Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker.
Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker. © ANP

Werkgevers willen universiteit wél op rendement afrekenen

Nederlandse bedrijven willen het hoger onderwijs binden aan steviger prestatieafspraken, zodat hogescholen en universiteiten worden afgerekend op zaken als studierendement en het opleidingsniveau van docenten. Zij gaan daarmee in tegen de trend op hogescholen en universiteiten, en onder studenten, die juist van het rendementsdenken en de bemoeienis uit Den Haag af willen.

Dit blijkt uit de inbreng die de ondernemers via lobbyorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland hebben verzonden aan minister Jet Bussemaker van Onderwijs. De notitie is in het bezit van de Volkskrant.

De werkgevers zijn niet tevreden over de kwaliteit van het hoger onderwijs. Zij zeggen dat ze de recente protesten in studentensteden op dit punt ondersteunen. 'De enorme toename van het aantal studenten is initieel ten koste gegaan van de kwaliteit', schrijven ze. 'De opgave is nu het onderwijs kwalitatief te verbeteren en het aantal hogeropgeleiden in de komende decennia te verhogen.'

Verdrievoudiging

Als stok achter de deur willen de bedrijven dat universiteiten en hogescholen meer dan nu worden afgerekend op afspraken die ze met de overheid maken over de kwaliteit van het onderwijs. 'Op termijn kan 20 procent van de financiering prestatieafhankelijk worden', schrijven de bedrijven aan Bussemaker.

Dat zou een verdrievoudiging zijn: nu geldt dat universiteiten en hogescholen 7 procent van hun budget kunnen verdienen door de doelen te halen die ze zich in overleg met het ministerie hebben gesteld. Er wordt een potpourri aan streefcijfers gehanteerd - van het studietempo tot het oordeel van studenten en van het opleidingsniveau van docenten tot het aantal contacturen. De rest van het geld wordt verdeeld aan de hand van het aantal studenten.

Kwaliteit verbeteren

De concurrentie tussen instellingen draait nu om zo veel mogelijk studenten binnenhalen in plaats van om kwaliteit

De bedrijven menen dat er 'prikkels nodig zijn in het systeem om tegenwicht te bieden aan de prikkel vanuit de bekostiging van studentenaantallen'. Want: 'De concurrentie tussen instellingen draait nu om zo veel mogelijk studenten binnenhalen in plaats van om kwaliteit.'

De werkgevers dragen in hun notitie nieuwe ideeën aan om de kwaliteit van het hoger onderwijs te verbeteren. Zo willen ze het minimum van 12 contacturen per week verhogen naar 15. Ook moet arbeidsmarktrelevantie een belangrijker onderdeel van de prestatiebekostiging worden. Verder valt het pleidooi voor integratie op: verschillende bevolkingsgroepen moeten elkaar in het onderwijs ontmoeten en zich niet terugtrekken in hun eigen werkelijkheid.

Meer vertrouwen, minder controle

De huidige prestatieafspraken lopen tot het einde van dit jaar. In 2016 zal de evaluatie plaatsvinden

Minister Bussemaker

Universiteiten, hogescholen en studenten roepen juist om meer vertrouwen en minder controle. Zij willen helemaal geen prestatieafspraken meer, omdat ze vinden dat door al het toezicht de nadruk is komen te liggen op de kwantiteit in plaats van op de kwaliteit. Studenten vrezen dat opleidingen makkelijker worden gemaakt, opdat ze sneller klaar zijn met hun studie.

Minister Bussemaker moet nu kiezen: geeft ze gehoor aan het hoger onderwijs of aan het bedrijfsleven? Op dit moment laat ze er nog niets over los. 'De huidige prestatieafspraken lopen tot het einde van dit jaar. In 2016 zal de evaluatie plaatsvinden. We wachten deze evaluatie eerst af en daarom heeft reageren op deze voorstellen nu nog geen zin', aldus haar woordvoerder.