1437387
Een Utrechts pand in bezit van Wim V. © Peter Lipton, de Volkskrant

Het net sluit zich rond Utrechtse huisjesmelker Wim V.

De gemeente Utrecht probeert de beruchtste pandjesbaas aan te pakken. Procederen tegen Wim V. is lastig. Zijn opgegeven verblijfplaats blijkt een door planten overwoekerde schuur in de Ardennen.

Hij kan zich voordoen als een kwetsbare, oude man die onrecht wordt aangedaan, bijvoorbeeld als hij weer eens voor de rechter staat. Dat is schijn, zeggen voormalige huurders, handhavingsambtenaren, de gemeente en vele anderen die het aan de stok hebben gehad met Wim V. (77). Al tientallen jaren is hij een van de beruchte huisjesmelkers van Utrecht.

De lijst met wantoestanden is inmiddels dermate uitgebreid dat zijn slachtoffers zich erover verbazen dat deze huizenbezitter zo lang ongestoord heeft kunnen doorgaan met het verhuren van kamers. Herhaaldelijk is hij beschuldigd van mishandelingen en bedreigingen. Sommige van zijn tientallen panden lijken uit elkaar te vallen van ellende.

Hij is een paar keer veroordeeld, maar vaker wist hij de dans te ontspringen, mede door zijn juridische kennis: hij is kandidaat-notaris geweest. Geregeld liepen zaken tegen hem stuk op geconstateerde vormfouten.

23 zaken
Nu lijkt het net rond de huisbaas zich te sluiten. Utrecht wil dat V. zijn carrière als kamerverhuurder beëindigt en voert de druk op. De gemeente heeft deze maand maar liefst 23 zaken tegen hem voor de bestuursrechter gebracht: van achterstallig onderhoud tot het niet betalen van aanschrijvingen bij elf van zijn panden. De rechter doet op 11 december uitspraak of de huisbaas de opgelegde dwangsommen van bij elkaar 4,5 ton moet betalen.

Ook de Belastingdienst zit achter hem aan en heeft wegens achterstallige betalingen beslag laten leggen op een paar panden. Daarbij is, na een arrest van de Hoge Raad in mei van dit jaar, een hem opgelegde boete van 250 duizend euro onherroepelijk geworden, wegens belastingfraude en valsheid in geschrifte. Het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie heeft voor deze boete beslag gelegd op enkele van zijn panden. Hij is veroordeeld voor het beledigen van FIOD-medewerkers en het in bezit hebben van een busje traangas.

Deze donderdag moet V. opnieuw voor de strafrechter verschijnen, wegens het bedreigen van een huurster en de mishandeling van een ambtenaar van Bouw- en Woningtoezicht. Ook zou hij eind vorig jaar brieven hebben verduisterd. Eerder deze maand is hij hiervoor gearresteerd. Afgelopen vrijdag mocht hij van de rechtbank het huis van bewaring verlaten. De borgsom werd vastgesteld op 50 duizend euro.

Blauwe plekken
Vanwege zijn leeftijd viel het verblijf in de gevangenis hem zwaar, zegt zijn advocaat Vincent Senczuk. Zijn cliënt heeft een huurster in stevige bewoordingen te kennen gegeven dat ze moest vertrekken, meer niet. De huizenbezitter heeft zeker geen ambtenaren mishandeld, zegt Senczuk. 'Toen de gemeente zijn panden voor de zoveelste keer kwam controleren, heeft hij een van deze medewerkers aan zijn mouw getrokken. Die ambtenaar zegt nu dat hij daar blauwe plekken aan heeft overgehouden.'

De voormalige huurders van een studentenhuis aan de Griftstraat hebben geen medelijden met hun oude huisbaas. Zij raakten vorig jaar in conflict met hem toen zij niet akkoord wilden gaan met een huurverhoging. Kort daarna werd het gas en licht afgesloten. Nadat een van de bewoners was verhuisd, trok een Marokkaanse klusjesman in de achtergelaten kamer. V. en anderen kwamen te pas en te onpas langs, als vrienden van de klusjesman. Bewoner Dorus (27): 'Het was bedreigend. Als je thuiskwam, wist je niet wie je aan zou treffen in je eigen huis.'

Bewoner Laurens (24), is één keer echt bang geweest voor de bejaarde man. 'Hij kwam uit de kamer van onze voormalige huisgenote met een zweetband om zijn hoofd en een deurklink in zijn hand. Hij leek te wachten op een beweging van mij om los te gaan. Toen dacht ik: dit kan fout aflopen. Deze man is op oorlogspad, hij kan doordraaien.'

V. had het slot op de voordeur laten vervangen. Toen de jongens via het raam hun woning betraden, zagen ze dat de muren waren besmeurd met uitwerpselen. Over het fornuis was urine gegooid. De studievrienden besloten eieren voor hun geld te kiezen en te verhuizen. Ze namen zo veel mogelijk bezittingen mee. Een deel van hun huisraad waren ze kwijt.

'Uiterst gevaarlijke homoflikker'
Hierbij vergeleken is de schending van zijn briefgeheim nog een kleinigheid, meent huurder Dorus. Zijn huisbaas had zijn post gelezen en had daaruit ten onrechte opgemaakt dat hij homoseksueel was. Dorus laat een ronkende brief zien, waarin V. hem uitmaakt voor een 'uiterst gevaarlijke homoflikker' die hij niet in zijn huis wil hebben. De inmiddels afgestudeerde psycholoog denkt dat V. lijdt aan een antisociale persoonlijkheidstoornis. Zijn voormalige huisgenoot Laurens, ook psycholoog, zegt: 'Hij leeft in zijn eigen waarheid. Hij denkt dat iedereen erop uit is om hem te pakken. Zelfs de rechters zijn tegen hem.'

V. bezit zo'n twintig panden in Utrecht, waaronder een paar monumenten op mooie Utrechtse locaties. In de studentenstad die bekend staat om zijn grote kamernood is hij zeker niet de enige pandjesbaas over wie wordt geklaagd. Particuliere verhuurders vragen in Utrecht gemiddeld 100 euro meer dan toegestaan voor vaak slecht onderhouden woonruimte.

Dat kamerbewoners die aan de bel trekken over een te hoge huur of achterstallig onderhoud worden geïntimideerd door hun huisbaas komt in Utrecht vaker voor. In deze jungle van particuliere kamerverhuur moet je het heel bont maken om een koppositie te bereiken op de gemeentelijke most wanted-lijst van malafide huisjesmelkers. Dat is V. gelukt.

Je recht halen
Hoe moeilijk het is om als huurder je recht te halen tegen een intimiderende huisbaas, heeft jurist Piet Broos ervaren. Zijn kantoor Hendrikx en Thomas won met veel inspanning alle zaken van de huurders van de Griftstraat tegen V. Maar de opgelegde boetes van honderden euro's maakten schijnbaar weinig indruk op hem. De huurders besloten toen de juridische strijd op te geven.

Bovendien is het lastig procederen tegen iemand die niet in Nederland staat ingeschreven, maar in een klein dorpje in de Ardennen, Julémont. Post die naar zijn adres daar wordt gestuurd, komt als onbezorgbaar terug. Zijn opgegeven verblijfsplaats blijkt een door planten overwoekerde schuur. Door juridisch onvindbaar te zijn, weet V. procedures tegen hem te vertragen.

Niet dat V. veel in België komt. In de weekenden verblijft hij vaak in zijn ruime villa aan de rand van de bossen in Doorn, vertelt een buurvrouw. Zijn vrouw woont daar permanent. Doordeweeks overnacht de vastgoedman geregeld in een van zijn panden in de Utrechtse wijk Wittevrouwen. Zijn huurders zien hem vaak fietsen door de stad, in zijn bruine jas en met zijn kenmerkende Russische bontmuts op.

V. zou zuinig zijn, terwijl hij toch geld in overvloed zou moeten hebben door de verhuur van tientallen kamerpanden waarin hij niet al te veel investeert: vaak is de douche niet meer dan een betegelde kast en hangen de elektriciteitsdraden er los aan de muren.

Ruim veertig panden
V., in 1935 geboren in het Noord-Brabantse Mill, kocht begin jaren zeventig zijn eerste vastgoed. Nu bezit hij ruim veertig panden. Ze staan in Wamel, Den Haag, Doorn, Hilversum, Vianen, Tilburg en, vooral, Utrecht. Met zijn vrouw betrok hij een ruim, door een flinke tuin omgeven vrijstaand woonhuis in Doorn.

In 1984 sloeg zijn Bergerac Beheer BV een grote slag met de aankoop van twee grote, monumentale panden aan de Ganzenmarkt in hartje Utrecht, voor 290.521 gulden. De matrassenzaak Ubica die erin was gevestigd brandde in 1989 volledig uit. De panden tegenover het stadhuis stonden op instorten, totdat ze werden gekraakt. Jarenlang probeerde de gemeente V. er tevergeefs toe te bewegen het vastgoed te renoveren.

Pas dit jaar lijkt het een ondernemer te gaan lukken de panden over te nemen om er een hotel van te maken. Uit het voorlopige koopcontract blijkt dat hij bereid is V. ruim 2 miljoen euro te betalen voor de vervallen monumenten, die hij wil terugbrengen in originele staat. Op het stadhuis duimen ze dat dit plan doorgaat, nu de huisbaas zo in het nauw wordt gebracht.

Bouwvergunningen
Advocaat Olaf van der Linden, die V. bijstaat in de bestuursrechtelijke zaken, zegt dat V. wel degelijk wil voldoen aan de wensen van de gemeente, maar daarvoor simpelweg de tijd niet krijgt, bijvoorbeeld om de benodigde bouwvergunningen aan te vragen. Van der Linden vindt dat de gemeente haar bevoegdheden oneigenlijk gebruikt. 'Ze pakken hem onbegrijpelijk hard aan met het doel hem kapot te maken.'

De huisbaas heeft ook veel tevreden huurders, zegt Van der Linden. 'Er is een dispuut dat hem jaarlijks uitnodigt voor een diner.' Ook de huurprijzen die hij vraagt, zijn niet onredelijk. 'Hij is van de oude stempel. Als huurders zich laten opjutten door zo'n Huurteam en ze komen na een bezoek aan de Huurcommissie om huurverlaging vragen, dan vindt hij dat niet prettig. Als hij vervolgens ziet dat ze de verwarming flink hoog hebben staan met het raam open, terwijl gas en licht bij de huurprijs zijn inbegrepen, ervaart hij dat als een provocatie.'