Rupert Stadler, CEO van Audi.
Rupert Stadler, CEO van Audi. © Reuters

Na Volkswagen ook Audi, BMW en Opel in de fout

Allernieuwste diesels zijn zo vervuilend dat ze centrum Utrecht niet in zouden mogen

Niet alleen diesels van Volkswagen zijn veel vervuilender dan gedacht, ook de nieuwste personenauto's van veel andere merken overschrijden de strengste Europese norm voor vervuiling fors. Auto's als de Opel Zafira, BMW X3 en Audi A8 stoten in het dagelijks gebruik 10 tot 21 keer meer stikstofoxiden uit dan volgens de limiet is toegestaan.

Het dieselschandaal rondom Volkswagen breidt zich uit. Topman Winterkorn stapte op nadat de aandeelhouders het vertrouwen in hem opzegden. Voor de Duitse auto-gigant dreigt nu een boete van 18 miljard euro. Hoe nu verder? Zes vragen.

Dit blijkt uit een recente steekproef door het Brusselse onderzoeksinstituut Transport & Environment (T&E). De namen van de betrokken dieselauto's zijn niet eerder geopenbaard.

Slechts drie van de 23 geselecteerde diesels bleken aan de normen te voldoen. Uit het onderzoek blijkt dat veel van de allernieuwste 'schone' diesels (bouwjaar 2015) zelfs slechter presteren dan de oude, soepele uitstootnormen die vanaf het jaar 2000 golden. Opmerkelijk is dat de voertuigen de verplichte laboratoriumtest - die bepaalt of ze mogen worden toegelaten op de weg - gewoon hebben doorstaan.

Dat auto's in de praktijk zo veel slechter presteren dan in het lab, komt doordat fabrikanten in Europa creatief mogen omgaan met de regels. In de VS zijn tests veel strenger en wordt de uitstoot gecontroleerd door toezichthouders van de overheid. In Europa mogen autofabrikanten hun eigen instituten uitkiezen. Ook worden auto's die eenmaal zijn goedgekeurd niet onderworpen aan een praktijktest. Pogingen de tests strenger te maken, zijn de afgelopen jaren tegengewerkt door de machtige Europese autolobby.

Tekst loopt door onder graphic.

Utrecht mogen ze niet in

Gemiddeld blijken diesels de huidige euro-VI-norm, die sinds een jaar geldt, met een factor vijf te overschrijden, aldus het onderzoek van T&E. Bij dagelijks gebruik komt in plaats van 80 milligram per kilometer gemiddeld 400 milligram stikstofoxiden uit de uitlaat. Bij stadsritten is de vervuiling gemiddeld nog eens twee keer zo groot. Dit betekent dat sommige diesels die nu worden verkocht zo vervuilend zijn dat ze bijvoorbeeld de binnenstad van Utrecht niet in zouden mogen. Utrecht sloot dit jaar het centrum af voor personenwagens met een dieselmotor van voor 2001, omdat deze te smerig zijn.

Het zijn niet alleen Duitse auto's die veel meer schadelijke stoffen uitstoten dan beloofd. De dieselversies van de Franse modellen Citroën C4 Picasso en de Peugeot 308 zitten bijvoorbeeld beide vijf maal boven de huidige normen. Duitsland en Groot-Brittannië, landen die eerder juist lobbyden voor een zachte aanpak van de auto-industrie op milieugebied, kondigden gisteren aan dat dieselmodellen van diverse merken gecontroleerd gaan worden op de uitstoot van vervuilende stoffen. Het lijkt waarschijnlijk dat de keurmeesters ook dan forse overschrijdingen zullen vinden.

Tekst loopt door na graphic. 

Eerder bleken grote verschillen ook te bestaan bij brandstofverbruik. Auto's halen in de praktijk zelden de officiële verbruikscijfers. Fabrikanten wordt toegestaan 'creatief' te opereren tijdens de tests. Zo mogen ze smallere banden monteren, naden afplakken om een lagere luchtweerstand te bereiken en mag bijvoorbeeld alle apparatuur aan boord, zoals de energievretende airco, worden uitgeschakeld.

Hierdoor is het gat tussen de officiële verbruikscijfers en de waarden die automobilisten in het dagelijks leven halen, opgelopen tot gemiddeld 40 procent. Auto's verbruiken dus bijna de helft meer brandstof dan kopers wordt voorgespiegeld, stelt T&E.

In dit artikel is op 30 september 2015 een correctie aangebracht. Er stond dat stikstofoxiden (NOx) kankerverwekkend zijn. Dat is niet aangetoond. De Wereldgezondheidsorganisatie WHO legt wel een link tussen longkanker en diesel, maar dit betreft vooral de uitstoot van (ultra)fijnstof. De link tussen NOx en kanker is niet bewezen, al leidt blootstelling wel tot een grotere kans op longaandoeningen en een kortere levensverwachting.