Initiatiefnemers van GeenPeil Jan Roos (L) en Thierry Baudet
Initiatiefnemers van GeenPeil Jan Roos (L) en Thierry Baudet © ANP

'Nederlandse bevolking is niet een stelletje tokkies'

Met het aanstaande referendum over het associatieverdrag met Oekraïne redt GeenPeil naar eigen zeggen de democratie. Is dat zo? We vroegen het Laurens Jan Brinkhorst, Thierry Baudet en Niesco Dubbelboer. 'GeenPeil is een bedreiging voor de democratie in Oekraïne.'

Laurens Jan Brinkhorst - oud-politicus D66

Ik reageer maar even net zo scherp en populistisch als zij, zodat de mensen wakker worden en weten wat voor totale onzin hier wordt voorgesteld

Laurens Jan Brinkhorst

'GeenPeil helpt de democratie juist om zeep. Ik reageer maar even net zo scherp en populistisch als zij, zodat de mensen wakker worden en weten wat voor totale onzin hier wordt voorgesteld. Het is om te beginnen zeer pretentieus om de democratie op te hangen aan een referendum. Daarmee zeg je eigenlijk: als we dit referendum niet houden, dan is er geen democratie. Dit klopt niet, want parlementaire goedkeuring is even democratisch als het houden van een referendum.

'Ik ben tegen een referendum omdat weinig mensen de inhoud van het associatieverdrag met Oekraïne kennen, wat het onzinnig maakt ze te raadplegen. Dat was ook de reden waarom ik in 2005 tegen het referendum over de Europese grondwet was. Dat wil niet zeggen dat het houden van een referendum altijd een slecht plan is, maar wel als voldoende informatie ontbreekt om als burger een oordeel te kunnen vellen.

'Inhoudelijk is het ook merkwaardig om te roepen dat de democratie wordt gered met dit referendum. GeenPeil is zelf tegen het associatieverdrag met Oekraïne, uitgerekend het land waar de democratie wordt bedreigd door het ondemocratische Rusland. Als Europa de Oekraïne niet steunt, doet niemand het. Dit betekent zeker het einde van de democratie aldaar en vallen ze in handen van de Russen, net als eerder al gebeurde met de Krim. In feite is GeenPeil met hun initiatief op de hand van Poetin.'

Niesco Dubbelboer - Coördinator Meer Democratie en oud-PvdA Kamerlid

Laat mensen maar nadenken over de inhoud van een associatieverdrag met Oekraïne

Niesco Dubbelboer

'Het is een wat pathetische kreet, maar ik kan die wel steunen: GeenPeil redt inderdaad de democratie. Een referendum is een heilzaam instrument, een goed middel om de politiek ontvankelijk te maken. Het zet aan tot gesprek, waardoor er uiteindelijk meer draagvlak komt voor wetten en verdragen.

'Meer draagvlak is nodig. De democratie is onvolkomen, mensen staan te ver van de politiek en besluitvorming af. Met name over Europa is het goed dat de burger meer zeggenschap krijgt. Laat ze maar nadenken over de inhoud van een associatieverdrag met Oekraïne. Het verwijt dat organisator GeenStijl een bredere discussie over minder Europa beoogt en Oekraïne daar slachtoffer van wordt, vind ik niet terecht. De discussie over het al dan niet uitbreiden van de EU is belangrijk en dit verdrag heeft daar mee te maken.

'Ik vind het raar dat politici in de kramp schieten bij de gedachte aan een referendum. Als je achter het verdrag staat, zou je moeten toejuichen dat er discussie over komt. In 2005 was ik een van de initiatiefnemers van het referendum over de Europese grondwet. Toen gebeurde hetzelfde, terwijl een stem voor het verdrag juist het draagvlak versterkt.

'Ik begrijp het wel: het is natuurlijk ongemakkelijk om de discussie aan te gaan, maar dat is geen reden om nu al te doen alsof het een verloren zaak is. De voorstanders lijken dat nu al te denken.'

Thierry Baudet - namens Forum voor Democratie betrokken bij GeenPeil

Politici hebben de afgelopen jaren laten zien dat zij niet goed in staat zijn de consequenties van hun besluiten te overdenken

Thierry Baudet

'Wat wij doen is inderdaad een poging de democratie te redden. Het Europese project dendert maar voort, zonder dat de bevolkingen daarover geraadpleegd worden. De materie is echt niet te ingewikkeld om aan ons voor te leggen. De gedachte dat wij een stelletje tokkies zouden zijn, daar weiger ik in mee te gaan. Mensen weten echt wel wat er speelt, en een referendum is bovendien een uitnodiging om je verder te verdiepen in een onderwerp.

'Nog een reden voor een referendum is het onvermogen van de politiek zelf. Politici hebben de afgelopen jaren laten zien dat zij niet goed in staat zijn de consequenties van hun besluiten te overdenken. Ze zijn druk druk druk en rennen van de ene vergadering naar de andere. Ondertussen richten ze de ene ravage na de andere aan. Neem die krankzinnige open grenzen en de euro. Of het rampzalige Midden-Oostenbeleid. Nergens wordt goed over nagedacht. Het roekeloos oprukken richting Oekraïne en aansturen op oorlog met Rusland is daar ook weer een goed voorbeeld van.'

'Daar komt nog bij, dat door alle machtsoverdracht naar de EU, het Nederlandse parlement steeds minder te zeggen heeft. Van een representatieve democratie is eigenlijk nauwelijks nog sprake. Als onze vertegenwoordigers ons niet meer vertegenwoordigen, valt de soevereiniteit terug aan de bevolking. Daarom stellen wij: verdere machtsoverdracht aan de EU mag niet zonder referendum. Het associatieverdrag is opnieuw een uitdijing van de bevoegdheden van de EU, daarom moet het referendum er nu komen.'