Protest in 2015 van de Guatemalteekse Nobelprijswinnares Rigoberta Menchú tegen de vervuilende oliewinning door Chevron-Texaco in het Amazonegebied in Ecuador.
Protest in 2015 van de Guatemalteekse Nobelprijswinnares Rigoberta Menchú tegen de vervuilende oliewinning door Chevron-Texaco in het Amazonegebied in Ecuador. © REUTERS

Crowdfundingsite The Crowd Versus gaat strijd aan met multinationals

Oliebedrijf Chevron aansprakelijk houden voor vervuiling van regenwoud in Ecuador, chemieconcern Monsanto verbieden nog langer genetische gemodificeerde maïs te produceren in Mexico. De woensdag gelanceerde juridische crowdfundingsite The Crowd Versus wil met geld van het publiek juridische gevechten voeren tegen de macht van multinationals.

'Het wordt tijd de machtsongelijkheid te doorbreken', aldus mede-initiatiefnemer Jan van de Venis. De milieuadvocaat was vorig jaar onder meer betrokken bij Urgenda, de actiegroep die via een gang naar de rechter CO2-vermindering heeft weten af te dwingen in Nederland. Daarnaast adviseert hij al tijden non-gouvernementele organisaties (ngo's) bij allerlei juridische conflicten. Maar waarom daar niet gewoon zijn hand ophouden? Waarom bedelen bij het publiek? Van de Venis: 'De inheemse bevolkingen missen vaak het geld. De ngo's die hen vertegenwoordigen beschikken wel over de middelen, maar worden het vaak niet eens over de besteding ervan.'

Op de donatiesite kan iedereen 10, 25 of 100 euro storten aan een van de (momenteel) vijf projecten. Zodra er genoeg geld is opgehaald - gemiddeld zo'n 25 duizend euro - gaan Van de Venis en zijn juristen over tot actie.

Ze hebben bijvoorbeeld een zaak op touw gezet tegen chemieconcerns Syngenta en Bayer, die een voor bijen dodelijke pesticide willen verkopen. Daarnaast is er geld nodig om milieuvervuilende teerzandmijnen in Canada te doen sluiten. De zaak tegen Chevron, in Ecuador, maakt duidelijk hoe cynisch de top van het zakenleven soms is. In dit Zuid-Amerikaanse land heeft de hoogste rechter al jaren geleden een boete opgelegd aan de Amerikaanse oliegigant. Bijna 10 miljard dollar (8,9 miljard euro) moet Chevron betalen vanwege vervuiling van honderden hectares aan regenwoud. Toch probeert Chevron onder betaling van die boete uit te komen en heeft zijn bedrijfsactiviteiten uit het land gehaald.

De zaak tegen Chevron, in Ecuador, maakt duidelijk hoe cynisch de top van het zakenleven soms is

Van de Venis: 'We willen nu beslag gaan leggen op hun bezittingen.'

Wat vroeger eenvoudigweg doneren heette, heet in het digitale tijdperk crowdfunding. Menig ondernemer weet via speciaal daarvoor opgerichte websites en apps geld los te peuteren bij de crowd. Maar tevens de kunstsector en goede doelen, allemaal spelen ze in op de barmhartigheid van de Facebook-gebruiker en Twitteraar.

The Crowd Versus zal zeker sympathie wekken. Maar consumenten krijgen er zelf concreet niks voor terug, wat bij de meeste vormen van crowdfunding wel gebruikelijk is. Zou het niet spannender zijn als donateurs als mede-eisers kunnen optreden? 'Omdat het internationale zaken zijn, is dit onmogelijk. Donateurs hebben in de landen in kwestie namelijk formeel geen belangen', zegt Van de Venis. Wel kunnen ze hun goede daad delen op sociale media.

'Advocaten worden soms bedreigd door de bedrijven die ze aanklagen. In zo'n situatie helpt het wanneer onze achterban dit deelt met de buitenwereld.'