Nieuwe auto's op de assemblagelijn van een Volkswagen-fabriek in Wolfsburg, Duitsland.
Nieuwe auto's op de assemblagelijn van een Volkswagen-fabriek in Wolfsburg, Duitsland. © AFP

Strengere controle nieuwe auto's na sjoemelschandaal

Europees Commissaris Bienkowska wil autofabrikanten op afstand zetten

De Europese Commissie grijpt het Volkswagenschandaal aan om de keuring van nieuwe automodellen strenger en onafhankelijker te maken. Autoproducenten worden op afstand gezet bij de keuring en de Commissie krijgt het recht malafide keurders en fabrikanten te beboeten.

De huidige manier van keuren moet helemaal anders, blijkt uit het voorstel dat Europees Commissaris Bienkowska (Interne Markt, Industrie) woensdag presenteert. In plaats van de bescheiden herziening die al was gepland, moet - na de onthullingen over grootscheepse fraude bij de meting van de NOx-uitstoot (stikstofoxiden) - de autotypekeuring veel ingrijpender worden veranderd. Bienkowska ligt al maanden onder vuur in het Europees Parlement, dat haar verwijt slap op te treden tegen Volkswagen.

160.000 dieselauto's waren in Nederland betrokken bij het 'sjoemeldiesel'-schandaal

In haar plannen houdt Bienkowska vast aan het huidige systeem, waarbij de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de toelatingskeuring van nieuwe automodellen (voldoen ze aan de Europese milieu- en veiligheidseisen). Maar de Commissaris stelt nieuwe eisen aan de keuringsinstanties. Om belangenverstrengeling te voorkomen, mogen die niet meer direct door de autofabrikanten worden betaald. De auto-industrie moet voortaan voor de keuringen betalen aan de staat, die het geld dan weer doorgeeft aan de keurders.

Controle

De keurders (in Nederland is dat de Rijksdienst voor het Wegverkeer, RDW) zullen regelmatig worden gecontroleerd. Voldoen ze niet aan de gestelde normen, dan kan de Commissie hun vergunning opschorten of intrekken en boetes opleggen.

Ook de keuring van nieuwe auto's zelf moet voortaan realistischer worden uitgevoerd, dat hadden de EU-landen al eerder afgesproken. De uitstoot van schadelijke gassen wordt niet langer louter in het laboratorium gemeten - dat gaf immers aanleiding tot gekunstelde opstellingen om tot gunstiger resultaten te komen - maar ook op de weg.

In het voorstel van Bienkowska krijgen de lidstaten en de Commissie het recht zelf auto's te testen als die eenmaal op de markt zijn toegelaten. Volgens Bienkowska is deze controle achteraf noodzakelijk omdat niet alle nationale keurders kwalitatief gedegen werk afleveren, terwijl een autotype dat in één lidstaat is goedgekeurd overal in de EU mag rijden.

Sjoemelsoftware

Autofabrikanten moeten openheid geven over de gebruikte software in hun wagens

Van belang is ook dat autofabrikanten openheid moeten geven over de gebruikte software in hun wagens, een wapen tegen (verboden) sjoemelsoftware zoals Volkswagen die in miljoenen diesels heeft geïnstalleerd om de NOx-metingen te manipuleren. Ook dienen fabrikanten hun 'emissiestrategie' te openbaren, de precieze middelen waarmee ze de NOx-uitstoot terugdringen. Dat maakt het makkelijker voor keurders en toezichthouders na te gaan of de 'gemeten uitstoot' wel realistisch is. Alle landen mogen straks auto's terugroepen als veiligheids- of milieuregels worden overtreden. Ze hoeven niet meer te wachten tot het land dat het autotype heeft goedgekeurd in actie komt.

Bienkowska hoopt dat de lidstaten en het Europees Parlement snel met haar voorstel instemmen. De ervaring leert dat autoproducerende landen als Duitsland, Italië en Frankrijk boven op de rem trappen als de belangen van 'hun' auto-industrie in het geding zijn. Door toedoen van deze landen verwaterde eind vorig jaar een Commissievoorstel om de NOx-uitstoot van auto's te beperken, tot woede van het Europees Parlement, dat de uitstootregels wil aanscherpen. Vorige week begon het parlement een eigen onderzoek naar het Volkswagenschandaal.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.