Het Erasmus MC in Rotterdam begint als eerste academisch ziekenhuis in Nederland een opleiding voor cosmetische dermatologie.
Het Erasmus MC in Rotterdam begint als eerste academisch ziekenhuis in Nederland een opleiding voor cosmetische dermatologie. © ANP

Erasmus MC begint opleiding voor cosmetische ingrepen

Andere ziekenhuizen kritisch over opleiding in medisch overbodige schoonheidsbehandelingen

Het Erasmus MC in Rotterdam begint als eerste academisch ziekenhuis in Nederland een opleiding voor cosmetische dermatologie. Daar leren artsen schoonheidsbehandelingen uitvoeren die medisch overbodig zijn, zoals botox, fillers, peelings en laserbehandelingen. Andere ziekenhuizen hebben er vraagtekens bij.

Volgens initiatiefnemer en hoogleraar dermatologie Tamar Nijsten komt de vraag vanuit de jonge dermatologen en is er een nijpend tekort aan opleidingsmogelijkheden voor cosmetische ingrepen. 'Het ontbreekt aan formele training. We zien dat iedereen maar wat doet. Mensen volgen een paar workshops en dan gaan ze aan de slag. Daarom moet er een stevig opleidingscentrum komen. We willen deze behandelingen naar een hoger niveau tillen.'

Moet een academisch ziekenhuis artsen opleiden om behandelingen uit te voeren die geen enkel medisch doel dienen? 'Ik vind het niet gewenst', zegt Peter van de Kerkhof, hoogleraar dermatologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. 'Wij leiden hier op om zieke mensen beter te maken of om ziekten te voorkomen.'

Enige kennis van cosmetische behandelingen is volgens Van de Kerkhof een goede zaak voor dermatologen. 'Dan kun je vragen beantwoorden en patiënten waarschuwen voor risico's. Daarom stimuleer ik mijn assistenten om eens een congres te bezoeken of een dagje mee te lopen in een privékliniek. Maar om nou met overheidsgeld mensen op te leiden om af te stappen van de klassieke dermatologie, om schoonheidsbehandelingen te gaan uitvoeren? Daar kun je nog wel een goede maatschappelijke discussie over voeren.'

Ik vind het niet gewenst. Wij leiden hier op om zieke mensen beter te maken of om ziekten te voorkomen

Peter van de Kerkhof, hoogleraar dermatologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen

'Het gebeurt toch, dus dan maar zo goed mogelijk'

Cosmetische behandelingen die enkel dienen ter verfraaiing, is dat wel de taak van een dermatoloog? Hoogleraar Tamar Nijsten vindt van wel. Want het gaat te vaak mis.
Lees hier het interview met Tamar Nijsten, hoogleraar dermatologie, Erasmus MC.

In Rotterdam ziet men geen bezwaren. In het inmiddels opgerichte Erasmus MC Aesthetics worden dermatologen in opleiding zes maanden lang intensief getraind in zaken als botox-injecties en laserbehandelingen. Er is een grote vraag naar botox en fillers, zegt Nijsten. 'De maatschappij evolueert gewoon deze kant op. Ik denk dat je moet oppassen om je eigen normen en waarden op te leggen aan de rest van het land. Gebeuren gaat het toch. En als het gebeurt, dan kun je er maar beter voor zorgen dat het zo goed mogelijk wordt gedaan.'

Het Erasmus MC is niet het eerste academische ziekenhuis dat cosmetische behandelingen gaat aanbieden. UMC Groningen opende in 2010 'de eerste universitaire privékliniek voor esthetische chirurgie', waar patiënten terechtkunnen voor onder meer borstvergrotingen en facelifts.

In Amsterdam werkt het AMC mee aan een opleiding voor cosmetisch artsen van de Nederlandse Vereniging voor Cosmetische Geneeskunde (NVCG). Minister Schippers (Volksgezondheid) gaf in 2014 een half miljoen subsidie voor dit initiatief, omdat ze signaleerde dat het te vaak misgaat bij cosmetische behandelingen. Er zijn namelijk geen opleidingseisen: elke basisarts mag bijvoorbeeld fillers inspuiten of borstvergrotingen uitvoeren.

Cosmetisch arts

De maatschappij evolueert gewoon deze kant op. Ik denk dat je moet oppassen om je eigen normen en waarden op te leggen aan de rest van het land

De NVCG streeft met de opleiding naar de invoering van een beschermde titel 'cosmetisch arts'. Volgens een woordvoerder van het ziekenhuis is het echter 'geen AMC-opleiding'. 'Voor ons is het een spagaat. We vinden niet dat je mensen moet opereren die niet geopereerd hoeven te worden, dus hoort esthetische geneeskunde niet in ons ziekenhuis thuis. Maar je wilt ook niet dat artsen zonder goede voorbereiding behandelingen uitvoeren. Ze maken gebruik van onze faciliteiten en de ruimte. Maar wij zijn niet verantwoordelijk voor de kwaliteit of inhoud van de opleiding.'

De opleiding bij Erasmus MC wordt wel een officiële academische opleiding. Het ziekenhuis werkt samen met dermatoloog Peter Velthuis, oprichter van de Velthuis Klinieken, commerciële centra voor cosmetische behandelingen. Hij zegt dat hij op meerdere universiteiten gesprekken heeft gevoerd. 'Behalve in Maastricht en Rotterdam was er nergens belangstelling. Verschillende hoogleraren zeiden: dit is geen ziekte, het is geen onderdeel van het vak. Maar ik vind dat dermatologen goed opgeleid moeten zijn hierin.'

Volgens Velthuis komt de interesse voor cosmetische behandelingen ook voort uit het feit dat steeds meer dermatologische behandelingen uit het basispakket zijn gehaald: 'kleine spataders, goedaardige moedervlekken verwijderen'. Daardoor is er minder werk voor dermatologen. Nijsten onderschrijft dit. 'Ik verwacht dat er werkloze dermatologen aan zitten te komen.' Voor hen biedt de commerciële cosmetische geneeskunde wel kans op een baan.