Soufian Afkir (r) op de aandeelhoudersvergadering van Ahold, 13 april.
Soufian Afkir (r) op de aandeelhoudersvergadering van Ahold, 13 april. © Guus Dubbelman / de Volkskrant

Commerciële terreur smoort het vrije beeld

De kunstenaar is een wezen geworden dat begeleiding nodig heeft om te voldoen aan de juiste verwachtingen.

Heeft u er wel eens over nagedacht dat CEO's zoals meneer Dick Boer van Ahold vandaag beeldbepalend zijn? Daarbij is het democratische vrijheidsideaal ingeruild voor de standaard bonuskaart. De commerciële beeldvorming wordt zorgvuldig op effectiviteit getoetst.

Door af en toe met de Kinderraad in het nieuws te verschijnen, wordt verdienstelijk aan een vriendelijk imago gewerkt. Marktwerking geeft met zoete kleurtjes vorm aan uw ideeën. Hans Achterhuis gaf in De utopie van de vrije markt verschillende argumenten waarom het neoliberalisme van vandaag net zo utopisch blijkt als het communisme: 'De retoriek is welhaast identiek en de gevolgen zijn net zo desastreus.'

Het is daarom niet zo vreemd dat onze minister van Cultuur Tabo Goudswaard (intendant Art of Impact) vooruit heeft geschoven om de Impact Award te introduceren. Deze is bestemd voor de beste impactproducent. 'Een goede impactproducent creëert artistieke vrijheid in de organisatie, maakt ruimte voor het agendaloze perspectief van de kunstenaar en schept de juiste verwachtingen bij beide partijen.'

De kunstenaar is van linkse hobbyist verworden tot een agendaloos wezen dat begeleiding nodig heeft om te voldoen aan de juiste verwachtingen. De democratische beeldvorming is dus al klaar, u was alleen nog niet op de hoogte hoe dat er uit moet zien.

Nek omgedraaid

Het Mondriaan Fonds heeft deze taal inmiddels ook netjes geïntegreerd bij een aanvraagronde. Zo toetsen zij 'de manier waarop de aanvrager zijn kunstenaarschap of bemiddelaarschap in economisch rendement weet om te zetten of dit als beginnend kunstenaar/ bemiddelaar van plan is'. De 'vrije kunsten' lijken hiermee efficiënt de nek omgedraaid.

In dit commerciële tijdperk is het volgens minister Dijsselbloem heel normaal dat banken als ING meeschrijven met de wetgever (Ten eerste, 5 november). Dat Starbucks een smakelijke belastingcocktail eist, is ook geen verrassing (Ten eerste, 22 oktober). Onze overheid is opgegaan in de dictatoriale cloud van het grootkapitaal.

Zelf mocht ik dit jaar als kunstenaar acteren onder het repressieve bewind van de Rijksgebouwendienst. Om tijdens de verkoopperiode van een gevangenis wat geld te verdienen en krakers buiten te houden, laat deze dienst kunstenaars voor niks tentoonstellen, terwijl het aan bezoekers geld vraagt.

Het beeld van de BV Nederland is zonder twijfel dat van een tolerante natie. Voor dit plaatje heeft minister Bussemaker met liefde 7 miljoen over, te besteden aan geselecteerde kunst met maatschappelijke impact. De uitvoering van dit beleid vindt plaats door armlastige zzp'ers. Voor al het overige culturele aanbod wordt doorverwezen naar de bedelstaf. In 1818 werden paupers in Nederland voor het bedelen 'opgezonden' naar de Maatschappij van Weldadigheid om daar in proefkolonies te rehabiliteren. Vandaag is dit een prima verdienmodel.

Voor een beter Nederland komt de beeldvorming bij het World Economic Forum in Davos vandaan, lees ik in Het Financieele Dagblad. Tijdens een glaasje champagne hebben de heren platform NL2025 opgericht. Hun doel: minder tegenstellingen en de latente kracht in de bevolking mobiliseren.

Het verbaast mij niet dat Boer (CEO Ahold) ook hier komt nadenken over hoe het beter kan. Toen Soufian Afkir van Young & United zijn latente kracht eerder dit jaar gebruikte voor een beter Nederland, om het op de aandeelhoudersvergadering van Ahold over de miserabele beloning voor zijn werkzaamheden te hebben, vond Boer dat Soufian de verkeerde tafel had gekozen (Economie, 16 april). Vandaag profileert Boer zich als aanjager, maar naar welk toekomstperspectief laat u zich jagen wanneer deze dodelijke dictatuur alleen blijft regeren met hun commerciële beeldvorming?

Volg en lees meer over:

Reacties (4)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • almeerder -
    Het blijft parasiteren zolang beeldende kunst niet in de Hema tegen een billijke prijs te verkrijgen is.
  • Enno de Witt -
    Het gaat u dus alleen maar om geld, zodat u op kosten van anderen links activistje kunt spelen. Met kunst heeft dat niets te maken.
  • Jokers -
    En zo stroomt alle geld en nog meer macht naar de machthebbers. Die vervolgens steeds meer vrijheid ervaren. De dictatuur van ons kapitalistisch systeem. Tijd voor een marktconforme rekening voor gebruik maatschappelijke infrastructuur, afzetmarkt en belasten milieu. Maar ook die rekening belandt in de prullenmand van de machthebbers. De wal zal zo nodig het schip moeten keren.
  • karel_g_jong -
    Hear! Hear! Hear! De waarheid is hard, allerminst vleiend en moeilijk te verteren. Maar het is in deze waardheid waarin onze vrijheid (nu nog als een klein zaadje) verborgen ligt. Het zijn juist de alpha mannetjes die in onze cultuur keihard bezig zijn te falen - en die de rest in hun val meenemen. Maar verantwoordelijkheid - daar zijn ze niet mans genoeg voor. Managers, bah! Wat we nodig hebben zijn leider met verstand - en men een warm hart!