Winkelend publiek in de Kalverstraat.
Winkelend publiek in de Kalverstraat. © ANP

Het kan niet op: economische groei en begrotingsoverschot blijven toenemen

De Nederlandse economie blijft de komende jaren doorgroeien en het overschot op de rijksbegroting loopt op. Dat blijkt uit nieuwe ramingen die het Centraal Planbureau (CPB) vrijdag heeft gepubliceerd. Het CPB gaat voor 2017 uit van een economische groei van 2,1 procent. Dat is wat minder dan de groei van 2,2 procent die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag rapporteerde over 2016. Volgend jaar vlakt de groei nog wat verder af, naar 1,8 procent.

Het begrotingsoverschot komt dit jaar volgens de ramingen van het CPB op 0,5 procent. Dat is iets groter dan vorig jaar. Voor 2018 wordt een overschot voorzien van 0,8 procent. 

De stijging is vooral te danken aan stijgende belastinginkomsten en sterk dalende uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen. De werkloosheid neemt dit jaar namelijk verder af tot 4,9 procent, gevolgd door een verdere daling naar 4,7 procent in 2018.

De ramingen van het Centraal Plan Bureau zijn vooral van belang voor de formatie. Partijen die willen regeren, moeten het eens worden over hoe het geld dat we overhouden zal worden uitgegeven.

Daarbij neemt iedereen de tijd, schrijft chef politiek Raoul du Pré vandaag in zijn analyse: 'En waarom niet? Als er één ingrediënt ontbreekt bij deze formatie dan is het tijdsdruk. Het Centraal Planbureau komt vandaag met nieuwe economische ramingen. Die zullen wéér beter zijn dan verwacht. Nederland stevent af op een indrukwekkend  begrotingsoverschot, zeker nu er geen missionair kabinet is dat extra geld kan uitgeven. Iedere dag langer formeren is een zegen voor de schatkist.

'Dat is te merken. Nu zijn er twee weken nodig om te beginnen met onderhandelen, in 2012 stonden twaalf dagen na de verkiezingen de hoofdlijnen van het regeerakkoord en de verdeling van de ministersposten al op papier.'

Staatsschuld

Het Centraal Planbureau komt vandaag met nieuwe economische ramingen. Die zullen wéér beter zijn dan verwacht

Volgens het CBS hield de overheid vorig jaar 2,9 miljard euro over op de begroting. Dat is veel meer dan eerder werd gedacht: in februari schatte minister Dijsselbloem (Financiën) nog dat er een overschot van 200 miljoen euro zou zijn.

De overheid had in 2008 voor het laatst een overschot, het jaar daarop brak de financiële crisis uit. Sindsdien kwamen de cijfers niet meer in de plus, tot vorig jaar dus. Op het dieptepunt was er een tekort van 33,5 miljard euro.

Volgens het CBS bedroegen de inkomsten van de Nederlandse overheid vorig jaar 307 miljard euro, een stijging van meer dan 14 miljard euro ten opzichte van 2015. Dat is te danken aan hogere opbrengsten uit belastingen en sociale premies. Lagere aardgasbaten hadden juist een negatief effect van 3 miljard euro.

De overheidsuitgaven gingen vorig jaar met bijna 3 miljard euro omlaag tot ruim 304 miljard euro. Het statistiekbureau merkt daarbij op dat de afdrachten aan de Europese Unie vorig jaar bijna 4 miljard euro lager waren. Daarvan is 3 miljard euro eenmalig. De rentelasten namen af met bijna 1 miljard euro. Wel stegen de uitgaven aan lonen en salarissen van ambtenaren, evenals de lasten voor sociale uitkeringen.

De staatsschuld stond eind vorig jaar op 434 miljard euro, een afname met 7 miljard euro ten opzichte van een jaar eerder. Met een schuld van iets meer dan 62 procent van het bbp voldoet Nederland bijna aan de Europese norm die stelt dat een EU-lidstaat geen hogere schuld mag hebben dan 60 procent van het bbp. De cijfers die het CBS vrijdag heeft gepresenteerd, zullen ook aan de Europese Commissie worden gerapporteerd.