Een zaak van Star Bucks, een multinational die van Nederlandse belastingvoordelen heeft geprofiteerd.
Een zaak van Star Bucks, een multinational die van Nederlandse belastingvoordelen heeft geprofiteerd. © EPA

Nederland moet meer doen tegen belastingontwijking multinationals

Commentaar

Mini-enquête legt vooral bloot dat de overheid niet is opgewassen tegen de experts in belastingontwijking.

Nederland is en blijft een belastingparadijs. Dit is de weinig verrassende conclusie die twee weken onderzoek naar fiscale constructies door een Tweede Kamercommissie heeft opgeleverd. Wat vooral duidelijk werd, is dat de overheid de fiscale en juridische expertise mist waarin de trustkantoren uitblinken. Het ligt daarom niet in de verwachting dat de misstanden ooit zullen worden aangepakt.

Van meet af aan was duister wat nu precies werd beoogd met de mini-enquête die vooral niet mocht lijken op een echte parlementaire enquête. Tal van (ervarings)deskundigen zijn gehoord die nog eens benadrukten dat zij er niets onwettelijks of verwerpelijks in zien dat zij de mazen in de fiscale wetten zoeken voor hun vermogende klanten en bedrijven. De commissieleden spraken er schande van maar zagen verder machteloos toe. Echt begrijpen doen ze de constructies toch niet en het was niet de bedoeling dat er een rapportage of concrete aanbeveling zou komen.

De Tweede Kamer had meer ambitie moeten tonen om de dubieuze rol van Nederland in de mondiale belastingontwijking aan de kaak te stellen

Het onderzoek laat daarom een onbevredigend gevoel na. De bekende feiten zijn nog eens de revue gepasseerd: vermogende particulieren sluizen miljoenen weg naar exotische belastingparadijzen en buitenlandse bedrijven - waaronder rockbands als de Rolling Stones en U2 - laten miljarden aan belastinggeld via Nederlandse brievenbusfirma's verdwijnen. Niets nieuws onder de zon. En nu?

De Tweede Kamer had meer ambitie moeten tonen om de dubieuze rol van Nederland in de mondiale belastingontwijking aan de kaak te stellen. Juist in het huidige politieke klimaat is het niet te verkopen aan de belastingbetaler dat die zich wel aan de regels moet houden, maar dat multinationals die dure juristen kunnen betalen om hun vermogens en winsten 'weg' te toveren, ongestraft blijven.

De grote multinationals als Starbucks hadden niet mogen ontbreken in de getuigenbankjes evenmin als de Nederlandse overheid die zelf met belastingvoordeeltjes bedrijven lokt. Het wordt tijd dat Nederland zijn morele kompas laat prevaleren boven de koopmansgeest en luistert naar de toenemende internationale roep om herziening van belastingregels die dusdanig zijn vervuild dat zij gelegitimeerd leiden tot belastingontduiking.