'Bibliotheek moet losraken van boek'

Welk boek ligt er op uw nachtkastje?
‘Ik lees in principe geen boeken.’

En u bent bibliotheekdirecteur!
‘De bibliotheek moet los zien te raken van het boek. Het gaat niet om papier, het gaat om lezen. Lezen kan op tal van manieren op tal van plekken. Een boek is een vorm, een hele belangrijke en prachtige vorm. Maar niet de enige. Als de bibliotheek een gezonde toekomst wil hebben, moet ze niet bang zijn voor verandering.’

Wie komt er in de bibliotheek? Dames van boven de 50?
‘Helaas zijn de Nederlandse bibliotheek te veel naar binnen gericht. Ze moeten kijken naar wat hun klant wil. Uit onderzoek blijkt dat het grootste deel van onze klanten vrouwen tussen de 30 en 60 jaar zijn en een soort George Clooney achter de balie wil zien. Daarom zie je in Delft opeens veel leuke mannelijke baliemedewerkers. Ik zeg: De klant is koningin.’

Wat is Nederlands Leest?
‘Het is naar een Amerikaans voorbeeld, One book, one city. Waarbij een hele stad één-en-hetzelfde boek gaat lezen. De Nederlandse bibliotheken zijn in 2006 begonnen samen met de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek met Nederland Leest. Vorige jaar boden we Twee Vrouwen van Harry Mulisch aan. Dit jaar Oeroeg, dat in een oplage van een miljoen klaarligt voor bibliotheekleden.’

Waarom moeten we met zijn allen hetzelfde lezen?
‘Mijn vader zei altijd: Er is niets mooier dan een mooi verhaal. Dat verhaal moet je wel kunnen vertellen. Als half Nederland vanavond naar Paul de Leeuw kijkt is dat morgen hét verhaal in de kantoortuin. Boeken moet je ook kunnen delen. Rondom Nederland Leest worden tal van lezingen en debatten gehouden. Discussie losmaken, dat willen we graag.’

Delft is door de gezaghebbende website Bestcollegesonline gekozen tot hipste bibliotheek ter wereld.
‘Hiervoor was ik hoofdredacteur van Hart van Nederland. Toen ik dit ging doen, had ik veel uit te leggen aan mijn tv-vrienden. ‘Bibliotheken, dat is toch saai’. Zeker. Maar het zijn ook prachtige instellingen. De bibliotheek is de best bezochte culturele instelling ter wereld. Maar ze zijn statisch. Er zijn nu zo veel meer mediaprikkels dan vroeger. Er is vermoedelijk nog nooit zo veel gelezen als nu. Alleen. Niet meer alles uit boeken. Daarom moeten bibliotheken veranderen.’

Hoezo bent u hip?
‘Toen ik in Delft begon, had ik een missie: De modernste bibliotheek van de wereld bouwen. We werken hier met multitouchscreen tafels, we hebben boeken op iPhone, we doen aan babyvoorlezen. Je moet je steeds afvragen wat de klant wil. Ik zeg: Niet de boeken maar onze klanten vormen onze collectie. Bovendien moet je uitstralen dat je er lol in hebt. Dat vind ik belangrijk. In de arbeidscontracten van onze medewerkers staat dat ze minimaal vijf keer per dag moeten lachen.’

En dat leidt allemaal tot?
‘Het gaat om het belang van lezen en schrijven. Schrijvers moeten kunnen publiceren, op papier, of welk platform dan ook. En iedereen moet goed kunnen lezen om vooruit te komen in de wereld. Daarin speelt de bibliotheek een rol. Gisteren hoorde ik mijn zoon van 6 achter in de auto: kuhkuh, nnnn, esss, ooh. Dat was ontroerend. Hij heeft net ontdekt dat die tekens op papier toegang zijn tot een wondere en spannende wereld.‘