De benarde situatie van Delta ligt extra gevoelig omdat het eigenaar is van kerncentrale Borssele.
De benarde situatie van Delta ligt extra gevoelig omdat het eigenaar is van kerncentrale Borssele. © ANP

Zeeland bereid meer schulden te maken om Delta te redden

De Zeeuwse overheden werken aan een reddingsplan voor het noodlijdende Delta. De geldnood bij het Zeeuwse energiebedrijf is zo hoog opgelopen dat grootaandeelhouder provincie Zeeland een plan heeft opgesteld om extra schulden van 150 miljoen euro te maken. Voor deze extra lening dient het winstgevende waterbedrijf Evides als een soort onderpand.

De benarde situatie van het Zeeuwse energiebedrijf ligt extra gevoelig, omdat het eigenaar is van de enige kerncentrale in Nederland

Dit staat in een strategisch document van de provincie Zeeland, 50 procent aandeelhouder van Delta. Het plan, in handen van de Volkskrant, is voor de provincie opgesteld door strategisch adviesbureau Emendo Captial en werd op 19 januari gepresenteerd aan de overige 21 aandeelhouders - voornamelijk Zeeuwse gemeenten. 'De verwachte verliezen van het onderdeel Energie (met name productie) zijn zo groot en zullen naar verwachting zo lang aanhouden dat zij de continuïteit van de onderneming bedreigen', kregen zij te horen. Om die reden is een herstructurering 'onvermijdelijk', zo staat in het document.

Door de lage elektriciteitsprijs maakt Delta verlies op de productie van stroom. De benarde situatie van het Zeeuwse energiebedrijf ligt extra gevoelig, omdat het eigenaar is van de enige kerncentrale in Nederland. In 2033 moet een half miljard euro beschikbaar zijn om de centrale te ontmantelen. Hoewel Delta jaarlijks, conform de kernenergiewet, aan de verplichte storting in het zogeheten amoveringsfonds doet, is het maar de vraag of dit in de toekomst ook lukt. De teller staat, volgens de eigenaar, op 175 miljoen euro.

In de provincie zijn ze niet gerust op de situatie van de kerncentrale. In het gepresenteerde strategische plan staat dat voor een oplossing van de holding EPZ, waar de kerncentrale onder valt, 'een bijdrage vanuit het Rijk onontbeerlijk' is. Gedeputeerde Carla Schönknecht, namens de provincie verantwoordelijk voor de deelneming in Delta, is al met het ministerie van Economische Zaken en -Financiën in gesprek over een plan van aanpak, mocht het misgaan met de kerncentrale en Delta.

Doorsluizen

Voorsorterend op grotere problemen bij het energiebedrijf, komt de provincie Zeeland met een eigen strategie, waar het de overige aandeelhouders achter probeert te scharen. Bij de voorgestelde herstructurering worden de aandelen van waterbedrijf Evides ondergebracht in een aparte holding. Deze 'HoldCo' trekt vervolgens een lening aan bij een bank voor 150 miljoen euro, die weer wordt 'doorgesluisd' naar Delta. De publieke aandeelhouders moeten dan garant staan voor dit bedrag en een borgstelling afgeven. De aflossingsverplichtingen in het voorgestelde scenario bedragen zo'n 10 miljoen euro, een aanzienlijk deel van het dividend (20 tot 25 miljoen euro) dat de aandeelhouders jaarlijks krijgen uit Evides.

Als ze dit echt zo gaan doen, dan is het absurd

Ebel Kemeling, energie-adviseur

'Als ze dit echt zo gaan doen, dan is het absurd', zegt energie-adviseur Ebel Kemeling, die bekend is met de voorgenomen transactie. 'Deze constructie lijkt erop te duiden dat de aandeelhouder nog steeds de onderneming niet in de greep heeft. Delta heeft het blijkbaar voorelkaar gekregen dat ze hun eigen aandeelhouders laten betalen voor iets wat al van ze is. Het is de vraag wat de aandeelhouder daar voor belang bij heeft.'

De verantwoordelijke gedeputeerde Carla Schönknecht was vrijdag niet in de gelegenheid hierop te reageren. Ilona Wielemaker, woordvoerster van Delta kan ook niet ingaan op dit punt. 'We hebben geregeld overleg gehad, maar dit is de uitwerking van de strategie van de provincie, niet de onze', zegt Wielmaker. 'Vanwege de dreigende splitsing van de elektriciteitsnetwerken denken wij wel na over toekomstscenario's. In april komen wij met ons voorkeursscenario en we verwachten er in overleg met de aandeelhouders uit te komen.' Ze wil niet zeggen welke scenario's op tafel liggen en of over het provincieplan wordt nagedacht.

Splitsing 'onvermijdelijk'

We zijn bang dat we na de splitsing niet in de huidige vorm kunnen voortbestaan

Ilona Wielemaker, woordvoerster van Delta

In het plan van de provincie Zeeland staat dat de voorgestelde herstructurering ook zonder de splitsing 'onvermijdelijk is'. Na een jarenlange juridische strijd bepaalde de Hoge Raad vorig jaar dat de splitsing voor Delta (en Eneco) alsnog door moet gaan. In 2017 moet de knip zijn gemaakt, zegt toezichthouder ACM. Delta verzet zich hier tegen, omdat de elektriciteitskabels een stabiele inkomstenstroom zijn en bovendien veel waard zijn. Dit maakt het gemakkelijker om geld te lenen op de financiële markt. Wielemaker: 'We zijn bang dat we na de splitsing niet in de huidige vorm kunnen voortbestaan'.

In Delta's eerder uitgelekte financieel plan voor 2016 worden de interne zorgen over splitsing expliciet gemaakt. 'Een mogelijke splitsing, de daarmee samenhangende downgrade van de corporate credit rating, en de consequenties van een downgrade voor de handelsactiviteiten en andere contractuele verplichtingen houden de organisatie in de greep.' Gevreesd wordt voor een verlaging van de S&P-rating tot onder het niveau van BBB-, staat onder het kopje 'De belangrijkste risico's'.

De door de provincie voorgestelde herstructurering is mede ingegeven doordat het 'tot op heden niet is gelukt de verlieslatende onderdelen bij een partner onder te brengen'. De aandeelhouders lijken daarmee in het zwaard van de anti-splitsingslobby van Delta te vallen. Het is inmiddels een realistisch scenario dat zij geen miljarden tegemoet zien bij een mogelijke verkoop van Delta, zoals zeven jaar geleden de aandeelhouders van Essent en Nuon wel overkwam nadat zij netjes akkoord gingen met de splitsing en in de verkoop gingen. Het Duitse RWE en het Zweedse Vattenfall betaalden toen beiden ruim 9 miljard euro.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.