Reizigers op station Zwolle krijgen flesjes water uitgedeeld omdat het treinverkeer is getroffen door een stroomstoring.
Reizigers op station Zwolle krijgen flesjes water uitgedeeld omdat het treinverkeer is getroffen door een stroomstoring. © ANP

Treinreiziger heeft geen last van staking, wel van de hitte

De staking van NS-personeel heeft maandagochtend geen chaos op het spoor veroorzaakt. Het bleef bij een bescheiden uitval van ongeveer 35 treinen, nadat leden van vakbond FNV Spoor het werk in de ochtendspits hadden neergelegd. 's Avonds werd de treindienst wél ernstig ontregeld door de hitte.

In heel Nederland hadden treinreizigers maandagavond te kampen met vertragingen en uitval van treinen. 'De treindienst is ernstig ontregeld door technische problemen die worden veroorzaakt door de hitte', aldus ProRail. Waar mogelijk werden bussen ingezet. Het treinverkeer rond Zwolle lag vanaf 17.30 uur plat door een stroomstoring.

Dat terwijl de overlast door de ochtendstaking van NS-personeel - door FNV met veel bombarie aangekondigd - juist uitbleef. Vanaf Den Haag Centraal en Zwolle zouden 's ochtends minder of misschien zelfs geen treinen rijden, schreef de vakbond dit weekend. De NS vreesde dat de staking landelijk gevolgen zou hebben. 'Wij weten niet hoe groot de overlast voor reizigers daadwerkelijk wordt. Dit soort acties kan ook op andere plekken voor hinder zorgen', stond op de site van NS.

Uiteindelijk viel dat oponthoud mee. In Zwolle legden volgens FNV zo'n vijftig vakbondsleden het werk neer, in Den Haag staakten enkele tientallen personeelsleden.

De omvang van de staking bleef beperkt, omdat die slechts gesteund werd door één van de spoorwegvakbonden. FNV Spoor (6 duizend leden) voerde actie, maar collega-vakbonden VVMC (4 duizend leden) en CNV (500 leden) deden niet mee. Veel machinisten en conducteurs, het personeel dat de treinen laat rijden, zijn lid van VVMC. Onder de stakers van FNV Spoor waren ook kantoor- en winkelmedewerkers. Hun werkweigering beïnvloedt de treinenloop niet.

Staking mislukt?

Een andere mogelijke reden voor de beperkte chaos is de vroegtijdige aankondiging van de staking. Vervoerder en vakbond hebben afgesproken acties tijdig aan te kondigen. 'We willen reizigers tijd geven zich voor te bereiden, maar dat geeft de NS de kans vervangend personeel in te zetten', zegt Mariëtte van Dijk van FNV. De NS zegt overigens dit niet te hebben gedaan.

De FNV riep op tot een staking uit onvrede over het feit dat NS de eigen winkels en horeca afstoot en niet meer meebiedt op aanbestedingen voor regionale spoorlijnen. Beide beslissingen kosten veel banen, stelt de FNV. Daarnaast eist de FNV dat NS op dubbeldekkers voortaan twee conducteurs inzet in plaats van één. Zo zouden de werkgelegenheid, arbeidsvoorwaarden en veiligheid van het treinpersoneel gewaarborgd blijven.

VVMC-bestuurder Wim Eilert zegt dat er onder zijn vakbondsleden geen draagvlak is om te staken voor de belangen van winkel- en horecapersoneel dat zelf niet staakt. 'We hebben vandaag gezien dat de winkels gewoon open waren, terwijl het rijdend personeel actie voerde.' Daarnaast protesteert de FNV volgens de VVMC tegen een voldongen feit: de NS heeft zich al lang teruggetrokken uit het regionale spoornetwerk van met name Noord-Nederland.

De FNV noemt de staking niet mislukt. 'De bedoeling was niet NS of de reiziger schade te berokkenen, maar om een duidelijk signaal af te geven', zegt Van Dijk. Het was waarschijnlijk de enige actie deze week. Of nieuwe stakingen volgen, weet FNV niet.