De visafdeling in een supermarkt.
De visafdeling in een supermarkt. © ANP

Na vergeten groenten nu ook vergeten vis: supermarkten verkopen voortaan bijvangst

Na vergeten groenten gaan een aantal supermarkten ook vergeten vis verkopen. Plus, Dekamarkt en Landmarkt maakten vrijdag bekend dat ze onbekende Noordzeevissen in hun schappen willen leggen. Vissen als wijting en steenbolk nemen tong- en scholvissers als bijvangst mee naar de haven, maar worden in Nederland maar weinig gegeten.

'Het is de bedoeling dat de bijvangstvissen in al onze winkels te koop zullen zijn', zegt een woordvoerder van Plus. Vanaf wanneer en hoelang de bijvangst-vissen in het assortiment komen is nog onduidelijk. Ook weten de supermarkten nog niet welke vissoorten dat zullen zijn. 'We zijn de plannen nog aan het uitwerken.'

Het initiatief komt deels uit de koker van milieuorganisatie Good Fish Foundation (GFF). Die organisatie probeert bijvangstvissen als schar, wijting en steenbolk al langer onder de aandacht van Nederlandse visliefhebbers te brengen. 'De Nederlandse kottervissers vissen vooral op tong en schol. Maar dat zijn niet de enige vissen die in hun netten terecht komen', zegt een woordvoerder van de organisatie.

Onbekend maakt onbemind

Het is super dat de onbekende vis onder de aandacht wordt gebracht van de Nederlandse consument

Tongvisser Job Schot

De gemiddelde Nederlander eet jaarlijks 4,5 kilo vis. Daarmee staat Nederland laag in de Europese vis-eet-ranglijst, schrijven Hans Dagevos en Wim Zaalmink (WUR) in 2014. Vlees is vele malen populairder. De gemiddelde Nederlander werkt daar elk jaar 43 kilo van weg.

De belangrijkste bijvangstsoorten zijn de relatief waardevolle platvissen tarbot en griet. Die zijn het probleem niet, want daar is genoeg vraag naar. VisNed-voorzitter Pim Visser: 'Als die in de netten zitten, roept een visser: joepie!' Schar is een andere veel voorkomende bijvangstvis, maar die platvissoort is veel minder populair. 'Schar levert maar een euro per kilo op.' Wijting, pieterman en steenbolk zijn nog minder waard.

Die lage prijs is het gevolg van een gebrek aan vraag naar deze vissoorten. 'De vissers verdienen daar amper aan. Als het ruim voor een groot deel vol ligt met relatief waardeloze bijvangstvissen gooien de vissers die terug in zee. Zo blijft er meer ruimte over voor tong en schol', zegt de woordvoerder van GFF. Het grootste deel van die vissen overleeft dat teruggooien niet. 'Wanneer wij meer onbekende vissoorten als schar, wijting en steenbolk gaan eten, gaat de prijs ervan omhoog. Dan zullen de vissers die vis minder snel teruggooien. Zo wordt verspilling tegengegaan.'

Hogere prijs

Waarom is de visserij op ramkoers met Brussel?

Nederlandse vissers betoogden dinsdag in Brussel tegen de Europese verplichting waardeloze, onverkoopbare vis aan land te brengen. Wat speelt er?

De vissers spreken dat tegen. 'Deze vissoorten gooien wij helemaal niet terug', zegt tongvisser Job Schot. 'Vis die Nederlanders niet willen eten verkopen wij aan Japan en Zuid-Europa. Daar eten ze veel meer vis.'

Met de supermarktpromotie van 'vergeten' vissen is Schot wel blij. 'Jaar in, jaar uit hoor ik de Nederlandse consument zeggen: ik wil geen wijting, dat is vis voor de kat. Maar het is prima vis om te eten.' Schot verwacht niet dat de prijs van schar of wijting omhoog zal schieten als deze vis in de supermarkt ligt. 'Nederlanders kopen nauwelijks verse vis in de supermarkt. Zelfs niet van geliefde soorten als tong. Tweeverdieners hebben geen tijd om een visje in de pan te bakken. Meer bekendheid leidt er misschien wel toe dat meer restaurants deze soorten op het menu zetten.'


Wat kun je dan met die bijvangst? Tips voor de thuiskoks

Op de menukaart van het Amsterdamse restaurant De Gouden Driehoek staan sinds januari bijvangstvissen. Kok Allard Snijder geeft tips aan thuiskoks:

Steenbolk
'Wrijf het stevige vlees van de steenbolk in met een beetje mosterd, citroensap, dille en wat druppels oude jenever. Laat hem 24 uur staan in een ovenschaal met gewicht erop. Hij gaart door het zuur en de alcohol. Opdienen in dunne plakken op een warme risotto.'

Wijting
'Wijting is een tere vis van zachte smaak. Snijd hem bij de buik open en vul hem daarna met venkel, ui, citroen en knoflook. Verpak de vis in bakpapier. Schuif het geheel in de oven. 15 minuten op 180 graden.'

Schar
'Het beste alternatief voor tong. Deze platvis kun je heerlijk met wat bloem, peper en zout in heel veel boter bakken. Wat kappertjes en citroen erbij en in zijn geheel opdienen.'

Pieterman
'De pieterman eet veel bodemvissen en schaaldieren waardoor hij een beetje een aardse smaak heeft. Met huid en al in de pan gooien en een paar minuten bakken tot de huid mooi knapperig is. Op het laatst wat lamsoor en citroen meebakken. Opdienen met gemengde salade.'