Auto's rijden op een snelweg nabij New Delhi.
Auto's rijden op een snelweg nabij New Delhi. © AP

Ook schoonste diesels zitten fors boven de uitstootnorm

Ook de schoonste dieselauto's die nu op de weg rijden zijn nog altijd veel vuiler dan verwacht mag worden op basis van de test waarmee ze worden toegelaten. Dit blijkt uit praktijkmetingen door TNO. Het instituut brengt de resultaten vandaag voor het eerst volledig naar buiten.

'Terwijl de norm de afgelopen jaren een factor vijf strenger is geworden, zien we op de weg nauwelijks een daling van vervuilende dieselemissies', zegt onderzoeker Richard Smokers van TNO. Sinds de invoering van de nieuwste, nog strengere Europese norm, de euronorm 6, lijkt er wel een daling ingezet. Toch stoten de 'schone diesels' die nu op de markt verschijnen in de praktijk nog drie tot vijf keer zo veel schadelijke stikstofoxiden (NOx) uit als tijdens de test waarmee ze worden toegelaten.

Geen enkele diesel die TNO de afgelopen jaren op de openbare weg aan zijn meetapparatuur hing, kwam ook maar in de buurt van de limiet van 80 milligram NOx uitstoot per kilometer. Werden dezelfde auto's op de rollenbank gezet voor een test die sterk lijkt op de zogenoemde toelatingstest, dan bleken ze wel schoon.

Onvoldoende

Minder uitstoot is voor fabrikant een uitdaging

Auto’s moeten schoner, de uitstoot moet omlaag. Maar hoe gaan fabrikanten in anderhalf jaar voor elkaar krijgen wat al vijftien jaar niet lukt? Lees het hier.

Auto's die op de rollenbank laag scoren maar in de praktijk slecht, zijn onder meer de Volkswagen Passat CC, de BMW 518, de Opel Zafira en de Mercedes-Benz C220. Relatief beter maar nog altijd onvoldoende scoren de Peugeot 308 en de Audi Q7. Alleen de uitstoot van de BMW 530 komt in de praktijktest van TNO in de buurt van de strenge praktijknorm die over anderhalf jaar in Europa gaat gelden.

TNO publiceert de cijfers vandaag na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) door de Volkskrant. Het instituut wilde de merk- en modelnamen aanvankelijk niet openbaren, omdat ze met een ander doel verzameld zijn, zegt TNO. Dat testte in opdracht van het ministerie van Milieu een aantal in Nederland populaire dieselauto's, om te zien wat hun praktijkemissies betekenen voor de luchtkwaliteit. Dieselverkeer heeft daarop wat betreft NOx een grote invloed, en het ministerie wilde door praktijkmetingen weten wat het werkelijke aandeel van dieselauto's is.

Of de verschillen in resultaten tussen het lab en de weg het gevolg zijn van sjoemelsoftware wil TNO niet zeggen. 'Dat kan op basis van dit onderzoek ook niet', zegt Smokers, die de verschillen niettemin opvallend noemt. De tests die TNO uitvoerde, lijken sterk op de praktijkmetingen zoals die straks in Europa worden ingevoerd.

Ook de schoonste diesels

Hoewel de nu gepubliceerde cijfers een indicatie geven, kan niet worden afgeleid welk automerk of model het sterkst vervuilend is, waarschuwt hij. 'Daarvoor zijn de condities van test tot test te verschillend.' De tests van TNO varieerden in tijd; de testprocedure en de meetapparatuur veranderden; en er werd bij verschillende weers- en verkeersomstandigheden gemeten. Ook werd vaak maar één auto getest. Afwijkingen die mogelijk tot gevolg had, maken harde uitspraken per model niet mogelijk, aldus Smokers. 'Als de ene auto ergens 600 milligram per kilometer scoort en de andere 400, kan dit bij een volgende test andersom kan zijn', aldus Smokers. 'Het algemene beeld dat ook de schoonste diesels de norm fors overschrijden, klopt wel.'

Het ministerie zegt de modellen en merken niet te hebben gepubliceerd omdat het de metingen vooral wilde gebruiken om in Brussel te pleiten voor betere uitstootnormen en het geen individuele autofabrikanten aan de schandpaal wil nagelen. Het doel was volgens een woordvoerster om tot een bruikbare praktijknorm te komen.

Onder meer als gevolg van het Volkswagenschandaal wordt de Europese praktijktest sneller ingevoerd, al vinden veel milieugroeperingen de voorstellen van de Europese Commissie te zwak.

Het Wob-verzoek is uitgevoerd door Marlies de Brouwer.