Techno krijgt de ruimte

4DSound

Nieuw in het nachtleven: vierdimensionale techno. Internationale dj's experimenteren met nieuwe technieken waarmee geluid letterlijk de ruimte krijgt.

In de donkere, met rook gevulde kelder van de industriële club Warehouse in Amsterdam is een tiental mensen te ontwaren. De New Yorkse dj Mike Parker, voor het eerst in vijftien jaar live te horen, staat midden in de zaal en 'bespeelt' een iPad. Als hij met zijn vinger omhoog schuift, verplaatst het geluid in de zaal zich van de vloer naar het plafond. De ogen van de bezoekers zijn gesloten. Hun aandacht is volledig bij de hypnotiserende geluiden die de ruimte vullen.

Sweet spot

Het resultaat is dat de muziek je helemaal omsluit en van binnenuit het lichaam lijken te komen

Letterlijk, want door de 'omni-directional speakers' van het 4DSound-systeem is het geluid bijna aan te raken. Deze boxen in zestien pilaren en onder de vloer sturen Parkers tonen alle kanten op: over je heen en onder je door, ruisend als de zee. Bezoekers horen geluiden op zich af komen en weer wegebben. 'In normale clubs is in het midden van de zaal een sweet spot', zegt Paul Oomen, de Nederlandse theatercomponist die het systeem in 2007 bedacht en nu met een nieuwe reeks experimentele concerten komt. 'Daar heb je het beste geluid. Hier hoor je op iedere plek die balans.' Het resultaat is dat de muziek je helemaal omsluit en van binnenuit het lichaam lijken te komen. Dat komt ook door de SubPac, een soort rugzakje dat iedere bezoeker draagt. Dat stuurt als een zachte hartslag de trillingen van de bas door je ribbenkast. En dus lopen de bezoekers voorzichtig rondjes in de zaal, blijven hangen bij een pilaar of zitten in kleermakerszit.

Techno is Space

De tweehonderd functies van het geluidssysteem zijn lastig te bedienen. Eerdere artiesten oefenden weken alvorens ze een concert aandurfden

De concertenreeks Techno is Space is een twee maanden durend experiment met zeven internationale technodj's (uit onder meer Spanje en Zweden) die hun eigen muziek toepassen op het systeem. Het project zit nu in een testfase: de bezoekers zijn muzikanten die feedback geven op de ervaring. Na de zomer volgen concerten voor een groter publiek. Eerder stond 4DSound al op internationale festivals, waaronder Amsterdam Dance Event en Berlin Atonal.

De tweehonderd functies van het geluidssysteem zijn lastig te bedienen. Eerdere artiesten oefenden weken alvorens ze een concert aandurfden. Door een versimpeld bedieningspaneel vergt een show nu nog maar een paar dagen voorbereidingstijd. Oomen: 'Uiteindelijk willen we een direct te gebruiken dj-set ontwikkelen. Dat is een proces van lange adem.'

De bestaande clubscene zal het niet vervangen, denkt hij. 'Doordat iedereen een andere ervaring heeft dan zijn buurman, wordt er weinig gepraat. Clubben heeft een ander doel.'