Acteur Carol van Herwijnen overleden

Afgelopen weekend speelde hij nog op De Parade een vileine dame in het zwart (recensie ), met parelketting. Maandag overleed acteur Carol van Herwijnen op 67-jarige leeftijd, nadat hij zondag onwel was geworden na de tweede voorstelling die avond in Den Haag. Regisseur Bart Oomen omschrijft zijn travestiebijdrage aan de rondreizende theaterkermis als die van een ‘echte trooper’: ‘Een oude coryfee die er helemaal voor ging en zich niet te goed voelde om tussen tenten te acteren. Hij was enorm secuur in zijn spelbenadering.’

Tv en toneel
Van Herwijnen won al direct na zijn afstuderen (1965) aan de Amsterdamse toneelschool het I.C.C. Concours in navolging van latere grootheden als Henk van Ulsen en Peter Oosthoek. In de jaren die volgden zou hij zowel veel op het toneel als op televisie te zien zijn.

Hij speelde in series als Kunt u mij de weg naar Hamelen vertellen, meneer?, Stemmen (met Wim T. Schippers), Toen was geluk heel gewoon en Baantjer. De rol van Floris (die later naar Rutger Hauer ging) gaf hij terug wegens verplichtingen bij het toneel.

Louis d'Or
In 1988 ontving hij de hoogste toneelonderscheiding, de Louis d’Or, voor zijn spel als kampbeheerder in Om het af te leren van Harold Pinter. Van Herwijnen blonk vooral uit in autoritaire, gemene types die uit de hoogte konden doen, zoals een aartsconservatieve butler of een gevaarlijke Stalin. Ook had hij zichtbaar plezier in (niet zelden bekakte) persiflages. Hij stond op de planken in drama’s van onder anderen Shakespeare, Brecht, Tsjechov en Sartre.

Van Herwijnen kende grote liefhebbers van zijn spel maar ook afkerigen, een schisma waar hij zelf aan bijdroeg. Als hij het niet eens was met een benadering van een regisseur trok hij zich met veel ophef terug. Een hongerige acteur, maar ondanks zijn staat van dienst in zijn hart ook altijd onzeker.

Incident
Berucht is het incident uit 1994. Van Herwijnen gaat door het lint als hij Volkskrant-recensent Hein Janssen live op televisie in De Plantage zich negatief hoort uitlaten over zijn acteerprestatie. Van Herwijnen springt op de fiets en verkoopt Janssen na de uitzending een forse klap in het gezicht. Deze mep is jarenlang voer voor discussies geweest over distantie en betrokkenheid in de theaterwereld.

Wie hem niet kent van een van zijn vele toneel-, film- of televisierollen, zal zeker zijn stem hebben gehoord, die hij met zijn zorgvuldige (Larense) dictie regelmatig leende aan reclames en beroemde cartoonseries. De Grote Smurf onder de smurfen en de Uil uit de Bambi-film is nu onverwacht het zwijgen opgelegd.