De logo's van WhatsApp en Facebook.
De logo's van WhatsApp en Facebook. © REUTERS

Facebook krijgt boete van 110 miljoen voor misleiding bij overname WhatsApp

Voor een van 's wereld waardevolste bedrijven valt de schade mee

Toen Facebook drie jaar geleden WhatsApp kocht, bezwoer het bedrijf geen gebruikersgegevens van beide diensten aan elkaar te koppelen, maar tweeënhalf jaar later deed het bedrijf precies dat. Misleiding, zo oordeelt de Europese Commissie nu, en deelt een miljoenenboete uit. Voor een van 's wereld waardevolste bedrijven valt de schade mee: 'slechts' 110 miljoen euro.

In het besluit staat dat Zuckerberg en de zijnen de Europese Commissie bij de koop van WhatsApp verzekerden geen gebruikersgegevens van de twee platforms te gaan uitwisselen. Dit zou technisch niet eens mogelijk zijn, zo schreef het bedrijf in 2014 aan Brussel.

Twee jaar later koppelde Facebook via een aanpassing van de Algemene Voorwaarden echter alsnog de 06-nummers van WhatsApp-gebruikers aan de gebruikersprofielen van Facebookers, zodat het mensen appjes van bedrijven kon sturen. Daarmee betaalde Facebooks dure koop van WhatsApp zich eindelijk uit, maar in ieder geval 110 miljoen euro minder dan het bedrijf had gehoopt. Zo hoog is de boete die Brussel nu oplegt vanwege misleiding. Of zo laag, eigenlijk, want voor Facebook is 110 miljoen een schamele 0,5 procent van hun jaaromzet

Desondanks is de boete een 'duidelijk signaal' naar bedrijven, vindt de Europese Commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager. 'Zij moeten beseffen dat zij verplicht zijn om de Europese Commissie de juiste informatie te geven. Wij kunnen alleen in volle wetenschap van alle kennis en accurate feiten over fusies en overnames beslissen.' Volgens de eurocommissaris wist Facebook al in 2014 dat gebruikersgegevens koppelen technisch goed mogelijk was.

Fouten

In een reactie benadrukt Facebook dat de Europese Commissie geen boete heeft uitgedeeld voor de datadeling zelf, maar voor fouten die het bedrijf 'per ongeluk' maakte bij het indienen van het overnamevoorstel. 'Deze fouten veranderen niets aan hun goedkeuring voor de fusie', aldus een woordvoerder van Facebook.

Dit laatste blijkt inderdaad uit de persverklaring van eurocommissaris Vestager. 'Bij het beoordelen van de overname hebben we ook een 'wat als-scenario' overwogen. Wat als Facebook wél gebruikersgegevens met die van WhatsApp kan koppelen? We besloten dat onze conclusie hetzelfde zou blijven. Daarom herroepen we onze goedkeuring niet.'

Per ongeluk?

Of Facebook inderdaad 'per ongeluk' aangaf dat zij geen data zouden koppelen, blijft echter de vraag. Het sociale netwerk hield die bewering niet alleen stellig vol tegen de Europese Commissie, maar ook tegenover de buitenwereld. Zowel Facebookbaas Mark Zuckerberg als WhatsApp-oprichter Jan Koum bezworen media en bezorgde gebruikers geen gebruikersgegevens met elkaar te delen, om die belofte twee jaar later te breken.

Enige geruststelling: sinds afgelopen november hoeven Nederlandse gebruikers zich hierover even geen zorgen te maken. Na de plotselinge draai van Facebook kreeg het bedrijf zoveel kritiek van Europese privacywaakhonden dat het de omstreden datadeling uitzette. Alleen voor Europese gebruikers dan, en alleen tijdelijk.