Tesla heeft al een fabriek in Nederland, in Tilburg.
Tesla heeft al een fabriek in Nederland, in Tilburg. © ANP

Noordelijke provincies azen op Tesla-vestiging: 'Hi @elonmusk, we are Top Dutch!'

Groningen, Friesland en Drenthe voeren grootse campagne

Elon Musk moet dinsdagavond vreemd op zijn telefoon gekeken hebben. Vanuit Harlingen tot Winschoten en vanuit Eemshaven tot Emmen werd de hoogste baas van Tesla plotseling massaal bestookt met tweets. 'Hi @TeslaMotors @elonmusk, we are Top Dutch!'

Een georkestreerd digitaal charmeoffensief is het, in de strijd om een nieuw te bouwen Europese fabriek van de elektrische autofabrikant. Ondernemers en de drie noordelijke provincies hebben de handen ervoor ineengeslagen. 'Noord-Nederland is er klaar voor', meldde de Friese provinciebestuurder Sander de Rouwe fier.

Windmolens, Rutte met Obama, Nobelprijswinnaar Ben Feringa - allemaal present op de campagnewebsite www.topdutch.com, die het Noorden presenteert als 'The American Dream in Europe'. 'Let's bring the electric car home' is een van de motto's - verwijzend naar een karretje met een batterij dat de Groningse wetenschapper Sibrandus Stratingh in 1835 ontwikkelde.

Zakelijk huwelijksaanzoek

'Dat stond in het universiteitsmuseum te verstoffen', zegt internetondernemer Stef van der Ziel. Hij is een van de initiatiefnemers van de campagne die begon met een WhatsApp-groepje. 'Friese, Groningse en Drentse bestuurders zaten elkaar in het verleden nog al eens in de weg. Er heerste een postzegeltjesmentaliteit. Maar internationaal moet je over grenzen gaan.'

De timing van het zakelijke huwelijksaanzoek is niet willekeurig. Minister van Economische Zaken Henk Kamp was de afgelopen dagen op handelsmissie in Sillicon Valley, waar hij ook Tesla bezocht. 'We geven hem een duwtje in de rug', zegt Van der Ziel. Hij ziet genoeg reden om alles uit de kast te halen. 'Tesla staat voor vooruitgang, duurzaamheid, innovatie. De brutale nieuwkomer die het helemaal anders doet.'

Eén probleem: niemand weet hoe de heilige graal eruit ziet. De plannen voor de nieuwe fabriek zingen rond sinds een terloopse tweetje van Tesla-directeur Elon Musk, op 4 april vorig jaar. De fabrikant loopt aan tegen de grenzen van haar productiecapaciteit. 

Concurrentie

Eind maart 2016 startte Tesla met de verkoop van het nieuwe Tesla Model 3 (aanschafprijs: 35 duizend dollar). De teller staat inmiddels op zo'n 400 duizend reserveringen. Maar het eerste exemplaar laat zeker nog tot eind 2017 op zich wachten. Nieuwe geïnteresseerden moeten inmiddels ruim twee jaar geduld hebben.

Naast de productiefabriek in Fremont, Californië, heeft Tesla Motors een Gigafactory voor accu's in Nevada. In november bevestigde Musk het voornemen een Gigafactory 2 te bouwen in Europa, voor zowel accu's als auto's.

Spanje en Portugal rolden meteen de rode loper uit. De Franse minister van Economische bood Musk zelfs al een locatie aan: het terrein van de te sluiten kerncentrale in Fessenheim. Ook minister Kamp liet weten dat hij er alles aan zou doen de nieuwe fabriek naar ons land te halen.

Onbekend in Nederland is Tesla niet. Het bedrijf heeft een assemblagefabriek en Europees distributiecentrum in Tilburg. Het Europese hoofdkantoor is sinds 2015 bovendien gevestigd in Amsterdam. Dat Tesla naar het Noorden komt is zeker geen uitgemaakte zaak: ook binnenlands is er stevige concurrentie van de regio's Rotterdam, Tilburg en Arnhem/Nijmegen.

'Half Europa is wakker geworden', zegt Sander Oosterhof van de Noordelijke Ontwikkelingsmaastschappij (NOM). Hij denkt wel te weten waarom iedereen naar Tesla lonkt. 'Het is een soort verliefdheid. Alles wat Tesla doet, is mooi. Als Opel met een nieuw elektrisch model komt, hoor je daar bijna niemand over.'

Een Tesla-fabriek in Noord-Nederland is mogelijk, denkt Oosterhof. 'Maar we hebben honderden concurrenten.' Dat geeft Musk volgens hem een ideale uitgangspositie. 'Tesla maakt optimaal gebruik van de aantrekkingskracht van het bedrijf. Als ze straks komen, zijn een hoop regio's voorbereid.'

Naar verluidt is men in Den Haag niet erg te spreken over de Noordelijke campagne. Als elke regio zijn eigen lobby voert, zou dat wel eens ten koste kunnen gaan de Nederlandse kansen. 'Maar', zegt een betrokkende, 'zo veel positieve energie kun je niet intomen.'

Valse bescheidenheid

Internetondernemer Van der Ziel benadrukt dat Top Dutch in de eerste plaats een landelijk charmeoffensief is. Nederland heeft een gunstig fiscaal klimaat, een goede infrastructuur en weinig culturele barrières. 'Maar uiteindelijk zijn wij gewoon de meest geschikte regio.'

Het Noorden heeft de ruimte, de groene energie en het talent, zegt hij. 'Weg met die valse bescheidenheid. In Nederland wordt Eemshaven misschien gezien als een uithoek, maar voor Amerikaan is het om de hoek van Groningen en Amsterdam.'

Via een uitgekiende advertentiecampagne via Twitter worden ambtenaren en politici in Den Haag bestookt onder het motto: 'Wij geven gas'. Een plaagstootje, erkent Van der Ziel. Maar met een serieuze ondertoon. 'Door het gedoe met aardbevingen heeft het Noorden behoefte aan een positieve impuls. Wij zijn klaar met fossiele brandstoffen.'

Musk

De mogelijke komst van Tesla zou een welkome impuls zijn voor de werkgelegenheid in het Noorden, zegt de Groningse gedeputeerde Patrick Brouns (Economie). Een informatieverzoek ligt er echter nog niet. 'Maar om daarvoor in aanmerking te komen, moet je wel op het netvlies staan. Dat is het doel van deze actie. Tesla gaat echt geen honderd regio's bezoeken.'

Brouns prijst zich gelukkig met de noordelijke eendracht, maar vindt het nog te vroeg te speculeren over de slagingskans. 'Uiteindelijk beslist Tesla. Maar we zijn nu in ieder geval in beeld.' Bang dat zijn provincie eigen glazen ingooit, is hij niet. 'Als die fabriek in Drachten of Emmen komt, profiteert Groningen net zo hard mee.'

Zo ver is het nog lang niet, zegt Sander Oosterhof van de NOM. 'De vestiging van zo'n fabriek is van zo veel factoren afhankelijk. We weten nog niet eens wat Musk zoekt. Ik verwacht niet dat hij morgen aan de lijn hangt.'

En Elon Musk? Hij weet het aan hem persoonlijk gerichte twittersalvo voorlopig te ontwijken en houdt zich stil.