Jacksons invloed op pop ongeëvenaard

De popgeschiedenis heeft vele iconen voortgebracht maar behalve Elvis Presley en The Beatles is er geen artiest zo belangrijk geweest als Michael Jackson. Niet alleen verkocht hij de afgelopen veertig jaar buitensporig veel platen (meer dan 750 miljoen), hij leverde ook een onmogelijk te overschatten bijdrage aan de ontwikkeling van de popmuziek in de jaren tachtig.

Quincy Jones
Het was de samenwerking met producer Quincy Jones in 1978 die cruciaal bleek voor het vervolg van de loopbaan van de een na jongste van de zes broers uit de familie Jackson. Michael, nog geen 20, had er al een hele loopbaan opzitten als blikvanger en belangrijkste stem van de Jackson 5, dat in 1969 met hun eerste single voor Motown al meteen een wereldhit scoorde met I Want You Back. De Jackson 5 zou tussen 1969 en 1975 dertien platen voor Motown uitbrengen, en wanneer ze niet in de studio zaten, waren ze op tournee. Tijd voor zaken waar leeftijdgenootjes zich mee bezighouden heeft Michael, de ster in wording, niet.

In 1976 verruilen de broers, die met de harde hand van hun vader Joe worden afgescheiden van de buitenwereld en zich alleen aan de muziek mogen wijden, Motown voor Epic. Ze heten vanaf nu The Jacksons en scoren opnieuw wereldhits als Show You The Way To Go en Blame It On The Boogie.

Michael krijgt in 1978 de rol van vogelverschikker in The Wiz en het is op de set van deze film waar hij Quincy Jones ontmoet. Jackson wil dat de producer, die onder meer met Ray Charles had gewerkt, zijn nieuwe soloplaat gaat produceren.

Disco
Epic Records ziet er niets in. Jones dat was jazz, en wat hun 20-jarige popster moest doen was inhaken op de discorage. Jackson weet uiteindelijk toch iedereen te overtuigen en het resultaat van de samenwerking tussen zanger en producer heet Off The Wall.

De plaat met hits als Don’t Stop ’Til You Get Enough en Rock With You geldt nog altijd als het absolute hoogtepunt van het discotijdperk, maar is meer dan dat. De uitmuntende orkestraties van Jones overstijgen het ingeblikte geluid van disco, dat toen al op zijn retour was. Bovendien klonken de liedjes veel afwisselender dan gebruikelijk in het genre.

Baanbrekende clips
De samenwerking tussen Jones en Jackson wordt gecontinueerd op Thriller, de plaat die eind 1982 verscheen en waarvan de verkoopcijfers wereldwijd naar verluidt de honderd miljoen naderen. Zeven van de negen albumtracks worden uitgebracht op single en behalen overal moeiteloos de toptien. Imposante cijfers, maar wat Michael Jackson hier echt deed excelleren was zijn gebruik van het medium video.

Zijn clips van Billie Jean (de oplichtende tegels) en Thriller (dansende zombies) waren baanbrekend. Het in 1982 opgerichte MTV wilde aanvankelijk helemaal geen (zwarte) discomuziek uitzenden, maar zich richten op blanke rockbands. Of het waar is dat Epic-baas Walter Yetnikoff heeft gedreigd de clipzender te boycotten wanneer deze de nieuwe Michael Jackson niet zou uitzenden, is nooit helemaal opgehelderd. Wel staat vast dat zonder MTV het succes van Jackson nooit zo buitensporig zou zijn geworden. Ook maakte hij de weg vrij voor veel andere zwarte muzikanten waaronder Prince.

Thriller is misschien het artistieke hoogtepunt en zeker het commerciële hoogtepunt in de loopbaan van Michael Jackson. Het is bovendien het laatste album waarop de zanger nog met zijn eigen, niet door plastische chirurgie bewerkte, gezicht staat afgebeeld.

De King Of Pop maakt in 1987 nog een keer een plaat met Quincy Jones, Bad, zijn laatste goede album. Vanaf dat moment zal Jackson weliswaar vaak het showbizznieuws domineren maar zelden betreft het dan zijn muziek.

Je hoeft geen groot psychologisch inzicht te hebben om vast te stellen dat Jackson naarmate zijn populariteit groteskere vormen aanneemt, steeds meer zijn eigen nooit echt geleefde jeugd probeert in te halen. Hij ziet zich het liefst omringd met kinderen en vernoemt zijn landgoed annex pretpark en dierentuin Neverland naar het eiland van Peter Pan.

Megalomaan
Zijn concerten worden steeds meer megalomane vertoningen, en de platen die hij nog uitbrengt zoals Dangerous (1991) en Invincible (2001) bevatten nog wel hits, maar kunnen niet verbloemen dat Jackson vaker de publiciteit haalt met privézaken dan met zijn muziek.

Dieptepunt is de beschuldiging van kindermisbruik die in 2005 uitmondt in een rechtszaak. De popster wordt vrijgesproken maar toont zich meer beschadigd dan ooit.

Hij zoekt de luwte in Bahrein, terwijl berichten over een op handen zijnde faillissement steeds talrijker worden.

En dan is er begin dit jaar ineens de aankondiging van concerten in het Londense O2. De vijftig shows verkopen in een recordtijd uit. Meer dan een miljoen mensen willen de King of Pop nog een keer zien optreden. Het zou een prachtige bekroning zijn geworden op de loopbaan van een van de grootste popculturele iconen van onze tijd. Verder dan repetities is Michael Jackson niet gekomen.

Peiling
Michael Jackson is op 50-jarige leeftijd overleden. Was hij volgens u de grootste popartiest aller tijden?
Ja
Nee