: onze samenleving is gelukt. De mensen met wie wij samen hebben gedineerd bijvoorbeeld, de dokters, professoren, schrijvers, daar heeft u het nooit meer over. Uw campagne heeft bijgedragen aan een onnodig negatief beeld van het land waar u zo trots op bent.

Turkije

U heeft zich door Turkije laten intimideren, elke keer als er Nederlandse journalisten werden opgepakt of weggestuurd

Als u Turkije beledigt, dan juich ik dat uit reflex meteen toe. Erdogan heeft de vluchtelingencrisis en de oorlog tegen IS nog veel slimmer gebruikt voor zijn eigen doelen dan u. Maar u bent niet zo consequent in uw relatie met Turkije. U heeft zich door Turkije laten intimideren, elke keer als er Nederlandse journalisten werden opgepakt of weggestuurd. U doet ook mee met een heel dure deal met het land om - heb je 'm weer - de vluchtelingencrisis op te lossen. Goed, we hebben een bizarre overeenkomst met een land waar we niet eens meer op vakantie durven. Het lijkt me niet de meest geschikte plek voor vluchtelingen. Turkije is nota bene op eigen grond ook al oorlog aan het voeren tegen de burgers, het zuiden van het land wordt met de grond gelijk gemaakt. Hoe verwacht u dat daar mensen veilig kunnen worden opgevangen? Gaat u daar nog wat van zeggen, nu u toch al ruzie heeft met Erdogan?

En mochten we elkaar weer eens treffen ergens en er is gelegenheid om een praatje te maken, dan hoop ik dat het net zo gezellig wordt als toen tijdens dat diner en dat bovenstaande tips als vanzelfsprekend deel van uw beleid zijn. Veel succes.

Beri Shalmashi (1983) is scenarist, regisseur en publicist. Momenteel werkt ze met EO/IKONdocs aan haar eerste lange documentaire 'De Bergen Lonken' en schrijft de romantische komedie 'Welkom', over een dorp waar statushouders komen te wonen. Haar nieuwste korte film 'Shouted from the Rooftops', gefilmd in Noord-Irak, komt dit voorjaar uit.