Een van de twee grootste Amerikaanse zakenbanken, JPMorgan Chase
Een van de twee grootste Amerikaanse zakenbanken, JPMorgan Chase © ANP

'Duurzame' banken investeren fors in kolen

Banken investeren en lenen steeds meer geld aan steenkoolbedrijven terwijl ze tegelijkertijd claimen meer aandacht te hebben voor duurzaamheid en klimaatvriendelijke initiatieven. 2013 was voor de kolensector een recordjaar met 66 miljard euro aan beleggingen en leningen, ruim vier keer zoveel als in 2005. De afgelopen tien jaar hebben de banken minstens 373 miljard euro in de industrie gestoken.

Dat blijkt uit een overzicht van de organisaties Banktrack en Profundo, die pleiten voor duurzame investeringen. Nederlandse banken komen niet voor op de ranglijst, die wordt aangevoerd door de twee grote Amerikaanse zakenbanken JPMorgan Chase en Citibank, gevolgd door de Britse banken RBS en Barclays. De China Construction Bank staat op nummer vijf.

Vanwege de lage prijs is steenkool in veel landen populair als brandstof voor energieopwekking. Het is daardoor ook de belangrijkste en snelst groeiende bron van broeikasgas. Van de wereldwijde uitstoot van CO2 komt 44 procent van kolen. Ondanks groeiende bezorgdheid over klimaatverandering, is de productie sinds 2000 toegenomen met 69 procent.

Ecologische voetafdruk

JPMorgan Chase claimt 'bij te dragen in de overgang naar een low carbon-industrie'. Citibank zegt 'enorme vooruitgang te boeken in het verminderen van haar ecologische voetafdruk'.

Investeringen in kolen zijn niet onomstreden. Afgelopen zomer besloot de Wereldbank om alleen nog in uitzonderlijke omstandigheden geld te steken in kolencentrales. De Europese Investeringsbank stelt geen geld meer ter beschikking aan energieprojecten die méér uitstoten dan 550 gram CO2 per opgewekt kilowattuur, waardoor reguliere kolencentrales worden uitgesloten.

Ook de Amerikaanse overheidsbank EU Export-Import Bank maakte een einde aan investeringen in buitenlandse kolencentrales, net als de nationale investeringsbanken van Nederland, Denemarken, Finland, Noorwegen, Zweden, IJsland en het Verenigd Koninkrijk.

De banken die tientallen miljoenen steken in kolenmijnen zeggen niettemin te streven naar meer duurzaamheid. Zo claimt JPMorgan Chase 'bij te dragen in de overgang naar een low carbon-industrie'. Citibank zegt 'enorme vooruitgang te boeken in het verminderen van haar ecologische voetafdruk'.

Verantwoordelijkheid

De opvallendste duurzaamheidsclaim komt van Bank of Amerika, die sinds 2005 ruim 13 miljard euro in kolen heeft geïnvesteerd: 'Bank of Amerika onderschrijft dat klimaatverandering plaatsvindt, dat de samenleving moet overschakelenop koolstofarme alternatieven en dat de bank een verantwoordelijkheid heeft om die overgang te bespoedigen.'

In 2011 werd de betrokkenheid van commerciële banken bij de steenkolensector ook al in kaart gebracht. Sindsdien heeft RBS haar investeringen verhoogd, waardoor het opklom van een zevende naar de derde plaats. Het Franse Société Générale verdween uit de lijst.

Belangrijker is het oprukken van Chinese banken als kolenfinanciers. Drie jaar geleden stonden drie Chinese banken laag op de lijst; de huidige vijf nemen hogere posities in. De afgelopen drie jaar kwam het meeste geld voor de kolenindustrie van drie Chinese banken.