Hutten van Better Shelter
Hutten van Better Shelter © Better Shelter

Designers opgeroepen om mee te denken over vluchtelingencrisis

Met een wereldwijde prijsvraag worden ontwerpers opgeroepen om mee te denken over oplossingen voor het vluchtelingenprobleem. Deze Refugee Challenge is een initiatief van What Design Can Do (WDCD), de jaarlijkse designconferentie in Amsterdam. De oproep wordt ondersteund door de IKEA Foundation en de UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. De ontwerpprijsvraag wordt vandaag gelanceerd tijdens een internationale conferentie over Democratic Design in Zürich.

Bijzonder aan de prijsvraag is de internationale coalitie van een bedrijfsorganisatie als de IKEA Foundation, het designplatform WDCD en de Verenigde Naties. 'WDCD weet de weg naar ontwerpers, UNHCR staat letterlijk tussen vluchtelingen en Ikea brengt unieke kennis in van logistiek, economische haalbaarheid en ontwerpstrategie. Je hoeft ons niet uit te leggen hoe je een goedkoop, eenvoudig en handzaam ontwerp maakt dat ook nog eens een brede massa bereikt', aldus Jon Spampinato, hoofd Strategic Planning van de IKEA Foundation. Deze onafhankelijke hulporganisatie heeft al ervaring met het vluchtelingenvraagstuk met de ontwikkeling van de Better Shelter, een flexibele huisvesting van 1000 euro die binnen een dag is opgebouwd.

De nieuwe Refugee Challenge beperkt zich tot ontwerpen voor vluchtelingen in stedelijke gebieden. Ongeveer 60 procent van de 20 miljoen wereldwijde vluchtelingen verblijft in steden volgens de UNHCR. Om te voorkomen dat er in Europese oplossingen wordt gedacht, wordt nadrukkelijk geworven onder ontwerpers in regio's als het Midden-Oosten en Afrika. 'In steden als Beiroet, Amman en Istanboel is de vluchtelingeninstroom tenslotte nog groter', aldus Dagan Cohen, bedenker en hoofd van de WDCD Refugee Challenge.

Het stadium van bewustwording of eenmalige acties zijn we voorbij

aldus Dagan Cohen, bedenker en hoofd van de WDCD Refugee Challenge

Naast acute vraagstukken als huisvesting en medische zorg worden ontwerpers ook opgeroepen te focussen op structurele oplossingen als integratie en werkverschaffing. Om ideeën te stimuleren kan worden ingezonden in vijf thema's: kleinschalige noodopvang, het benutten van wachttijden, integratie in lokale gemeenschap, betere communicatie en het benutten van talenten en kennis onder vluchtelingen. Cohen: 'Het mooiste zijn natuurlijk ontwerpen die meerdere problemen tegelijk tackelen. Zo bedacht een Duitse ontwerper een woordenboek dat bestaat uit pictogrammen. Dit helpt bij integratie, communicatie én betere ontplooiing van vluchtelingen.'

De vijf winnende ontwerpers worden beloond met ieder 10 duizend euro om hun ideeën door te ontwikkelen tot een haalbaar businessplan of werkende prototypes. Ze worden daarbij ondersteund met workshops en casestudies met topdesigners en humanitaire experts uit het netwerk van IKEA, UNHCR en WDCD. 'Het doel van de oproep is om concrete oplossingen te vinden. Het stadium van bewustwording of eenmalige acties zijn we voorbij', aldus Cohen. De inzending voor de prijsvraag sluit op 1 mei 2016. De vijf finalisten worden bekend gemaakt op de What Design Can Do conferentie op 1 juli in Amsterdam.