Tom Kabinet blijft tweedehands e-books verkopen ondanks verbod
© Tomkabinet.nl

Tom Kabinet blijft tweedehands e-books verkopen ondanks verbod

E-bookwinkel Tom Kabinet wil door met de verkoop van tweedehands e-books. De marktplaats voor tweedehands boeken hoopt op korte termijn aanpassingen te kunnen doen om een verbod te ontlopen.

Het hof in Amsterdam oordeelde gisteren dat de site niet genoeg doet om illegaal aanbod te weren. Tom Kabinet moet binnen drie dagen op zwart tenzij de site de voorzieningenrechter ervan weet te overtuigen geen platform meer te bieden voor boekenpiraterij. De zaak was aangespannen door het Nederlands Uitgeversverbond (NUV).

Volgens Judith Mariën, oprichtster van Tom Kabinet, zijn tweedehands e-books een goedkoop en legaal alternatief voor reguliere e-books en gaat haar website het illegaal downloaden tegen. De uitgevers dachten daar anders over en binnen een paar dagen nadat Tom Kabinet in juni vorig jaar online ging kreeg het bedrijf een kort geding aan zijn broek. Volgens de uitgevers bestaan tweedehands digitale boeken niet en maakt Tom Kabinet zich schuldig aan schending van het auteursrecht.

Filters

De uitgevers beschuldigen de site ervan dat het grootste deel van het aanbod illegaal is. Een medewerker van de NUV slaagde erin moeiteloos een illegaal gedownload e-book te verkopen. 'Er zijn een paar verkopers die meer dan duizend boeken in de verkoop hebben staan,' zegt Martijn David, secretaris van de NUV. 'Er worden zelfs boeken verkocht die nooit als e-book zijn uitgegeven.'

De site heeft een viertal filters ingesteld die onder meer controleren of dezelfde verkoper hetzelfde boek al eens eerder heeft verkocht en of het boek daadwerkelijk als e-book op de markt is gebracht. E-books die na 2013 zijn uitgebracht hebben van de uitgever een watermerk meegekregen waarmee de doorverkoop in principe te traceren is, maar verkopers moeten aan Tom Kabinet beloven hun eigen kopie na verkoop te verwijderen.

Kort geding

In juni werd een kort geding door de uitgevers verloren maar nu krijgt uitgeversbond NUV alsnog deels haar zin. Het hof oordeelde dat via de site 'in niet te verwaarlozen mate' illegaal gedownloade kopieën verhandeld worden. De technische maatregelen die Tom Kabinet tot dusver heeft genomen om illegaal aanbod te weten hebben het hof niet weten te overtuigen. Omdat de site verdient aan de verhandelde boeken verwierp het hof ook de verdediging dat Tom Kabinet slechts een neutrale partij is. Volgens het Hof is het de verantwoordelijkheid van de website om illegaal aanbod tegen te gaan.

De rechter oordeelde uitdrukkelijk dat de uitspraak geen verbod inhoudt op de verkoop van legale e-books, iets waarvan de juridische status nog altijd onduidelijk is. Tom Kabinet verwijst naar het UsedSoft-arrest uit 2012. In deze uitspraak oordeelde het Europese Hof van Justitie dat het is toegestaan software tweedehands te verkopen. Twee jaar later oordeelde datzelfde hof dat aan de doorverkoop van computerspellen wel beperkingen gesteld mogen worden, mede vanwege de creatieve waarde van spellen.

Software

'Bovendien is tweedehands software wezenlijk anders dan tweedehands e-books,' zegt auteursrechtenadvocaat Hans Bousie. 'Software veroudert, na een paar jaar bestaat er meestal een nieuwere versie. Tweedehands software is daardoor kwalitatief anders dan eerstehands, bij e-books bestaat dat verschil niet.' Bousie vindt het jammer dat het hof geen principiële uitspraak heeft gedaan over de legaliteit van tweedehands e-books. 'Ik vind het raar dat het hof niet heeft doorgeredeneerd. Zelfs onder het UsedSoft-arrest bestaat de eis dat de oorspronkelijke kopie gewist moet worden. Bij e-books kan dat bijna per definitie niet gecontroleerd worden.'

Mariën is niet onder de indruk van die kritiek. 'Normaal roepen uitgevers altijd dat e-books geen traditionele boeken zijn maar software. Nu dat niet meer uitkomt zeggen ze ineens dat ze geen software zijn.'

Abonnementsdiensten

Mariën zegt dat Tom Kabinet uitgevers juist helpt in de strijd tegen het illegaal downloaden, waar nu 90 procent van alle e-books vandaan komt. Mariën: 'De meeste klanten zijn mensen die niet illegaal willen downloaden, maar die niet dezelfde prijs willen betalen als voor een gewoon boek. Dat is precies wat je tien jaar terug met muziek zag. Tegenwoordig hebben we betaalde abonnementsdiensten, daar kan iedereen mee leven. Het moet zich natuurlijk nog uitkristalliseren, maar ik denk dat zoiets met e-books ook zal gebeuren.' Mariën is blij dat de uitspraak van het hof de deur voor dergelijke diensten open houdt. Vandaag zal Mariën met de technici en de advocaat van de site samen komen om een oplossing te bedenken.

David is niet onder de indruk van het voornemen van de website om door te gaan. 'Eerst hebben ze gezegd dat er helemaal geen illegale e-books op hun site staan, daarna hebben ze gezegd dat ze technische maatregelen hebben genomen om illegaal aanbod tegen te gaan, nu dit weer. Ik moet het nog maar afwachten.'