Afstudeerfilms staan als een huis

De 64 studenten van Lichting 2009 van de Nederlandse Film en Televisie Academie hebben niet alleen veertien films gemaakt die staan als een huis, ze weten zich ook te presenteren. Met hun afstudeerfilm als ideaal visitekaartje moeten ze de komende jaren vaste voet kunnen zetten in de Nederlandse filmwereld. De afstudeerfilms – of het nu een aflevering van een televisieserie betreft, een animatiefilm, een vormexperiment of een egodocument – laten stuk voor stuk zien wat de studenten kunnen én wat ze willen, van regie tot production design, van montage tot productie.

Het productieteam bestaand uit Derk-Jan Warrink en Constant van Panhuys viel dinsdag twee maal in de prijzen. Jacco’s film (regie Daan Bakker) werd bekroond met de Nassenstein Startprijs ter waarde van 10 duizend euro, hun documentaireproject In een vergeten moment kreeg de VPRO Documentaire Prijs.

Het zijn bekroningen waarop weinig valt af te dingen. Jacco’s film is een snedig portret van een jongetje dat gemangeld dreigt te worden tussen zijn continue ruziënde ouders. Zijn fantasie houdt Jacco echter op de been. Een knetterende ruzie spoelt hij gewoon terug, om de scène vervolgens zelf in te spreken. Dan schelden vader en moeder niet meer, maar proberen ze elkaar te overtreffen in loftuitingen op Jacco’s pianotalent. Het filmpje barst van de hilarische terzijdes en visuele vondsten; met naar het einde toe steeds meer ruimte voor ontroering en bewondering voor de kleine overlever.

Voor zijn fascinerende vormexperiment In een vergeten moment filmde de pas 24-jarige Menno Otten vijf weken lang acht uur per dag bij een tramhalte in Amsterdam, met een Ed van der Elsken-achtig oog op zoek naar de verstilling.

Blijf bij me, weg van Paloma Aguilera Valdebenito schept eveneens verwachtingen; een schets van een volkse moeder met aanhankelijke tienerdochter en een nieuwe vriend. Hetzelfde geldt voor Bingo van Timur Ismailov, een tragikomedie over een jonge zigeuner uit Moldavië, die in Nederland het grote geluk hoopt te vinden.

Ook de namen van Pavel Ananich en Keren Cogan Galjé mogen niet onvermeld blijven. Zij produceerden Nova van Dijks Tzirk, een in Rusland opgenomen portret van een piepjong meisje dat door haar ouders wordt klaargestoomd voor een rol in een rondreizend circus. ‘Vaak de zweep, zelden een aai’ vat moeder de opvoeding samen. Het bikkelharde milieu wordt onderstreept door beelden van de python, die een lamgemepte muis of een konijn krijgt toegeworpen.

Ananich en Cogan Galjé produceerden ook het beste filmpje van Lichting 2009: Wes, geregisseerd door Peter Hoogendoorn. Een autobiografisch, hartverscheurend verhaal, over een Rotterdams jochie van een jaar of 11 die door zijn vader naar een voetbalkamp wordt gestuurd terwijl zijn moeder op sterven ligt. In een kale, registrerende stijl toont Hoogendoorn de innerlijke strijd van Wesley, grandioos ‘gespeeld’ door de debuterende Wesley Rietkerken. ‘Héé mannetje. Goser’, zegt zijn vader nadat een worsteling met Wesley is overgegaan in een onhandige omhelzing. Verder niks, geen uitleg. Kippenvel.