1677938
Het hoofdkantoor van Facebook © GETTY

Facebook zwicht voor #FBRape en past richtlijnen voor uitingen vrouwenhaat aan

Expliciete grappen die verkrachting en huiselijk geweld toejuichen, worden vanaf nu eerder verwijderd van Facebook. Een paar vrouwengroepen voerden een intensieve actie, waarbij ze Facebook via de adverteerders op de knieën hebben weten te krijgen.

 De reactie van Facebook op een verzoek om verwijdering.
De reactie van Facebook op een verzoek om verwijdering. © Facebook
 De gecensureerde cover van De Groene Amsterdammer.
De gecensureerde cover van De Groene Amsterdammer. © De Groene Amsterdammer
© PSP-verkiezingsposter.

Een foto van een mishandelde vrouw, voorzien van onderschrift: 'Deze hoer wist niet wanneer ze haar mond moest houden'. Een vrouw onderaan de trap: 'Volgende keer niet zwanger worden'. Een vrouw, gewond op de grond: 'Geen antwoord betekent niet per se nee'. Een vastgebonden vrouw met tape om haar mond: 'Hoezo verkrachting? Als ze niet wilde had ze dat kunnen zeggen.'

Richtlijnen
Tot voor kort waren deze uitingen van vrouwenhaat gewoon toegestaan op Facebook omdat ze 'niet tegen de richtlijnen zijn'. Zelfs wanneer dergelijke 'grappen' veelvuldig gerapporteerd werden vanwege hun aanstootgevende inhoud, werden ze niet door Facebook verwijderd.

En dat terwijl Facebook regelmatig kritiek krijgt op het overactief verwijderen van kunstzinnig naakt of andere niet-seksuele uitingen waar bijvoorbeeld tepels op te zien zijn. In 2009 onstond er een hevig debat nadat er foto's werden verwijderd van een vrouw die borstvoeding gaf. Facebook paste onder deze druk het beleid aan voor borstvoedingsfoto's, maar is verder nog even rigoreus met het kwalificeren van afbeeldingen als 'pornografie, en dus tegen de richtlijnen'.

Zo vond Facebook een tekening van Adam en Eva uit The New Yorker niet door de beugel kunnen en ook een cover van de Groene Amsterdammer met een naakte dame werd van Facebook verwijderd. De iconische PSP-verkiezingsposter uit 1971 met daarop een naakte vrouw veroorzaakte al eerder controverse toen deze werd verwijderd. Amerikaanse feministes die het naaktprotest van de met de dood bedreigde Tunesische Amina Tyler steunden, photoshopten vorige maand hun tepels preventief weg uit angst dat hun Facebookpagina's verwijderd zouden worden. Ook homofobische, antisemitische en anderzijds racistische uitingen zijn tegen de regels en worden verwijderd zodra Facebook deze onder ogen krijgt.

Hypocriet
De groep Women, Action & the Media, the Everyday Sexism Project vond dit hypocriet en voerde een campagne om Facebook op te roepen om concrete, effectieve maatregelen te nemen tegen haatzaaien tegen vrouwen. Op 21 mei stuurde de beweging een open brief naar Facebook. Aan sympatisanten vroegen zij om Facebook te raken waar het pijn doet, en druk uit te oefenen via de adverteerders. Samen stuurden zij meer dan 60.000 tweets met de hashtag #FBRape en 5.000 e-mails naar adverteerders. Een aantal adverteerders reageerden niet of zeiden: 'Wij kunnen niet beïnvloeden naast welke afbeeldingen onze advertenties worden geplaatst'. Maar 15 anderen, waaronder Nissan en J Street, boycotten Facebook en staakten (tijdelijk) hun campagnes.

Precies een week na de start van de campagne, zegt Facebook toe de gebruiksrichtlijnen aan te passen. In een uitgebreide verklaring, iets wat het bedrijf niet vaak doet, geeft het bedrijf toe dat 'onze systemen niet zo efficiënt werken als we zouden willen, voornamelijk waar het gaat om sexisme'. Facebook zegt toe een paar concrete aanpassingen in de werkwijze te zullen doorvoeren om haatzaaien op het sociale netwerk tegen te gaan. De moderatie-teams zullen beter opgeleid worden om kwetsende 'grappen' te herkennen.

Ook wordt een systeem ingevoerd waarbij 'wrede of ongevoelige' content, die niet in strijd is met de richtlijnen, altijd gekoppeld moet worden aan een geverifieerde identiteit, zodat de plaatsers van deze berichten verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor de gevolgen. Daarnaast zal het Facebook beter communiceren met organisaties die zich inzetten tegen 'cyberhaat' en discriminatie.

Women, Action & the Media laat in een verklaring weten tevreden te zijn met de toezeggingen van Facebook. 'De enorme betrokkenheid en inspanning laat zien hoeveel je kunt bereiken als je samen actie voert. Het laat ook zien dat er een internationaal omslagpunt aankomt, wat betreft de houding ten opzichte van verkrachting en geweld tegen vrouwen.'