Mario van der Ende
Mario van der Ende © ANP

Mario van der Ende: 'Die voetballers zijn allemaal bv'tjes'

De Week van de Scheidsrechter is achter de rug, Oranje treedt aan tegen IJsland, er is kritiek op Jong Oranje en Nederland speurt naar aliens. Vandaag in de Vier uur Nieuwsbreak: oud-scheidsrechter Mario van der Ende over het nieuws van de dag.

Scheidsrechter Gert den Tuinder (43) vertelt vandaag in de Volkskrant over de doodsbedreiging die hij een half jaar geleden voor een wedstrijd ontving. Is het beroep van scheidsrechter in de loop der jaren gevaarlijker geworden?

'Ik heb mijn scheidsrechtersdiploma gehaald in 1977. Ik kreeg te horen dat ik me als waardig KNVB-official moest gedragen, maar ik kreeg ook een papiertje mee van de molestatiecommissie waarin werd gewaarschuwd voor agressief gedrag. In die zin is er weinig veranderd. We zijn weinig opgeschoten.'

'Zo'n Week van de Scheidsrechter helpt daar ook niet bij. Dat is zo'n gekunstelde actie. Zo werden mensen opgeroepen om een filmpje te maken waarin de scheidsrechter in het zonnetje wordt gezet. Vorig jaar was het thema 'Onze Scheids, Mijn Held!'. Hoe infantiel kun je volwassenen behandelen!'

U heeft sinds 1977 behoorlijk wat wedstrijden gefloten. Heeft u nooit een doodsbedreiging gehad?

'Onze Scheids, Mijn Held!'. Hoe infantiel kun je volwassenen behandelen!

'Toen ik twee jaar scheidsrechter was, floot ik een keer een wedstrijd in de Haagse afdeling. Een speler zei toen tegen mij: 'Als je niet normaal gaat fluiten, schiet ik je dood'. Hij liep ook naar het parkeerterrein, voor hetzelfde geld had hij echt een pistool bij zich! Maar ik deed het destijds af met een gebbetje, en er kwam al helemaal geen politie aan te pas. De speler werd wel voor twaalf weken geschorst. Dat vind ik best weinig, want als je de scheidsrechter dood wenst, hoor je sowieso niet op het voetbalveld te staan. Maar goed, dit soort dingen gebeuren dus al 35 jaar. Het is niets nieuws.'

Vanavond de interland Nederland - IJsland. Volgens Willem van Hanegem zijn 'onze' jongens teveel met zichzelf bezig en zouden ze meer aan het teambelang moeten denken. Bent u het met hem eens?

Het wordt voor de trainer steeds moeilijker om de neuzen dezelfde kant op te krijgen

'Voetbal is natuurlijk een teamsport, daar heeft Van Hanegem gelijk in. Maar een vedette is een vedette. Ze hebben allemaal verschillende eigenschappen, kwaliteiten en ego's. Voetbal is niet meer alleen sport: de entertainmentpagina's en showrubrieken smullen mee. Het wordt daardoor voor de trainer steeds moeilijker om de neuzen dezelfde kant op te krijgen.'

'Ik kan me herinneren dat Johan Cruijff in zijn topjaar 1974 ook al in andere kleding liep dan zijn ploeggenoten omdat hij een exclusief contract bij Puma had. Hij liep dus in kleding met twee strepen, met tien man om hem heen met de drie strepen van de hoofdsponsor Adidas. Ik denk dat hij wel door had dat dat nogal opviel. Het gebeurde toen dus ook al, het gebeurde tien jaar geleden, en het gebeurt nu. Niets nieuws onder de zon. Maar het wordt wel steeds moeilijker om de spelers in het gareel te houden. Het zijn allemaal bv'tjes.'

Over Johan Cruijff gesproken: hij moppert over de prestaties van Jong Oranje van afgelopen donderdag. Heeft hij gelijk wat u betreft?

'Hij heeft het duidelijk over de speltechnische kant, en daar heeft ie ook gelijk in. En het klopt ook dat er veel mis is in de selectie, maar dat kun je bondscoach Adrie Koster niet aanrekenen. Hij is nog maar twee maanden in dienst. Hij kan nu eenmaal niet met het paspoort van Van Persie gaan rommelen en hem in Jong Oranje neerzetten. Hij moet het doen met de mensen die hij heeft.'

'Maar de kritiek op de opleidingen is terecht. Nederland was altijd een beetje het opleidingsland, maar dat zijn we wel een beetje kwijt. Topspelers als Janmaat en De vrij zijn we kwijtgeraakt. Dat is goed voor hun persoonlijk, maar naar de absolute topclubs gaan ze niet. We zijn al blij als iemand mee doet in de Champions League. Buiten Ajax dan he, haha. Men spreekt wel eens van de 'patatgeneratie', maar het is tegenwoordig meer de 'kunstgrasgeneratie'.

Dan was er ook nog een akkefietje in de 58ste minuut van Nederland-Kazachstan tussen van Persie en Huntelaar. Wie heeft er gelijk?

'Ik vind die hele ophef te gek voor woorden. Het is zó opgeklopt door de media en de sociale media. Nu wordt de 010 - 020-tegenstelling er weer bijgehaald. Dat deed de NOS afgelopen weekeinde ook weer met het honkbal. (Amsterdam werd in Rotterdam met 1-0 verslagen in de beslissende wedstrijd in de Holland Series, red.). Dit soort akkefietjes is van alle tijden. Van Persie schiet zelf en mist, Huntelaar wijst op zijn oog. En nu is het opeens een zaak van nationaal belang. Laten we het niet zo opkloppen.'

Andere sport dan: heeft u afgelopen weekeinde ook zo genoten van Epke Zonderland?

'Ja, het was fenomenaal, exeptioneel. En dan zegt hij dat hij nog steeds kan groeien. Hij heeft wellicht gevoeld  dat er nog een detail was dat iets beter kan. Als leek zie je daar helemaal niets van. Dat is kenmerkend voor die sport. Fantastisch. Van Epke Zonderland zijn we nog niet af!'

Van Studio Sport vast ook niet. Maar de Publieke Omroep gaat wel flink op de schop, zo heeft staatssecretaris Sander Dekker vanmorgen bekendgemaakt. Minder amusement en meer informatie, educatie en cultuur. Spreekt dat u aan?

'Nee, ik vind het belachelijk! Ik vind dat de NPO heel Nederland moet bedienen. Er moet voor ieder wat wils zijn. Ik vind dit een typische VVD-uitspraak. Je krijgt zo tv voor de elite. Ik ken Dekker nog uit de tijd in de Haagse gemeenteraad. Daar is ADO ook niet echt mee opgeschoten, haha!'

Wat Nederland ook weer bezig houdt: vuurwerk. Babyvuurpijlen zijn te gevaarlijk en dus stoppen vuurwerkverkopers met de verkoop ervan. Goede zaak?

'Toevallig dat je erover begint. Ik was dit weekeind met vrienden in Baarle Nassau, dat aan de Belgische grens ligt. We kwamen in een vuurwerkwinkel op drie meter van de Nederlandse grens, en daar was nu al alles te koop. Ik heb met verbazing gekeken hoeveel mensen er met zakken vol vuurwerk uit die winkel kwamen. Zelf heb ik niets met vuurwerk; ik heb al een jaar of veertig niets meer afgestoken. Ik vind dat alles wat gevaarlijk is moet worden gestopt. Maar waarom alleen in Nederland? Veel mensen gaan de grens over, zag ik in Baarle. Zo'n verbod moet dus breder gedragen worden.'

Nederland speurt met radioboodschappen naar aliens. Kost aardig wat centen. Goede besteding, wat u betreft?

'Ik ben absoluut verbaasd dat er mensen zijn die hier mee bezig zijn. Het doet me denken aan dat hoorspel van Orson Welles, War of the Worlds. Dat was letterlijk en figuurlijk een ver van mijn bed show. En dit ook. Ik kan me er niets bij voorstellen. Als er al buitenaardse wezens zijn, is het maar de vraag wat ze met ons willen als ze ons gevonden hebben. Ik las dat er voorlopig waarschijnlijk niets wordt gevonden en dat we de komende vijftig jaar nog rustig kunnen slapen.'

'Amerika is bang voor ebola. Bent ú bang voor ebola?'

'Over aliens gesproken. Die mannen in die beschermende pakken geven ook een beetje een buitenaardse aanblik. Maar die angst is er bij mij nog niet. Het wordt door de media enorm vergroot. Als er een geval in qarantaine zit, wordt er meteen gemeld dat het gevaarlijk is. Het doet me denken aan de Zwarte Dood. Maar zo besmettelijk is het niet. Natuurlijk moeten we wel de vinger aan de pols houden.'

Morgen maakt de gemeente Gouda waarschijnlijk bekend hoe zwarte piet eruit komt te zien bij de landelijke sinterklaasintocht. Wat zou u zeggen van een gele piet?

'Zwarte piet zit de Nederlandse cultuur in de genen. Ik vind de discussie buitenproportioneel opgetrokken. Albert Heijn heeft nu weer een gedicht gemaakt als antwoord op kritiek dat ze Zwarte Piet door een wit jongetje
zouden willen vervangen. Het lijkt mij allemaal meer een goedkope stunt. Een advertentie of zo.'

Heeft u tot slot zelf nog iets gelezen dat u met de lezer wilt delen?

'Als geboren Hagenaar komt het nieuws van die doodgestoken jongen op die school in Voorburg wel heel dichbij. Vlakbij de club waar hij voetbalde, VCS, ben ik opgegroeid. Als dan blijkt dat de dader mogelijk slachtoffer was van pesterijen dan zie je toch dat we niet in staat zijn om op scholen normaal gedrag en elkaar accepteren. Dat geldt dus op het schoolplein én op het veld. Als oud-leraar en oud-voetballer raakt het je wel. Het zijn dingen die je zelf geprobeerd hebt goed te doen.'