Regisseur Bong Joon-ho en acteurs Tilda Swinton, An Seo Hyun en Jake Gyllenhaal in Cannes.
Regisseur Bong Joon-ho en acteurs Tilda Swinton, An Seo Hyun en Jake Gyllenhaal in Cannes. © EPA

Controverse in filmwereld: eerste Netflix-speelfilm vertoond op Cannes

Okja is een koddig, satirisch en wonderlijk actieavontuur

Cannes ontving Okja, de eerste en controversiële Netflix-speelfilm in de Palm-competitie. Met een digitaal monster van de Nederlandse animatie-expert Erik-Jan de Boer.

'Erik-Jan de Boer denkt de hele dag aan dieren', zegt Zuid-Koreaanse cineast Bong Joon-Ho (47). 'En dan niet enkel aan wat wij zien; de vacht, het uiterlijk, maar ook aan spieren, botten en weefsel. Ja, Okja is zijn creatie.'

Naast de titel van de in Cannes controversiële, want als eerste in de tempel voor de cinematografische kunst gepresenteerde Netflix-speelfilm, is Okja óók de koosnaam van een kolossale kruising tussen een nijlpaard en zwijn. En dat monsterachtige doch zachtaardige dier komt uit de koker van de Nederlandse animatiekunstenaar Erik-Jan de Boer, die eerder een Oscar won zijn digitale tijger in Ang Lee's Life of Pi (2012). 'Het gaat verder dan computereffecten', vervolgt de regisseur. 'Hij maakte Okja subtiel, legt er gevoel in. Je kunt Erik-Jan ook een acteur noemen, niet anders dan de acteurs hier.'

De perspremière begon desastreus: met luidkeels gejoel toen het Netflix-logo in beeld kwam en een herstart na tien minuten

Die acteurs hier, dat zijn Tilda Swinton, Jake Gyllenhaal, Paul Dano en de Zuid-Koreaanse kindster An Seo Hyun (13), gezamenlijk op rij in het festivalpaleis na de perspremière van Okja.

Die begon desastreus: eerst luidkeels gejoel en boegeroep toen het Netflix logo in beeld kwam, vervolgens bleek Okja op verkeerd formaat geprojecteerd, zodat de film na tien minuten opnieuw moest beginnen. De meeste regisseurs zouden in huilen uitbarsten als dit ze overkwam, juist hier bij de geboorte van hun film in de heilige grote zaal van Cannes. Bong, met een lachje: 'Ik was er wel blij mee. Nu hebben jullie het begin twee keer gezien. Dat is fijn, want er zit veel informatie over de plot in die eerste tien minuten.'

Hollywoodwaardig budget

Het soort film dat Hollywood niet graag maakt; want origineel en niet gericht op een specifieke doelgroep

In Okja stuurt een volkomen narcistische en gewetenloze CEO (Swinton) van een Amerikaans agrochemisch conglomeraat heimelijk genetisch gemanipuleerde 'superbiggen' naar boeren verspreid over de wereld. Wie het grootste dier kweekt, krijgt een prijs. En mag daarna geslacht ten behoeve van de vleesverwerkingsindustrie. En het Zuid-Koreaanse boerenmeisje accepteert niet dat ze haar vriend kwijtraakt, zet een reddingsactie op met behulp van het dierenbevrijdingsfront.

Een koddig, satirisch en wonderlijk actieavontuur, dat van Seoul naar New York reist. Het soort film dat Hollywood niet graag maakt; want origineel en niet gericht op een specifieke doelgroep, deels Koreaans en deels Engels gesproken. Maar wel met Hollywoodwaardig budget: vijftig miljoen dollar, opgehoest door betaalzender Netflix dat de film vanaf 28 juni vrijgeeft op het eigen platform.

Gyllenhaal acteert een ijdele tv-zoöloog met piepstem, op verzoek van Bong. 'Hij tekende het topje van een gitaarhals voor me, dáár moet je stem zijn.'

Okja is de tweede internationale speelfilm van Bong na zijn sciencefiction Snowpiercer (2013, eveneens met Swinton). Hij brak in 2006 in eigen land records met zijn maatschappijkritische spektakelfilm The Host, waarin ook al een prachtig en vraatzuchtig digitaal monster opduikt in de Han-rivier, nadat Amerikaanse militairen clandistien giftige stoffen lozen. Ook Okja bevat een boodschap, benadrukt de regisseur. 'We leven in een kapitalistisch deel van de wereld, dat maakt ons blij. Maar we leven ook mét de natuur. Hoe verenigen we dat?'

Iemand vraagt wat Bong vindt van het manifest van jurypresident Pedro Almodóvar, die aankondigde geen Palme d'Or te willen schenken aan films die niet op groot doek uitgaan. 'Ik ben al blij dat hij naar mijn film gaat kijken', antwoordt de cineast. 'Het is Almodóvar, hij mag alles zeggen.'