Bier in een bruine kroeg in de Amsterdamse Jordaan.
Bier in een bruine kroeg in de Amsterdamse Jordaan. © ANP

Bierprijs in café drie keer zo hard gestegen als in de supermarkt

Vier vragen over pils

Het pilsje dat iemand in de kroeg bestelt is de afgelopen tien jaar drie keer zo hard in prijs gestegen als het pilsje dat je de supermarkt koopt en thuis op de bank opdrinkt. Dat heeft het CBS berekend op basis van de gemiddelde pilsprijzen tussen 2006 en 2016. Cafébezoekers moesten vorig jaar gemiddeld 2,43 euro neertellen voor een glas pils aan de toog. Dat is 72 cent meer dan in 2006, een prijsstijging van 42 procent. In dezelfde periode werd een liter pils uit een supermarktkrat slechts 14 procent duurder.

Waarom stijgen de prijzen van pils in café's sneller dan in winkels?

In de horeca betaalt de klant ook voor de omgeving en de bediening. Dat zorgt er niet alleen voor dat pils in een café duurder is dan in de supermarkt, maar ook dat het prijsverschil groter wordt, volgens Peter Hein van Mulligen van het CBS. 'In arbeidsintensieve sectoren zoals de horeca en de zorg is de prijs meer afhankelijk van de lonen dan in andere sectoren. Lonen stijgen over het algemeen sneller dan de prijzen, en dat is mooi, maar het zorgt er echter ook voor dat de prijzen van producten in arbeidsintensieve sectoren sneller stijgen.'

Is dat de enige verklaring?

Nee. Volgens voorzitter Robèr Willemsen van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) komt het prijsverschil ook door de hogere prijzen die bierbrouwers rekenen aan horecaondernemers. 'Ondernemers sluiten een contract af met brouwers en vanaf dat moment kunnen de brouwers in feite de prijs bepalen.'

AB InBev, het concern achter Hertog Jan en Dommelsch, verhoogt de prijzen voor 2017 met ruim 3,5 procent ten opzichte van het afgelopen jaar. Heineken met 3,7 procent. Heineken geeft aan van tijd tot tijd prijsverhogingen door te voeren omdat de eigen kosten stijgen.

Ondervinden supermarkten daar dan niet de gevolgen van?

Supermarkten kunnen eventueel verlies op verkoop van bier compenseren met de winst die ze maken op andere producten

Robèr Willemsen, voorzitter Koninklijke Horeca Nederland

De onderhandelingspositie van supermarkten is veel sterker omdat die veel grotere hoeveelheden afnemen. 

En supermarkten zijn minder afhankelijk van de bierbrouwers. Volgens KHN neemt driekwart van de horecaondernemers meer van de brouwer af dan alleen bier. Zij krijgen bijvoorbeeld een tapinstallatie in bruikleen en de kosten daarvan zitten ook in de bierprijs verwerkt. Of de ondernemer krijgt een geldlening of zit in een pand dat hij huurt van de brouwer. Die afhankelijkheid zorgt voor een slechtere onderhandelingspositie.

Daarnaast is bier volgens Willemsen van KHN een heel ander product voor supermarkten. 'Zij kunnen ermee stunten. De pilsprijzen laag houden zodat mensen naar de supermarkt komen en hun karretje vol stoppen.' Zo kunnen supermarkten eventueel verlies op het bier compenseren met de winst die ze maken op andere producten. Een prijsstijging voor supermarkten hoeft dus vrijwel alleen de inflatie te compenseren.  'Cafés hebben die luxe niet', zegt Willemsen. 'Voor hen is bier de core business.'

Hoe kunnen horecaondernemers hun positie verbeteren?

Willemsen pleit voor meer transparantie bij de prijsbepalingen van bierbrouwers. 'De redenen voor de verhogingen zijn vaak niet duidelijk', schat Willemsen. 'Wat wij zouden willen is een netto bierprijs, waarna je als ondernemer gaat onderhandelen. En een einde aan de afnamebedinging.' De afnamebedinging bepaalt dat de ondernemer alleen bier kan afnemen met de brouwer met wie hij een contract heeft afgesloten