Spotlight is een pakkend drama met actuele vragen
©

Spotlight is een pakkend drama met actuele vragen

Scheidingen, pizzadozen, bier en legio eigen aardige, voor autoriteit ongevoelige types, zelden werd de redactiecultuur zo treffend verbeeld. Tom McCarthy trekt een monument op voor een bedreigd vak: de goed uitgeruste, lokale onderzoeksreporter.

Spotlight, de film over de Pulitzerprijs winnende onderzoekjournalisten van het dagblad The Boston Globe, kan niet leunen op de verrassing. Anno 2016 weet iedereen wel dat grote hoeveelheden priesters zich structureel schuldig maakten aan seksueel misbruik, en dat dit zorgvuldig verdoezeld werd door het kerkbestuur, waar men het imago van de katholieke kerk belangrijker achtte dan de veiligheid van jonge kinderen.

Regisseur Tom McCarthy (The Visitor, Win Win) bespaart niet op de misdaden (die worden helder benoemd, in detail) maar vormt zijn film om een andere vraag: hoe kon het dat een gemeenschap zo hecht als die van Boston zo lang en zo consequent de andere kant op keek, van school tot rechtbank, van dagblad tot politieapparaat? En wat maakt dat een handjevol lokale journalisten die consensus in 2001 besloten te doorbreken?

Scheidingen, pizzadozen, bier en legio eigenaardige, voor autoriteit ongevoelige types, gehuld in vormloze, vale kleding - zelden werd de redactiecultuur zo treffend verbeeld

Journalistiek onderzoeksdrama

Presscode

Spotlight vangt het uniform van de Amerikaanse krantenjournalist precies, zeggen critici. Hoe doet de film dat? Lees het hier (+)

Het voor zes Oscars (voor beste film, beste regie, beste bijrol man en vrouw, beste originele script en montage) genomineerde Spotlight is een journalistiek onderzoeksdrama, in de traditie van de Watergateklassieker All the President's Men (1976).

Scheidingen, pizzadozen, bier en legio eigenaardige, voor autoriteit ongevoelige types, gehuld in vormloze, vale kleding - zelden werd de redactiecultuur zo treffend verbeeld. McCarthy beoogt er meer mee dan decor. Hij trekt een monument op voor een bedreigd vak: de goed uitgeruste, lokale onderzoeksreporter. De man (of vrouw) die de buurt én de notabelen kent. Zoals Walter 'Robby' Robinson (Michael Keaton, na Birdman wederom uitstekend), de door de wol geverfde chef van het onderzoeksteam van de Globe, met als voornaamste secondanten de geobsedeerde terriër Mike (Mark Ruffalo), en de empathische Sacha (Rachel McAdams).

Het stel bedrijft voornamelijk oude, non-digitale journalistiek: ze gaan de straat op, langs de deuren, of doorspitten - de camera krijgt er geen genoeg van - archiefkasten, microfiches, knipsels, kaartenbakjes.

Verwijten

Die archaïsche lokale krantencultuur, cruciaal voor zo'n onthulling van formaat, is op veel plaatsen al een museumstuk

Spotlight vangt aan als clash tussen twee instituten - kerk en krant - maar krijgt een minder gepolariseerde, meer ambigue lading zodra duidelijk wordt dat het dagblad wellicht ook iets te verwijten valt. '53 procent van onze lezers is katholiek', sputtert de uitgever tegen als de nieuwe hoofdredacteur (Liev Schreiber), nota bene een buitenstaander en nog Joods ook, aankondigt de kerkelijke ontucht te zullen aankaarten. McCarthy idealiseert de journalistiek niet: die laat de slachtoffertjes subiet vallen zodra zich twee vliegtuigen in de WTC-torens in New York boren; de zedenzaak gaat (weer) in de koelkast.

Of Spotlight zich zal nestelen in het collectieve geheugen is afwachten, daarvoor zijn de personages in het ensemble - alhoewel aanstekelijk geacteerd - misschien net wat te dun uitgewerkt. Een pakkend drama is het wel, en McCarthy stelt actuele vragen. Die archaïsche lokale krantencultuur, cruciaal voor zo'n onthulling van formaat, is op veel plaatsen al een museumstuk. Dat wringt.

Spotlight. Drama. ****. Regie. Tom McCarthy. Met Michael Keaton, Rachel McAdams, Liev Schreiber, Stanley Tucci, 128 min. In 41 zalen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.