Ismail Ilgün: 'Mijn dagelijks leven bestaat nu eenmaal uit hangen met vrienden in de buurt.'
Ismail Ilgün: 'Mijn dagelijks leven bestaat nu eenmaal uit hangen met vrienden in de buurt.' © Ivo van der Bent

Meer dan alleen die 'treitervlogger'

Interview Ismail Ilgün

Ismail Ilgün (19), de Zaandamse vlogger die afgelopen zomer Nederland op stelten zette met zijn controversiële vlogs, publiceert vanaf vandaag een korte reeks documentaires op AD.nl. Met zijn video's op YouTube ontketende Ismail Ilgün een nationale rel. Hoe kijkt de Zaandamse tiener daarop terug? Lees hier het interview dat de Volkskrant in oktober met hem had.

De Zaandamse vlogger Ismail Ilgün (19) heeft het gevoel dat de haat die hij oproept meer met zijn Turkse afkomst te maken heeft dan met zijn controversiële filmpjes. 'Al maak ik filmpjes met miljoenen vrolijke kinderen, dan nog zal ik worden gehaat.'

Hoe weet je dat zo zeker?

'Kijk, ook als wij allochtonen gewoon werken, dan zullen ze ons nog haten. Het is racisme, puur racisme.'

De haat komt volgens Ilgün van de mensen die hem niet kennen maar hem wel afschilderen als 'straatterrorist'. Premier Rutte bijvoorbeeld, die moet ook niks van Ilgün hebben. 'Tuig van de richel' noemde de premier hem nog.

'Ik zou graag een sorry van Rutte willen horen. Wat hij over mij heeft gezegd, is niet premierwaardig. Hij heeft niet eens mijn vlogs gecheckt.'

Begin september werd de iele Ilgün het belangrijkste gezicht van een groepje jongens dat vaak voor de supermarkt Vomar in de Zaandamse wijk Poelenburg hangt en overlast veroorzaakt. Ilgün hield op YouTube een hoodvlog - videodagboek - bij van dit gehang en filmde hoe hij en zijn vrienden treiterig en agressief uithalen naar Vomar-klanten en politieagenten.

Die fragmenten maakten hem tot de personificatie van de 'straatterrorist'. Inmiddels heeft Ilgün zijn spijt betuigd voor de beelden en voor zijn gedrag, maar daarmee is de woede over Ilgün nog niet weg.

Wat is precies het nut van die hoodvlogs?

'Het is echt, het toont onze realiteit. We hebben niet zo veel te doen, we hebben gewoon minder. Hangen is onze Walibi, onze Duinrell.

'De beelden waar we problemen door hebben gekregen zijn maar een heel klein deel van de vlogs. In de meerderheid van de vlogs zie je vooral hoe leuk we het met elkaar hebben.'

Kun jij je voorstellen dat mensen zich geïntimideerd voelen door jou en je vrienden?

'We zijn niet de braafste jongens, dat geef ik eerlijk toe, maar het wordt ook groter gemaakt dan dat het is. We hangen alleen. Overal waar wij komen, zeggen ze dat we voor overlast zorgen.'

Maar er zijn beelden waarop jullie agressief zijn en mensen intimideren.

'Dat klopt. Wij zaten fout in sommige filmpjes. Dat had niet moeten gebeuren. Ik heb daarvoor mijn excuses aangeboden. Maar wij hebben alleen een mug gemaakt, de media hebben daar vervolgens een olifant van gemaakt.'

Begin september - kort voordat de vlam in de pan sloeg in Poelenburg - uploadde Ilgün hoodvlog nummer 28. Daarin noemt een openhartige Ilgün het zinloze hangen voor de Vomar een 'kutleven' waar hij met het vloggen aan wil ontsnappen. De vlogs brachten hem in eerste instantie naar een politiecel waar hij een paar dagen moest brommen vanwege 'opruiing'. Ook de reacties op de filmpjes brachten hem weinig goeds - Ilgün ontving thuis een dreigbrief en dook samen met zijn moeder enkele dagen onder in Zandvoort.

Sinds kort lijkt ontsnapping dankzij de vlogs meer in zicht. Ilgün heeft een contract op zak. Getekend bij platenlabel TopNotch dat geleid wordt door Kees de Koning, een hoodvlog-fan van het eerste uur.

'TopNotch gaat mijn pr regelen. En ze gaan mij helpen bij het ontwikkelen van andere concepten. Ik wil een documentaire maken. Over achterstandswijken. Hoe is het om daar te wonen, welke problemen hebben mensen.'

Waar komt je interesse voor filmen vandaan?

'Dat had ik vier jaar geleden al. Ik maakte toen ook YouTube-filmpjes, met grappen en stunts. Gewoon gekke filmpjes. Ik had er echt veel succes mee.'

Die filmpjes staan niet meer online.

'Klopt. Op de middelbare school ben ik ermee gestopt omdat ik werd uitgelachen om die filmpjes. Ze begrepen het niet. Ik stopte en het ging meteen slechter op school. Ik kon alleen nog aan die filmpjes denken. Ik heb nog geprobeerd om naar het Mediacollege te gaan, maar daar heb je vmbo niveau 3 voor nodig en ik deed niveau 2. Ik raakte gefrustreerd, ik had geen zin meer in school. Kort voor deze zomer werd ik van school getrapt vanwege te veel verzuim.'

Hoe ben je uiteindelijk met vloggen begonnen?

'Ergens in juli liep ik een Media Markt binnen en zag deze camera, een zwarte Sony. Ik dacht: het is nu of nooit. 400 euro kostte ze, ik betaalde het met mijn laatste studiefinanciering. Ik wist toen ook meteen dat ik mijn dagelijks leven wilde filmen. En mijn dagelijks leven bestaat nu eenmaal uit hangen met vrienden in de buurt.'

Wat is er zo interessant aan jongens die hangen?

'Het lijkt niks, maar voor veel mensen is het herkenbaar. Ik probeer het ook interessant te maken. Dus niet zomaar filmen, maar nadenken over een verhaallijn. Dan begin ik met: 'Hé dit is Ismail van de vlogs en vandaag heb ik een interviewtje, vandaag heb ik een afspraak bij TopNotch.' Zulke dingen. Zo neem je mensen mee. En die groep jongens bij elkaar is ook interessant. Iedereen is zichzelf. We zijn heel verschillende karakters maar toch één. Mensen vinden dat entertaining. Ik weet gewoon van nature wat werkt en wat niet. En kijk maar, de vlogs waren meteen ontploft, zelfs voordat de media over ons schreven. Daarom zeg ik: ik heb de media niet nodig, de media hebben mij nodig.'

In Zaandam drukt Ilgün links en rechts zijn vuist tegen de vuist van bewonderaars. Dolenthousiaste kinderen krijsen: 'Keen keld, maar wel honger!' - een uitspraak die Ilgün geregeld gebruikt in zijn vlogs en dat zijn dilemma samenvat: geen geld, maar wel honger; wel ambities, maar nauwelijks mogelijkheden om ze te verwezenlijken.

Als ik aangevallen word, dan wordt er gejuicht. Dat is meten met twee maten

Ismail Ilgün

Niet alle Zaandammers zijn even gelukkig met Ilgün. Een van hen - ook een vlogger, bekend onder de naam O Fux - filmde hoe hij Ilgün in Poelenburg achterna rent en bedreigt omdat Ilgün het imago van Zaandam zou verpesten.

'Na die dag heb ik het gevoel dat ik niet meer veilig over straat kan. Ik kom ook niet meer in het centrum van Zaandam. Weet je wat ik hypocriet vind? Iedereen was boos over het geweld in mijn filmpjes. Oké, daar hebben ze gelijk in. Maar als ik aangevallen word, dan wordt er gejuicht. Dat is meten met twee maten.'

Wat vindt je moeder van je vlogs?

'Ze vond het niet leuk dat ik zo'n crimineel beeld van mijzelf neerzette, want ze weet dat ik niet zo ben. Toch is ze supertrots op waar ik nu sta. Ze heeft al mijn filmpjes gezien. Ze heeft altijd gezegd dat ik moet doorgaan met de video's, maar niet op de manier waarop ik het deed.'

Je hebt een zus die afgestudeerd is in rechten - waarom lukt het haar wel om op school te slagen en jou niet?

'Zoals ik al zei: mijn passie ligt echt in media en entertainment. Twee jaar lang heb ik geprobeerd om op het Mediacollege te komen, maar het lukte niet. Kijk, als iemand niet meer naar school wil, dan kun je daar toch niks meer aan veranderen? Als iemand zijn talent of geluk ergens anders in ziet zitten, dan gaat hij gewoon niet naar school.'

Ilgün heeft een gebiedsverbod van de politie gekregen en mag de komende drie maanden niet meer voor de Vomar hangen. Het hangen gebeurt nu op andere plekken in Zaandam. Het vloggen heeft Ilgün weer opgepakt, maar nu doet hij dat met meer beleid, dus geen geweld of wapens in beeld. Zijn vrienden - merendeels van Turkse afkomst - zijn een en al uitgelatenheid als Ilgün de camera op ze richt.

In sommige analyses worden jullie geportretteerd als zielige slachtoffers van jullie omstandigheden.

'We zijn geen zielige jongens. Maar ik heb ook niet de beste jeugd gehad.'

Waar heeft het je aan ontbroken?

Ik ben zonder vader opgegroeid. Je hebt een vader nodig, dat weet ik sowieso

Ismail Ilgün

'Ik ben zonder vader opgegroeid. Je hebt een vader nodig, dat weet ik sowieso. Bijna al die jongens met wie ik hang, hebben geen vader. Er is misschien maar een van ons die een vader heeft. Die staat dan ook heel weinig voor de Vomar.'

Er waren wat spanningen in zijn vriendengroep, vertelt Ilgün. Het rumoer rondom zijn vlogs bracht ook andere jongens in problemen - zij werden op de huid gezeten door Jeugdzorg en de politie. Inmiddels is alles uitgesproken, zegt Ilgün. Hij probeert ze ook te laten delen in het geld dat hij met zijn vlogs verdient. De bekendste gezichten in zijn vlogs kunnen op zijn kosten naar de kapper, of kunnen kosteloos met hem mee-eten.

De dag dat de Volkskrant hem spreekt, heeft Ilgün een afspraak staan met de rapper Lijpe. Ilgün mag een luistersessie van Lijpes nieuwste album bijwonen en zal er over vloggen. Hij neemt de jongens met wie hij hangt mee en betaalt hun avondeten.

'Ik heb niet veel gezien, niet veel meegekregen. Dat maakt het pijnlijk dat mij geen succes wordt gegund. Heb ik eindelijk wat, word ik erom gehaat. Wat willen jullie dan van mij? Maar geen probleem. Ik ben nu zo gemotiveerd dat ik alleen maar meer zal filmen. Ik ben niet meer zo zwak als vier jaar geleden toen ik stopte met filmen. Al krijg ik miljoen keer negativiteit te horen, dan nog ga ik door.'

Wat gebeurt er in de Vlogs?

Er zijn twee plekken waar je Ismail Ilgün het vaakst aantreft in zijn hoodvlogs: voor de ingang van de Vomar of op de passagiersstoel van een auto.

Het is niet een aantrekkelijke aanblik, dat hangen op het grauwe plein voor de Vomar. Om aan die miezerigheid te ontsnappen, wordt er in de vlogs als in de beste hiphoptraditie opgeschept, met geldbiljetten gezwaaid en stoere straattaal gebezigd. 'Er is heel veel talent in de buurt, rappers, grappenmakers, acteurs, van alles' zegt Ilgün in hoodvlog nummer 6.

Veel van dat talent zit graag in de auto en crosst met piepende banden door Poelenburg. Ondertussen worden er gekke bekken getrokken naar de camera en wordt er meegerapt met de laatste hiphophelden - Lijpe, Sevn Alias.

Dat uitgelaten hangen en rondrijden in auto's vult het grootste deel van Ilgüns vlogs. Het is lekker tof doen, Amerikaanse hiphopvideo's naspelen, met het brave Zaandam als achtergrond.

In een klein, maar opmerkelijk deel van de vlogs slaat dat energieke en geestige gedrag plotseling door in agressie. Dan wordt opeens iemand van zijn fiets geslagen of wordt er met wapentuig gezwaaid. Een vlog later is het weer vrolijk in Ilgüns wereld. Voordat Ilgün een nationaal haatobject werd, trokken zijn vlogs tienduizenden kijkers uit de grootstedelijke, multiculturele jeugd.