Een vrouw passeert het hoofdkantoor van Uber in San Francisco.
Een vrouw passeert het hoofdkantoor van Uber in San Francisco. © AP

Uber moet in Verenigd Koninkrijk zzp-chauffeurs behandelen als werknemers

De vanuit San Francisco oprukkende deeleconomie heeft vrijdag zijn tweede grote tegenslag in een week tijd voor de kiezen gekregen. De Amerikaanse taxi-app Uber moet zijn 40 duizend Britse zzp-chauffeurs als werknemers gaan behandelen en ze minimale rechten garanderen, zoals het recht op een minimumloon en een uitbetaling van vakantiegeld.

Dat heeft een rechter in Londen vrijdag geoordeeld in een zaak die door de Britse taxivakbond GMB was aangespannen. Uber is meteen in beroep gegaan.

Chauffeurs van het Amerikaanse bedrijf klagen dat ze helemaal geen vrije ondernemers zijn, zoals Uber hun heeft beloofd. Ritten weigeren levert slechte recensies op en in ergste geval worden chauffeurs van het platform geknikkerd. De zpp'ers voelden zich in de tang zitten.

Ook valt het salaris tegen. Het minimumloon ligt zo rond de 7 pond per uur. Een chauffeur hield net 5 pond over, aldus The Telegraph. Per rit vangt de taxi-app wel steeds een commissie.

Het is de eerste Uber-rechtszaak waar het daadwerkelijk is gekomen tot een uitspraak

Koen Frenken, uitspraakinnovatiehoogleraar aan de Universiteit Utrecht

'Dit is een belangrijke uitspraak. Het is de eerste Uber-rechtszaak waar het daadwerkelijk is gekomen tot een uitspraak. In andere zaken is geschikt', zegt innovatiehoogleraar Koen Frenken aan de Universiteit Utrecht. Hij volgt de opkomst van de deeleconomie al jaren. 'Als de uitspraak overeind blijft moeten de Amerikanen in Engeland gaan voldoen aan de arbeidsvoorwaarden in de taxibranche.'

Vorig weekend verloor ook die andere grote exponent van de deeleconomie, Airbnb, al een belangrijke strijd in New York rond de rechtsgeldigheid van zijn activiteiten. De gouverneur van New York heeft een wet ondertekend waarbij particuliere verhuurders die hun appartement korter dan dertig dagen aanbieden een boete krijgen. Een boete die kan oplopen tot 7.500 dollar.

De dienst was er al langer verboden, maar de wet was lastig te handhaven. De staat New York is het zat dat Airbnb geen openheid van zaken gaf over wat er zich precies op de site afspeelt en pakt met de nieuwe wet daarom direct de verhuurders aan.

Uber en Airbnb zijn de grootste bedrijven die deeleconomie heeft voortgebracht in de nasleep van de economische crisis van 2008. Ze zijn inmiddels vele miljarden waard. Aanvankelijk werden de apps bewierookt door politici en ondernemers als voorbeelden van technologische innovatie, apps die het leven van consumenten beter maken. Ze leiden tevens tot sociale ontwrichting, zoals chauffeurs die onderbetaald worden of de buurt die overlast ondervindt van Airbnb-toeristen.

Uber Pop

In Nederland werd vorig jaar al de meest omstreden dienst van Uber, Uber Pop, verboden. Ook onderhandelt Airbnb onder druk van bewoners met de gemeente Amsterdam over betere handhaving. In Amsterdam mogen particulieren maximaal 60 dagen hun woning via Airbnb verhuren. De Amsterdamse burgermeester Eberhard van der Laan sprak deze week zijn lof uit over de overwinning in New York. In navolging daarvan wil hij samen met andere Europese steden op trekken tegen de uitwassen van Airbnb-toerisme.

Volgens Frenken krijgen Airbnb en Uber klappen, maar betekent dit geen bom onder de deeleconomie. 'Het duurde een tijdje voordat overheden en vakbonden wakker werden, maar je ziet nu een correctie. De deeleconomie komt uit het grijze gebied.'