Nederlandse boekhouder van de Stones op het matje bij de Kamer: 'U bent gewoon een administratiekantoor'

Financiële man Jan Favié waakt al twintig jaar over geld Stones

Meer dan 100 miljoen euro verdienen The Rolling Stones per jaar. En die lopen allemaal via Amsterdam. Maandag kreeg de onderzoekscommissie fiscale constructies van de Tweede Kamer uitgelegd waarom.

Zou Mick Jagger, de frontman van 's werelds grootste rock-'n'-roll-band, maandagochtend zijn Nederlandse boekhouder nog even een bemoedigend sms'je hebben gestuurd? Want het is toch niet niks waar hun financiële man Jan Favié al twintig jaar over waakt. Al die tientallen miljoenen die de Rolling Stones jaarlijks binnenslepen met hun muziek en bijbehorende spulletjes voor de fans - in 2013 zo'n 117 miljoen euro - komen bij hem binnen op de Herengracht in Amsterdam.

Nou ja, niet letterlijk natuurlijk. Maar Favié (51) is als bestuurder van een klein kerstboompje van twee stichtingen en bijbehorende vennootschappen het financieel epicentrum van de rockers. Hij betaalt de rekeningen, stuurt advocaten af op mensen die bijvoorbeeld zonder toestemming van het befaamde 'tongue and lip'-embleem gebruikmaken en zorgt dat de Stones hun honorarium krijgen.

Maar bovenal regelt hij dat het fiscaal allemaal een beetje aantrekkelijk gebeurt. Want je mag dan als ouwe rockers al meer dan vijftig jaar de wereld rondtoeren, dat betekent niet dat je het financieel maar een beetje kunt laten waaien.

Fiscale verhuizers

Dat weten Mick en zijn makkers heel goed. Sterker nog, dat was precies de reden dat ze hun hele zakelijke imperium begin jaren zeventig, zo hop, in een keer naar Nederland verhuisden. Want het geld was op en bij de Britse fiscus lag nog een flinke rekening. Voortaan zouden ze het anders gaan doen en goed op hun centen letten. Daarvoor kregen ze voortaan advies van prins Rupert Loewenstein. Dit financiële brein adviseerde ze dat de Nederlandse belastingregels hen enorm zouden helpen. En zo werd de Britse band een van de eerste fiscale verhuizers uit de showbusiness.

Precies daarover moest Jan Favié maandag uitleg komen geven voor de commissie van de Tweede Kamer die fiscale constructies onderzoekt. Want hij behartigt met de Promogroup niet alleen de belangen van de Stones, ook collega-rockers U2 schakelden hem in 2006 in voor hun royalty-inkomsten. Want zanger Bono mag dan bekend staan als een grote idealist; ook idealisten houden niet van belasting. 'U2 is nooit dom in zaken geweest. We zitten niet de hele dag over wereldvrede te mijmeren', zei hij in 2005 in het boek Bono over Bono.

En dus besloot U2 in 2006 de royaltyrechten fiscaal naar Nederland te verhuizen na een Ierse wetswijziging waardoor het belastingtarief voor binnenkomende royalty-inkomsten werd verhoogd.

Fiscaliteit is niet mijn expertise

Jan Favié

Maar direct vanaf het begin wist de boekhouder van de rocksterren de onderzoekscommissie op het verkeerde been te zetten. Want het beeld dat de Rolling Stones en U2 voor fiscale redenen in Nederland waren beland, dat klopte niet. Nou ja, in de jaren zeventig was dat misschien het geval, maar toen was hij er nog niet bij betrokken. Ja, hij had ook in de krant gelezen dat U2 uit hun eigen land vertrok na een wetwijziging. Maar daar was hij niet bij betrokken geweest. 'Ik werd pas benaderd toen de beslissing al genomen was.' Verder kon Jan Favié er niet zo veel over zeggen. 'Fiscaliteit is niet mijn expertise.'

De Kamerleden keken eerst verbaasd. Ze waren toch niet zomaar in Amsterdam terechtgekomen? Want parkeren die sterren hun intellectuele eigendom - naam, beeldrechten, muziekrechten - niet juist in Nederland vanwege het gunstige fiscale klimaat, zoals de regel dat er geen bronheffing wordt geheven op die royalty-inkomsten? Die komen dan Nederland binnen en stromen vervolgens onaangetast naar een echt belastingparadijs.

Kon zo zijn, maar dat was echt niet de reden dat de wereldberoemde muzikanten bij hem hadden aangeklopt. Hij werd naar eigen zeggen ingeschakeld vanwege 'expertise en toegevoegde waarde', hield Favié de commissie voor. Zo was hij bijvoorbeeld op een gegeven moment ineens op het idee gekomen om T-shirts van de Stones het hele jaar te verkopen, in plaats van alleen tijdens een tour. Dat leverde meer op. Bovendien, belastingontwijking? Dat vond-ie maar een contradictie. Want er zijn twee zekerheden in het leven: de dood en belasting. En beide zijn niet te ontwijken.

Tekst gaat verder na de video.

Het beeld dat hij aan de knoppen draait van enkele brievenbusfirma's, stoorde hem sowieso. Want Favié heeft een écht kantoor, met zes werknemers, 'ter zake kundig; want er komt heel wat kijken bij de financiële begeleiding van 'films, boeken, dvd's' en alle merchandise'. Niks geen leeg, fiscaal vehikel. 'Een unieke onderneming voor een unieke band.' En natuurlijk betalen de Stones ook gewoon belasting, beantwoordde hij een van de vragen. Al zijn ze natuurlijk zelf verantwoordelijk voor hun aangifte. 'Ik ben niet de spreekbuis van artiesten.'

Langzaam raakten de Kamerleden wat geïrriteerd door het verhaal van Favié. Toegevoegde waarde? Zij zagen het niet. 'U bent gewoon een administratiekantoor.'

Na twee uur was CDA-Kamerlid Chris van Dam er helemaal klaar mee. Want boekhouder van wereldberoemde bands of niet, dit was gewoon een 'ongeloofwaardig verhaal'. Daar was Jan Favié op zijn beurt weer 'teleurgesteld' over. Hij had juist geprobeerd met veel informatie het beeld te ontkrachten dat hij alleen maar geld heen en weer schuift voor de Rolling Stones.

Mini-enquête over belastingontwijking

De Tweede Kamer begon vorige week woensdag met de allerleerste mini-enquête over belastingontwijking. Fiscale deskundigen en belastingambtenaren praten Kamerleden onder ede bij over het eeuwenoude fenomeen van belastingontwijking.

Hoe werkt belastingontwijking in Nederland?

- Buitenlandse bedrijven kunnen hun verdiende geld parkeren bij een Nederlandse vestiging. Daar gebeurt niet zo veel: die is er alleen maar om aan de Nederlandse belastingdienst te laten zien. Een zogenoemde brievenbusfirma. 

- Bedrijven kunnen ook kunstmatig veel schulden creëren. De rente die ze daarover betalen, mogen ze hier van de winst aftrekken. En hoe minder winst, hoe minder belasting. 

- Tot slot heeft Nederland met zo'n honderd landen een belastingverdrag. Bedrijven kunnen shoppen en kijken welk land het voordeligst is om geld vanuit Nederland naartoe te sluizen. Bijvoorbeeld als ze hun aandeelhouders dividend willen uitkeren tegen een zo laag mogelijk tarief.

Bekijk hieronder de video.