STRP toont evolutie van elektronische kunst

Het onheilspellend geroffel zwelt langzaam aan tot een pulserend gedreun dat door het hele lijf te voelen is. Twijfelend blijft een groepje bezoekers bij het gele touw aan de zijkant staan. Eenmaal de dikke, witte mist ingestapt, is het ieder voor zich. Dwalend door de stroboscoopflitsen verdwijnen rechts, links, voor en achter. Terwijl je zoekt naar een oriëntatiepunt kan het silhouet van een medebezoeker plots uit het niets opdoemen, gevaarlijk dichtbij.

De kunstinstallatie ZEE van de Oostenrijkse Kurt Hentschläger is niet voor iedereen weggelegd. Voordat je in groepjes van twintig de rokerige loods binnenstapt - grijpend naar het touw dat je de ruimte binnenleidt - moet er een gezondheidsverklaring worden ondertekend. Zwanger, met migraine of epilepsie kan deze ruimte gevaarlijk zijn.

Smeltkroes
Het STRP-festival in Eindhoven, een smeltkroes van kunst en technologie, is een zintuigelijk bombardement van talrijke elektronische kunstinstallaties. In de leegstaande Philipsfabriek Strijp-S vinden bezoekers een combinatie van elektronische muziek, interactieve installaties en live cinema.

Het is de derde keer dat STRP georganiseerd wordt. ‘Voorheen merkte je dat technologie vaak een hoofdrol speelde in de installaties’, zegt festivaldirecteur Frens Frijns. ‘Nu is het geen kwestie meer van; ‘kijk eens wat ik allemaal met de nieuwste snufjes kan doen.’ Technologie wordt steeds meer als tool gezien. Het gaat uiteindelijk om de kunst, om de poëzie.’

Robotoog
Als voorbeeld noemt hij de Opto-isolator van de Amerikaanse kunstenaar Golan Levin. Dit robotoog hangt in een zwartkleurig kastje aan de muur en knipoogt naar zijn publiek. ‘Een lief klein gedichtje waarbij het niet relevant is wat erin zit qua apparatuur’, vindt Frijns.

Het robotoog maakt deel uit van de expositie Kiosk. Hier geen grote kolossale installaties zoals elders op het terrein, maar werk dat zo in de huiskamer kan worden gezet of opgehangen. ‘Die handzaamheid maakt het tot collectors items’, zegt de Belgische curator Yves Bernard die samen met de Italiaan Domenico Quaranta de objecten uitkoos. ‘Ze hoeven niet afgebroken te worden zoals grote werken en behouden hun waarde’.

Volgens Bernard is elektronische kunst niet langer een niche, maar een volwaardig deel van de hedendaagse kunst. ‘De tijd dat de computerkunst alleen uit schermpjes en draadjes bestond is voorbij. Er wordt gebruik gemaakt van verschillende materialen zoals hout en steen. Die evolutie laten wij hier zien.’

Interactie
Interactie tussen het kunstwerk en de toeschouwer staat centraal op STRP. Zo ook de iC Hexapod-robot van de Britse kunstenaar Matt Denton. Met een knipoog of gekke bek probeert het publiek de blik van deze zespotige robotspin te vangen.

De robotspin steekt zijn kopje vooruit, tilt zijn voorpoot op en kijkt schaamteloos terug. Eenmaal iemand in het vizier, blijft hij die persoon volgen, als een roofdier dat zijn prooi najaagt. Bukkend en zijwaarts springend probeert het publiek vervolgens aan zijn blik te ontsnappen. Niet iedereen is zich ervan bewust dat deze curieuze pogingen om de aandacht van het beest te trekken, gevolgd kunnen worden door alle bezoekers van het festival. Op een groot scherm even verderop wordt iedere uitgestoken tong en starende blik nauwkeurig vastgelegd.

Muziek
Naast kunst is er tijdens STRP ook veel ruimte voor muziek, van experimenteel tot toegankelijk. Vrijdag begon het festival met een live-set van de Franse producer Laurent Garnier. Zaterdag was het aan grote namen als Squarepusher en Aphex Twin + Hecker om de grote zaal te doen dreunen. De Londense dubstep dj Benga sloot zaterdag de festivalnacht af.

‘Het is ons te doen om die combinatie van muziek en kunst’, vertelt Frans Frijnsen. ‘Je komt misschien alleen voor het dj-collectief Birdy Nam Nam, maar krijgt automatisch een dosis beeldende kunst mee. STRP is niet bedoeld voor de voorlinie van de kunstwereld, maar voor het populariseren van een subcultuur. Geen hapklare kunst, maar het moet wel een emotie kunnen oproepen zonder een boekwerk aan voorkennis.’