Op 380 duizend hectaren land produceert MHP eigen kippenvoedsel en worden jaarlijks 332 miljoen kippen geslacht, ingevroren, verpakt en uiteindelijk geëxporteerd.
Op 380 duizend hectaren land produceert MHP eigen kippenvoedsel en worden jaarlijks 332 miljoen kippen geslacht, ingevroren, verpakt en uiteindelijk geëxporteerd. ©

Nederlandse banken financieren megakippenbedrijf in Oekraïne

Nederlandse banken hebben tientallen miljoenen euro's uitgeleend aan een van de grootste kippenboerderijen ter wereld, in Oekraïne. Het goedkopere vlees dat hier op de markt is een rechtstreekse concurrent van vlees van de Nederlandse boeren, die zich aan veel meer regels moeten houden.

Dat blijkt uit een vandaag gepubliceerd rapport van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (Somo). Het Oekraïense Myronivsky Hliboproduct (MHP) is in handen van Yuriy Kosiuk, een van de rijkste mannen van Oekraïne. Op 380 duizend hectaren land ten zuid-westen van Kiev produceert MHP eigen kippenvoedsel en worden jaarlijks 332 miljoen kippen geslacht, ingevroren, verpakt en uiteindelijk geëxporteerd.

Rabobank en ING hebben miljoenen euro's geïnvesteerd in de kippenfabriek

Ter vergelijking: in Nederland worden jaarlijks 465 miljoen kippen geslacht. Binnen nu en twee jaar wil het bedrijf fiks groeien met het oog op het aanstaande vrijhandelsakkoord tussen Oekraïne en de EU, dat de export waarschijnlijk een boost zal geven.

De banden tussen MHP en Nederland zijn stevig. Nederland is een van de belangrijkste afnemers: vorig jaar werd ruim 12 duizend ton kippenvlees geïmporteerd vanuit Oekraïne - hoofdzakelijk van MHP. Nederlandse bedrijven leverden techniek voor bijvoorbeeld de Oekraïense slachterijen.

Er zijn ook financiële banden. Rabobank en ING hebben miljoenen euro's geïnvesteerd in de kippenfabriek. Rabobank maakt in de periode 2008-2018 127,1 miljoen euro over aan MHP, ING investeert 42,8 miljoen.

Dierenwelzijn

Oekraïne probeert zich de laatste jaren te positioneren als slager van Europa

Vooral in het geval van Rabobank is dat saillant. De voormalige Boerenleenbank steunt op deze manier een directe concurrent van de Nederlandse kippenboeren - Wakker Dier noemde dat 'een mes in de rug' van die boeren. Bovendien is in Oekraïne veel minder toezicht op dierenwelzijn dan elders in de EU, terwijl Rabobank zegt een streng dierenwelzijnsbeleid te hanteren en te hechten aan duurzame ontwikkeling . De bank zegt dat er geen aanwijzingen zijn dat MHP nationale regels of wetten overtreedt omtrent dierenwelzijn. Over de precieze bedragen wil de bank niet uitweiden met het oog op de 'vertrouwensrelatie bank-klant'.

Oekraïne is allang niet meer de graanschuur van Europa; het probeert zich de laatste jaren te positioneren als slager van Europa, in het bijzonder de poelier. Het is dan ook niet de eerste keer dat Oekraïense kippen en/of eieren hier onderwerp van debat zijn.

Oost-Europees bedrijf is concurrent die we zelf in het zadel hebben geholpen

Onderzoeker Tim Steinweg van Somo

Kamervragen

In oktober werden nog Kamervragen gesteld over Avangardco, de grootste eierproducent van het Euraziatisch continent. Het bedrijf bezit 23 miljoen leghennen die niet in een verrijkte kooi zitten. VVD-Europarlementariër Jan Huitema vroeg de invoer van kooi-eieren uit Oekraïne te verbieden. Dat verbod kwam er niet, tot frustratie van veel Nederlandse pluimveehouders .

Zodra het vrijhandelsakkoord vanaf volgend jaar volledig van kracht is, moet 'Oekraïne zich inspannen zijn wetgeving op één lijn te brengen met die van de EU, onder andere op het terrein van dierenwelzijn', aldus staatssecretaris Sharon Dijksma onlangs in de Kamer. Nu is die afspraak nog niet van kracht, waarvan bedrijven zoals MHP en Avangardco kunnen profiteren.

'Er barsten steeds vaker discussies los over onze Nederlandse regels voor voedselveiligheid en dierenwelzijn', zegt onderzoeker Tim Steinweg van Somo. 'Die zouden te scherp zijn om de concurrentie met dit soort Oost-Europese bedrijven aan te gaan, en dus moeten we in Nederland de standaarden verlagen, hoor je dan. Dat is jammer, vooral omdat het een concurrent is die we zelf in het zadel hebben geholpen.'