Screenshot van Ello.
Screenshot van Ello. © ANP

Nieuw sociaal netwerk Ello: Facebook-killer of zoveelste hype?

Website trekt 31.000 nieuwe gebruikers per uur

Een sociaal netwerk met rustige vormgeving, zonder advertenties of verplichte opgave van persoonlijke gegevens. Dat is wat Ello - in de volksmond anti-Facebook - claimt te zijn. De afgelopen dagen groeide het aantal gebruikers op sommige momenten met 31.000 mensen per uur. Het netwerk is besloten, dus veel mensen hengelen fanatiek naar een uitnodiging. 'Ello invite please?', leest het meermaals op Twitter. Maar wat is Ello eigenlijk? En moet Facebook zich zorgen maken?

Ello bestaat al langer, maar was ruime tijd onzichtbaar voor de algemene gebruiker. Een jaar lang was het sociale netwerk alleen beschikbaar voor de vriendengroep van de oprichter, een kleine honderd artiesten en ontwerpers uit de Amerikaanse staat Vermont.

In april dit jaar werd de website opengesteld voor de buitenwereld, maar de grote verhuizing van Facebook naar Ello vond afgelopen donderdag plaats. Toen veranderde Facebook zijn privacy-reglement dusdanig dat gebruikers voortaan alleen onder hun eigen naam een profiel mogen beheren. Een wijziging die vooral onder travestieten en transgenders erg slecht viel: vrouwen die als mannen werden geboren (en andersom) werden zo gedwongen om hun oorspronkelijke naam aan te nemen.

The Daily Dot schreef een artikel getiteld The Great Gay Exodus Begins en een hype was geboren: diezelfde avond groeide het aantal gebruikers met 31.000 mensen per uur.

Je bent geen product

Dat mensen Facebook verlieten is één ding. Maar waarom was Ello de eindbestemming? Dat heeft waarschijnlijk alles te maken met het manifest dat de oprichters hebben opgesteld. 'Elk bericht dat je deelt, elke vriend die je maakt en elke link die je aanklikt wordt gevolgd, vastgelegd en omgezet in data. Adverteerders kopen jouw gegevens, zodat ze je meer advertenties kunnen laten zien. Jij bent het product dat wordt gekocht en verkocht', aldus de site van Ello.

Om te eindigen met hoe deze ontwikkelaars het anders doen: 'Wij geloven in schoonheid, eenvoud en transparantie. Wij zijn van mening dat de mensen die dingen maken en de mensen die er gebruik van maken een partnerschap moeten aangaan. Wij geloven dat een sociaal netwerk een plaats moet zijn om te verbinden, te creëren en het leven te vieren. Je bent geen product.'

Ook aantrekkelijk: Ello hanteert een 'zero hate policy', terwijl Facebook en Twitter niet altijd doortastend optreden tegen cyberpesten en lastigvallen. Aan de andere kant: politieagentje spelen met meer dan een miljard gebruikers is behoorlijk ingewikkeld. Hoe het groeiende Ello straks gaat optreden moet natuurlijk nog blijken.

Boemerangbeweging

Wanneer een bedrijf durfkapitaal aanneemt, is het eigenlijk al gekocht

Zo'n manifest zal de gemiddelde Facebook-gebruiker als muziek in de oren klinken, en het effect is duidelijk te merken. Toch zijn er de afgelopen dagen een paar serieuze kanttekeningen bij het initiatief gemaakt, waarvan de belangrijkste draait om financiering. Zo ontdekte een journalist van Gawker dat Ello voor 435 duizend dollar aan durfkapitaal heeft aangenomen van een bedrijf in Vermont.

Durfkapitalisten, in tegenstelling tot Kickstarter-campagnes en zogeheten 'angel investestors' geven nooit 'gewoon' geld weg. Ze geven geld met de verwachting dat dit winst oplevert. Volgens experts betekent dit dat Ello nu wel van de daken kan schreeuwen dat het netwerk advertentievrij is (net zoals Facebook in het begin), maar dat het zeer de vraag is of dat zo kan blijven. In de woorden van ontwikkelaar Aral Balkan: 'Wanneer een bedrijf durfkapitaal aanneemt, is het eigenlijk al gekocht.'

Tot slot doet Ello sterk denken aan een ander digitaal initiatief dat een hype veroorzaakte: Telegram. Een half jaar geleden werd die app door jan en alleman aangeraden als hét privacybewuste alternatief voor berichtendienst WhatsApp, zeker toen de makers 'hun ziel' aan Facebook hadden verkocht. De dagen na die overname stapte WhatsAppers massaal over, maar na een paar weken gebeurde er wat zo vaak gebeurt met initiatieven die spelers als Facebook, Twitter of Whatsapp willen vervangen. De fanatiekelingen blijven, de rest gaat terug.

Het bestaan van die boemerangbeweging betekent overigens niet dat Facebook zich geen zorgen hoeft te maken over de komst van Ello. Dát iedereen zo snel overstapt, zegt ook iets, aldus techjournaliste Tess Zimmerman in een opiniestuk op de site van The Guardian. 'We zijn kennelijk zó ontevreden over onze huidige sociale netwerken dat we bereid zijn over te stappen naar alles dat nieuw is, ongeacht de kwaliteit.'