PVV-lijsttrekker Geert Wilders voert actie bij de Turkse ambassade. De protestactie is gericht tegen de campagne die de Turkse regering in Nederland wil houden.
PVV-lijsttrekker Geert Wilders voert actie bij de Turkse ambassade. De protestactie is gericht tegen de campagne die de Turkse regering in Nederland wil houden. © ANP

Martin Sommer: Nederland laat zich intimideren door de Turken en hun 'dubbele maat'

Geert Wilders stond woensdag in de regen te protesteren, voor de deur van de Turkse ambassade in Den Haag. Ik stond in het journalistenvak, waar werd geschamperd over het aantal betogers. Dat waren er niet meer dan twintig. Maar er waren ook twintig camera's en daar ging het om. Na een stilte vanwege een lek in zijn beveiliging, heeft Wilders de campagne hervat. Het was alsof hij een cadeau mocht uitpakken van bevriend staatshoofd Erdogan. Hoeveel PVV-zetels zou dit akkefietje opleveren?

Minister Cavusoglu was, of is nog steeds, van plan om naar Rotterdam-Hoogvliet te komen. Hij wilde de Nederlandse Turken in partycentrum De Heerlijkheid aanvuren om 'ja' te stemmen bij het referendum volgende maand. Een tweede minister meldde zich in Hengelo - Nederland is een Turks brandpunt deze dagen. Het moet Erdogan helpen aan zijn nieuwe volmachten. Iets minder fraai gezegd: het ja staat al vast, Turkije wordt een autocratisch bewind en het parlement wordt uitgerangeerd. Zo schreef Turkije-kenner Betsy Udink het in de dinsdagkrant. Geen wonder dat onze eigen politici hiervan knap nerveus werden, op het hoogtepunt van onze eigen campagne.

Ze riepen om het hardst dat Cavusoglu beter niet kan komen. Pechtold vond het 'absurd', Asscher vond de zaak een diplomatieke rel waard. En Rutte meende dat alle juridische middelen moesten worden onderzocht. Goede woorden. Als ik dit schrijf is de uitvoering minder heldhaftig.

De Turken spelen het hoog. Zij schermen met de 'dubbele maat' waar hun vrienden van Denk het patent op hebben. 'Waar is de democratie of de vrijheid van meningsuiting waarvan jullie zeggen dat je ons nog wat kunt leren', zei minister Cavusoglu. Juristen zuchten dat het heel moeilijk wordt om de Turken tegen te houden. Minister Koenders heeft gedreigd dat hij de minister niet wil ontmoeten. Dat zal indruk maken.

Hongaars hek

Tot nu toe hebben de arme zaalhouders de kooltjes uit het vuur gehaald. Partycentrum de Heerlijkheid te Hoogvliet en de collega te Hengelo hebben de reservering afgeblazen. Ook hebben de burgemeesters van beide steden gedreigd met een verbod in verband met de openbare orde. Maar niemand die een stevig en principieel nee liet horen. Dat hebben ze aan Wilders overgelaten.

Mij deed het denken aan de gang van zaken rond het beruchte Hongaarse hek in 2015. Met de enorme stroom vluchtelingen die over de Balkan kwam, was niemand blij. Maar de grondrechten stonden niet toe dat ze zouden worden tegengehouden. Tot die vreselijke Orbán uit Hongarije het vuile werk had opgeknapt. Achter gesloten deuren gaf men wel toe dat het hek een uitkomst was geweest. Maar zelf ingrijpen durfde men niet, want ja die grondrechten.

Kennelijk maakt het Turkse geïntimideer met de vrijheid van meningsuiting toch indruk

Kennelijk maakt het Turkse geïntimideer met de vrijheid van meningsuiting toch indruk. In werkelijkheid heeft dit alles met grondrechten heel weinig van doen. Grondrechten zijn waarborgen voor het individu tegenover een almachtige staat. Bij mijn weten is Cavusoglu geen vluchteling die bescherming zoekt omwille van zijn dwarse standpunten. Ook is hij geen tekenaar die wordt bedreigd door boze moslims. Hij is de vertegenwoordiger van een autoritair bewind, dat hier stemmen komt ronselen.

Onze politici zeggen dat een inreisverbod juridisch niet rond te krijgen is. Kamerlid Pieter Omtzigt wijst als enige op de mogelijkheid om deelname van vreemdelingen aan politieke activiteiten tegen te houden op grond van artikel 16 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Datzelfde verdrag (artikel 17) verbiedt grondrechten aan te roepen om afbreuk te doen aan de grondrechten. Hier de vrijheid opeisen om thuis de vrijheid een kopje kleiner te maken, dat kan niet de bedoeling zijn.

Weerbare democratie

Duitsland schrikt uiteindelijk altijd terug voor de vloek van de geschiedenis

Onder de noemer 'weerbare democratie' is intussen een flink debat gaande over de vraag of bij democratie ook hoort dat antidemocraten de boel mogen verzieken. Het preutse buigen voor de vrijheid van meningsuiting miskent in elk geval dat Turkse Nederlanders die níet op de hand van Erdogan zijn, worden bang gemaakt, dat scholen onder druk worden gezet en dat mensen worden afgeperst met hun familie in Turkije.

Duitsland werd als eerste op ministerieel bezoek getrakteerd. President Erdogan vergeleek het Duitsland van nu met de nazistaat. Grotere belediging is niet denkbaar. Bondskanselier Merkel vond het treurig, misplaatst en deprimerend. Maar toch vooral omdat dit soort vergelijkingen altijd leiden tot 'Verharmlosung' van de nazi-misdaden. Ze zei verder dat ze alles zou doen om te voorkomen dat Turkse problemen naar Duitsland zouden overwaaien. Dat lijkt mij bij de primaire taak van een overheid horen. Toch lieten de Duitsers het aan de zaalverhuurders over om de Turken buiten de deur te houden. En uiteindelijk kon de minister voor een zee van Turkse vlaggen spreken vanaf het eigen consulaire balkon. Duitsland schrikt uiteindelijk altijd terug voor de vloek van de geschiedenis.

Nederland heeft geen nazi-geschiedenis. Wel verkiezingen volgende week. Minister Koenders kan zich niet langer verschuilen achter een diplomatiek besluit dat hij 'een paardemiddel' vindt. Hoezo paardemiddel. Een ander land bemoeit zich intensief met onze aangelegenheden. Het oefent ongewenste invloed uit op onze medeburgers. Het komt adverteren voor dictatuur. Die minister is dubbel en dwars ongewenst.

Nederland laat zich intimideren door de Turken en hun 'dubbele maat'.

Martin Sommer is politiek commentator van de Volkskrant

Meer over de diplomatieke rel

Liveblog
De Turkse minister van Familiezaken Fatma Betül Sayan Kaya is vannacht Nederland uitgezet als 'ongewenste vreemdeling' toen ze in het Turkse consulaat in Rotterdam een toespraak wilde houden over een aanstaand referendum over de Turkse grondwet. Volg hier de actuele gebeurtenissen.

Rutte en Erdogan op ramkoers
In recordtijd is de relatie tussen Nederland en Turkije volledig ontspoord. Rijdt de campagne in beide landen de diplomatie in de wielen?

Rutte in WNL: de-escaleren, maar vasthouden aan 'Nederlandse trots'
Premier Rutte wil er vanaf nu alles aan doen om weer in constructief gesprek te komen met de Turkse regering. 'Dit is totaal bizar, dit kan niet waar zijn. Wij zullen proberen het gesprek te voeren. Maar wij laten ons niet chanteren.'

'Politieke schade van rel ligt vooral bij Nederland'
Hoe ernstig is de crisis in de Turks-Nederlandse betrekkingen, nu het kabinet de Turkse minister Cavusoglu landen op Schiphol verbiedt? Clingendael-expert Adriaan Schout geeft zijn mening.