De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov in gesprek met zijn Amerikaanse collega Rex Tillerson (midden) en zijn Duitse collega Sigmar Gabriel
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov in gesprek met zijn Amerikaanse collega Rex Tillerson (midden) en zijn Duitse collega Sigmar Gabriel © GETTY

Bret Stephens: 'Willen we het Westen nog wel?'

Overal staat het Westen onder druk. Rusland wil een post-westerse wereldorde, president Trump minacht westerse instituties en Europa is het geloof in eigen kracht verloren. Willen we het Westen nog wel, vraagt columnist Bret Stephens zich af in de Wall Street Journal. Zo ja, laten we dan snel weer leren wat westerse waarden zijn. Anders hoeft het niet meer.

Er zijn geen waarheden, de realiteit is onderhandelbaar

Eind jaren tachtig schafte de Stanford Universiteit de verplichte cursus 'westerse beschaving' af, nadat Jesse Jackson studenten voorging in het zingen van: 'hey, hey, ho, ho, Western Civ has got to go!" Conservatieven op de universiteit probeerden het vak vorig jaar weer in te voeren maar het lukte niet. De studenten stemden het plan met zes tegen één weg. Je zou het weer moeten proberen onder het motto: 'you only know you love it when you let it go'. Dat schiet je te binnen als je Sergej Lavrovs Orwelliaanse rede afgelopen week aanhoort op de veiligheidsconferentie in München, waarin de Russische minister vroeg om een post-westerse wereldorde.

Lavrov snapt wat duidelijk zou moeten zijn voor een Amerikaans en Europees publiek: het Westen als geopolitiek blok, als cultuur, als moreel idee is in grote moelijkheden. Hoe zwak Rusland ook mag zijn, Russen drinken uit een diepe bron van geloof in de eigen beschaving. Hetzelfde geldt voor Chinezen en misschien zelfs de islamitische wereld, hoe getroubleerd ook. En het Westen? Nee dus. De VS hebben een leider die herhaaldelijk zijn minachting voor de NAVO, de Wereldhandelsorganisatie en andere instituties van de westerse wereldorde toont. Hij is onze eerste post-rationele president die feiten benadert zoals de Franse filosoof Jacques Derrida: er zijn geen waarheden, de realiteit is onderhandelbaar.

'Allemaal tuig'

Wil Duitsland het Westen nog wel verdedigen?

En Europa? Daar loopt de jeugdwerkloosheid tot 20 procent op. En dan vragen middenpartijen zich af waarom ze een probleem hebben. In Frankrijk wint Marine Le Pen, in Nederland zegt Geert Wilders van Marokkaanse immigranten: 'Ze zijn niet allemaal tuig'. Waar hebben we dat eerder gehoord?

In München smeekte Mike Pence NAVO-leden meer aan defensie uit te geven. Sigmar Gabriel, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, veegde het terzijde. 'Waar kan Duitsland miljarden vandaan halen als politici belastingen willen verlagen', zei hij. Sinds 2014 kan het maar liefst tien gevechtshelicopters en één onderzeeër inzetten. Wil Duitsland het Westen nog wel verdedigen?

Immuun maken

Europa begreep dat de morele grondslag in Jeruzalem lag, de filosofische in Athene en de juridische in Rome.

Vijfentwintig jaar geleden was deel van het Westen worden de droom van Boedapest tot Ulan Bator. Dat is voorbij. Waarom? Er was een tijd dat het Westen wist waar het voor stond. Omdat het over zichzelf nadacht, bijvoorbeeld tijdens een cursus 'westerse beschaving'. Het begreep dat de morele funadamenten daarvoor in Jeruzalem waren gelegd, de filosofische in Athene en de juridische in Rome.

Het behandelde met eerbied de begrippen rede en openbaring, vrijheid en verantwoordelijkheid. Waar die in tegenspraak waren, leerde Europa die met elkaar in harmonie te brengen en er een bron van kracht van te maken. Het geloofde in de superioriteit van zijn muziek, literatuur en politieke idealen.

Als het arrogant was, zoals alle beschavingen zijn, dan had het ook een traditie van berouw en twijfel om de scherpe kantjes eraf te halen en de horizon te verbreden. Het cultiveerde scepsis terwijl het de verleiding van cynisme vermeed. Europa geloofde dat dit allemaal de moeite waar was om te verdedigen, in de klas, in de kranten, in parlementen en op het slagveld. Sindsdien hebben we generaties opgevoed die hier niets van geloven, en dan zijn we geschokt door de opkomst van anti-westerse politiek?

Als je je kinderen de beschavingswaarden wil leren die ze immuun maken voor een Trump, Le Pen of Lavrov, kun je beginnen met ze die waarden te doceren. 

Bret Stephens is columnist van The Wall Street Journal

Volg en lees meer over:

Reacties (93)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Hazlo -
    Mensen als U kiest voor meer onzekerheid, meer macht naar Brussel, en meer afbraak van sociale voorzieningen, werkeloosheid, sociale ongelijkheid, en toenemende armoede stem dan vooral op neo liberale partijen als VVD, PvdA, D66 en CDA, of indien U ook nog meer multicul, islam, economische gelukzoekers, verloedering en criminaliteit wenst ook op de S.P. Echter indien U klaar bent met deze bende kunt U ook op de PVV stemmen die aan de hier vernoemde ellende een eind wil maken, U Uw land weer terug wilt geven en de geldsmijterij naar Griekenland en de E.U wil stoppen. De keus is aan u!
  • yesitsdry -
    zal moeilijk gaan als je eerst alle waarden zelf overboord gegooid hebt toch?????
  • Veldluis -
    @FMMH Als invoeren van het basisloon de oplossing voor de toekomst is waarom wordt deze dan niet gelijk ingevoerd? Als de overheid de AOW uitkering vanaf 65 al niet kan opbrengen dan een basisloon voor iedereen al helemaal niet.
  • Veldluis -
    @H.Haakman Is hiermee de kous af of is dit de inleiding om de AOW helemaal te laten verdwijnen? Want in de toekomst neemt het aantal banen af waardoor de overheid AOW-inkomsten derft en is meer geld kwijt aan uitkeringen vanwege het toenemende aantal migranten. Waarom klaagt trouwens niemand erover dat met het stijgen van de AOW leeftijd ook de pensioenfondsen twee jaar later hoeven uit te keren.
  • Spartuijn -
    "Solidariteit is voor Krol, Geert en Roemer op dit punt eenrichtingsverkeer"....Pensioenroof wordt door de kiezer nooit gehonoreerd...Geen wonder dat het politieke establishment steeds minder stemmen krijgt...
  • H Haakman -
    @Veldluis: dat betekent dat mensen 2 jaar lang meer AOW premie betalen ipv AOW krijgen. Daarmee corrigeren we het probleem wat door de babyboomers consequent vooruit geschoven is, nl dat generatie X en Y helemaal geen AOW meer kunnen krijgen omdat het hele systeem dan in elkaar geklapt is. En Krol en consorten nog even de laatste druppels eruit persen? Ik dacht het niet. Solidariteit is voor Krol, Geert en Roemer op dit punt eenrichtingsverkeer.
  • FMMH -
    @Veldluis..Het aantal ouderen t.o.v. jongeren vermindert in de toekomst zodra de babyboombubbel voorbij is. Daarna zijn er allerlei oplossingen, zoals een basisloon voor iedereen.
  • Veldluis -
    @FMMH In de toekomst zijn er te weinig banen en te veel ouderen en de oplossing is dan het verhogen van de AOW leeftijd? Dat betekent dat de armoede onder ouderen zal toenemen.
  • FMMH -
    In deze tijd dat de democratie en de vrije pers, door Trump, vriend Poetin en de Murdoch-Dacre gesteunde Brexiteers onder zware druk staat, is het meer dan ooit van belang om aan de goede kant van de geschiedenis te staan, dit geldt voor ieder individueel en nog meer voor de pers. Kom op VK!
  • Hazlo -
    Vergeten wordt een legertje trollen dat overal actief is om Rusland permanent in een kwaad daglicht te stellen, om van de C.I.A en N.S.A activiteiten maar niet te spreken. Die z.g. Russische ,,trollenfabriek,, is reine speculatie waar geen hard bewijs voor is, maar ook ik twijfel er niet aan dat ook Rusland hier een woordje meespeelt, net als China. Maar dit rechtvaardigt niet de georchestreerde hetze die momenteel onder aanvoering van de V.S, de E.U., de Ukraine, Polen, het Balticum en de NAVO tegen Rusland wordt gevoerd en op termijn alleen goed is voor de Amerikaanse wapenindustrie!