Special Forces gaan jagen op Taliban

Nederlandse elitesoldaten gaan onder aanvoering van generaal David McKiernan verkenningen uitvoeren, inlichtingen verzamelen en Talibanleiders arresteren.

Meer is officieel niet bekend over de komende inzet van de speciaal uitgeruste commando’s en mariniers. ‘Dingen doen’, is het standaardantwoord aan nieuwsgierigen. Of: ‘Paarse krokodillen zoeken.’ Maar op basis van – vaak heftige – verslagen van eerdere uitzendingen naar Uruzgan (2006- 2007) is een aardig beeld te construeren van hun taken en hun aanpak. Hardhandig
Neem de operatie op 26 september 2007 waarbij commando’s een groeiende Talibanstrijdmacht aanvallen aan de overkant van de Helmand-rivier. Als bijna alle zestien Nederlandse jeeps aan de overkant zijn, plus een van binnen gestripte Bushmaster-pantserwagen met extra kisten munitie, openen de Talibanstrijders het vuur. De Nederlanders worden hardhandig teruggedrongen. De dagen daarop zoeken de elitesoldaten, met callsign Nassau 50, actief het gevecht op. Daarbij worden grote aantallen Taliban ‘geneutraliseerd’, militair jargon voor dood of gewond. Hun verliezen zijn zo zwaar, concludeert de Nederlandse commandant na afloop in zijn verslag, dat de tegenstander de mensen, middelen en de wil verliest om het centrum van Deh Rawod nog te veroveren. Twee maanden eerder dreigde de Chora-vallei onder de voet te worden gelopen. Toen werden de Special Forces naar de nabijgelegen Baluchivallei gestuurd om de tegenstander bezig te houden en zo tijd te winnen voor de Nederlandse hoofdmacht. Twee dagen lang voerden commando’s het zogeheten ‘nabijgevecht’. Eén luitenant raakt lichtgewond als de kijker op zijn geweer – tijdens het richten – eraf wordt geschoten, een soldaat krijgt een schampschot over zijn neus als hij net zijn hoofd wegdraait, bij terugkomst zitten er kogelgaten in jeeps en in kledingsstukken. Het lijkt een wonder dat afgelopen jaren geen commando of SF-marinier is gesneuveld. Verkenningen
De 76 elitesoldaten die nu vertrekken, gaan volgens Defensie verkenningen uitvoeren, inlichtingen verzamelen en Talibanleiders oppakken en arresteren. Dat geldt ook voor opstandelingen die zich bezighouden met aanslagen en het plaatsen van bermbommen. Die taak past binnen het traditionele SF-takenpakket. In jargon: Full Spectrum Special Operations. Daar vallen onder meer speciale verkenningen onder, diep in vijandelijk gebied, offensieve operaties met een chirurgisch karakter en het bieden van militaire assistentie aan plaatselijke krijgsheren. Zoals Akthar Mohammed, de politiebaas van het plaatsje Chenartu, een soort Gallisch dorpje dat net als de stam van Asterix en Obelix dapper weerstand biedt midden in Talibangebied, twintig kilometer buiten het Nederlandse invloedsgebied. In mei 2007 lijkt een Talibanaanval op handen en de commando’s besluiten Akthar te hulp te schieten. Zij vechten zich met hulp van Apache-gevechtshelikopters een weg naar hem toe en blijven daar enkele weken. Bij een volgend bezoek nemen de commando’s ook geweren, granaatwerpers en geld mee voor de plaatselijke militie. Zelfmoordaanslag
Een voorbeeld van een chirurgische operatie doet zich voor na de zelfmoordaanslag op 15 juni 2007 waarbij soldaat Timo Smeehijzen sneuvelt. De Nederlanders pikken al gauw berichten op over mogelijk nieuwe aanslagen en de vermoedelijke verblijfplaats van de bommenmaker. Rond middernacht rijden commando’s de poort uit, versterkt met hetzelfde infanteriepeloton dat zojuist de aanslag heeft overleefd. De commando’s overrompelen dertien bewoners van een huis in Tarin Kowt en vinden daar wapens, Pakistaans geld, identiteitsbewijzen, opium, satelliettelefoons en een voorraad kunstmest. Dat wordt vaak gebruikt om bommen te maken. De eenheid die deze maand begint, valt niet langer onder Task Force Uruzgan. Zij staan onder bevel van de Amerikaanse generaal David McKiernan, de ISAF-commandant voor heel Afghanistan. Die stuurt ook de Australische en Amerikaanse Special Forces aan in Uruzgan. Die lijken er afgelopen jaar in geslaagd het plaatselijke leiderschap van de Taliban een klap toe te brengen. Die tijdelijke rust wordt door Task Force Uruzgan benut om binnen het invloedsgebied politieposten te versterken en de kwaliteit van het bestuur te verbeteren. Klachtenregen
Het ligt voor de hand dat ook de Nederlandse commando’s een rol krijgen bij het verstoren van de Taliban, ditmaal door heel Uruzgan en soms daarbuiten. Veel Uruzgani’s klagen echter over het brute optreden van Australische en Amerikaanse commando’s, die volgens hen onnodig veel slachtoffers en gevangenen maken. Dit jaar zal blijken of de Nederlandse Special Forces een dergelijke klachtenregen kunnen vermijden.