Smartphone van boven de 250 euro? Dan eerst aantonen dat je het wel kunt betalen
© ANP

Smartphone van boven de 250 euro? Dan eerst aantonen dat je het wel kunt betalen

Wie voor de aankoop van een smartphone een lening van meer dan 250 euro moet afsluiten, moet met ingang van vandaag bewijzen dat hij kredietwaardig is. Dat kan door middel van een controle bij het Bureau Kredietregistratie (BKR) en een zogeheten leentoets, af te nemen door telecomaanbieders. Daarbij moeten mensen bijvoorbeeld hun inkomen opgeven.

De fijne kant van de klikkende boeman

Het Bureau Kredietregistratie uit Tiel is niet populair. Dat zal er niet beter op worden, nu de dienst ook mensen die rood kunnen staan, gaat registeren. Maar er valt wel wat af te dingen op zijn reputatie van verklikker en hypotheekblokkeerder. Drie misvattingen over het BKR-register.

Vroeger kregen mensen hun mobiele telefoon 'er gratis bij' als ze een telefoonabonnement afsloten. Maar sinds 1 januari is een 'all-in'-telefoonabonnement gewoon 'een telefoonabonnement met een smartphone op afbetaling'. Oftewel: een abonnement met een lening. Telecomproviders moeten zich houden aan de Wet op het financieel toezicht (Wft). 

Als klanten kredietwaardig blijken mogen ze een lening voor een telefoon aangaan, maar dat krediet wordt dan wel geregistreerd bij bij het Bureau Kredietregistratie (BKR). Zo'n registratie bij het BKR kan gevolgen hebben voor hun leencapaciteit, die relevant kan zijn als zij een andere consumptieve lening willen aangaan of een hypotheek willen afsluiten.

Zo'n BKR- dergelijke registratie hoeft niet per se nadelig te zijn. Er bestaan namelijk negatieve en positieve BKR-noteringen, en wie zijn smartphone keurig maandelijks afbetaalt, behoort tot die laatste categorie. Zo'n positieve status - die circa 90 procent van de Nederlandse geregistreerden heeft- kan zelfs in het voordeel van een huizenkoper werken. 'Als hypotheekverstrekkers zien dat iemand goed van betalen is, kan dat juist vertrouwen wekken', zegt een woordvoerder van het BKR.

Geld lenen kost geld

'Apple wordt het kind van de rekening'

Omdat per 1 mei in Nederland de populaire, dure mobieltjes worden beschouwd als lening, wordt een goedkoper model aantrekkelijk. Een revolutie dreigt, met Apple als mogelijke verliezer.

Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet toe op de nieuwe regel voor telecomproviders. Door smartphones op afbetaling voortaan als leningen aan te merken worden consumenten volgens de AFM beter beschermd tegen aankopen die zij zich eigenlijk niet kunnen permitteren. De nieuwe regel biedt daarnaast bescherming tegen telecomaanbieders die abonnementen op zo'n manier presenteren dat mensen niet doorhebben dat ze een lening aangaan.

Om diezelfde reden moeten de bedrijven naast het invoeren van een leentoets van de AFM nog meer stappen zetten. Zo moeten alle reclame-uitingen van telecomaanbieders voortaan kredietwaarschuwingen bevatten - 'geld lenen kost geld' - en moeten abonnementskosten en de kosten van de lening nu duidelijk worden uitgesplitst. 'De prijzen van mobiele telefoons met en zonder abonnement en verschillende aanbiedingen worden hierdoor beter vergelijkbaar.'

De Hoge Raad bepaalde al in 2014 dat een toestel op afbetaling bij een telefoonabonnement in feite een lening is, maar sindsdien gold een overgangsperiode waarin toezichthouder AFM slechts bij grove overtredingen in actie kwam. In die tijd lagen de telecombedrijven vooral overhoop met Stichting Consumentenclaim, die namens duizenden mobiele telefoonbezitters claims heeft ingediend. Sinds 1 januari is het respijt voor telecombedrijven definitief voorbij en gaat de AFM ook bij de verkoop van telefoonabonnementen erop toezien dat alle regels die gelden bij het verstrekken van leningen worden nageleefd.