Beeld uit Down to earth.
Beeld uit Down to earth. © .

Waarom documentaire Down to Earth zo veel bezoekers trekt

De documentaire Down to Earth trekt nu al wekenlang mensen naar de bioscoop. Sommigen bezoekers zeggen zelfs hun baan op. Wat is dat voor film?

Er is iets merkwaardigs aan de hand met de bioscoophit Down to Earth. Volgens cinemawetten kán zo'n documentaire helemaal geen succes worden. De film volgt de wereldreis van bedrijfsecenoom Rolf Winters (52), zijn echtgenote en kunstenares ­Renata Heinen (49) en hun drie jonge kinderen.

Op zoek naar 'meer' lieten zij jaren geleden hun luxeleven achter voor een spirituele zoektocht langs inheemse wijzen uit oude, traditionele culturen. Ze verzorgden zelf regie, ­camera, scenario, productie en distributie; geld voor marketing of reclame was er niet. Kortom: een passieproject. Doorgaans betekent dat hooguit een half zaaltje geïnteresseerd publiek, vooral familie en vrienden. Dus waren er een maand geleden slechts drie filmhuizen die het aandurfden de film te programmeren, zij het niet op het meest gunstige tijdstip.

Maar binnen twee uur waren de kaarten uitverkocht. Nu, vier weken later, draait Down to Earth in 35 zalen en is het een van de twintig best bezochte films in Nederland. Afgelopen week wandelde de tienduizendste bezoeker Het Ketelhuis in Amsterdam binnen, wat de documentaire de Kristallen Film-prijs opleverde. Maar dat aantal bezoekers is sindsdien alweer verdubbeld; sommige van de in januari geplande voorstellingen zijn al uitverkocht.

'Het ware pad'

Down to Earth is een soort kruising tussen een National Geographic-uitzending en de boodschap van het tijdschrift Happinez - dat overigens speciale voorpremières in aanwezigheid van een sjamaan organiseerde. Verschillende stamoudsten ('earth keepers') komen uitgebreid aan het woord. Ze vertellen over geluk en angst, over healing en 'het ware pad.'

'We hebben altijd met een open hart en onbevooroordeeld geluisterd', vertelt Winters aan de telefoon vanuit zijn woonplaats vlak bij Londen. Het kostte de makers vier en een half jaar om de 200 uur materiaal terug te brengen tot een 'bioscoopwaardige documentaire'. 'Deze film is niet bedacht, maar ontstaan - ik denk dat het daarom zo bij mensen resoneert.'

De earth keepers geven aan dat verandering alleen bij jezelf kan beginnen

Filmmaker Rolf Winters

De documentaire bekritiseert de consumptiemaatschappij, pleit voor natuurlijke geneeswijzen en is een ode aan de natuur. De thema's sluiten aan bij de zorgen die mensen hebben over de aarde, aldus Winters. 'De earth keepers geven aan dat verandering alleen bij jezelf kan beginnen. Wachten op politieke leiders of het systeem heeft geen zin - die zijn juist onderdeel van het probleem.'

Het is vooral mond-tot-mondreclame waardoor de bioscopen volstromen, zegt Winters. Vooral vrouwen, 'moeders', zijn enthousiast. Die komen soms meerdere keren terug, met hun ouders, met hun echtgenoot of vriendinnen. 'Wat voor wereld willen wij voor onze kinderen - daar willen ze het over hebben.'

Mensen komen op ons af. Ook beleidmakers

De makers van Down to earth

Down to Earth geeft geen antwoorden, maar wil inspireren. Vrijwilligers begeleiden discussies in de zaal. 'Waardoor wildvreemden soms nog uren aan een tafeltje zitten na te praten. Ik ken zeker tien mensen die na de film hun baan hebben opgezegd. Een vrouw uit Tel Aviv heeft een holistische school opgezet.'

Om mensen die na de film ook iets willen veranderen - dat kan ook op kleine schaal - te helpen, hebben de filmmakers een organisatie opgezet. 'Mensen komen op ons af. Ook beleidmakers.' Voordat de onderhandelaars bij de klimaattop in Parijs aan tafel gingen, kregen zij Down to Earth te zien, Winters werd gevraagd om een inleiding geven bij een bijeenkomst van de Club van Rome. 'Een jaar geleden wilde we gewoon een film uitbrengen. Nu voelen wij ons onderdeel van een beweging.'