Sociale werkvoorziening in Geldrop. Werkgevers willen dat bij een bedrijf dat inkoopt bij een sociale onderneming het werk meetelt voor het eigen quotum arbeidsgehandicapten.
Sociale werkvoorziening in Geldrop. Werkgevers willen dat bij een bedrijf dat inkoopt bij een sociale onderneming het werk meetelt voor het eigen quotum arbeidsgehandicapten. © Marcel van den Bergh

Bedrijven willen overdraagbaar quotum arbeidsgehandicapten

Bedrijven moeten onder de boete van de quotumwet uit kunnen als ze werk uitbesteden aan een bedrijf dat wel voldoende arbeidsgehandicapten in dienst heeft. Deze sociale ondernemingen moeten hun 'rechten' kunnen overdragen aan bedrijven die niet aan de wet voldoen.

Dit bepleiten bedrijven en werkgeversorganisaties. Sociale ondernemingen moeten zo hun quotum kunnen overdragen aan hun klanten. Daarvoor moet de quotumwet worden aangepast, zeggen vooral bedrijven en werkgevers. Vakbonden zijn hierop tegen.

Werkgevers, vakbonden en overheid hebben afgesproken dat er vanaf dit jaar extra banen komen voor arbeidsgehandicapten: tot 2026 100 duizend banen bij bedrijven en 25 duizend bij de overheid. Bedrijven die niet genoeg arbeidsbeperkten aannemen krijgen een boete van 5.000 euro per niet aangenomen werknemer. Het betreft degenen met de 'zwakste positie op de arbeidsmarkt': zij die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen, een Wajonguitkering krijgen of op de wachtlijst staan voor een sociale werkplaats. Zij krijgen het minimumloon, werkgevers betalen alleen voor wat deze werkenden produceren.

Gescheiden werelden

De mensen moeten op de juiste plek terechtkomen en we willen dat mensen met een arbeidsbeperking volwaardig meedoen

De wet moet veel meer aansluiten 'op de dynamische manier waarop de arbeidsmarkt nu eenmaal werkt', vindt Bert van Boggelen van de Normaalste Zaak, een netwerk van ruim tweehonderd bedrijven die gehandicapten aan werk helpen.

Het idee is nu juist, zegt CNV-voorzitter Maurice Limmen, dat we proberen het werk zo in te delen dat ook mensen met een beperking mee kunnen doen. De twee gescheiden werelden die door het uitbesteden van werk zijn ontstaan willen we weer verenigen. Werkgevers hebben daar ook hun handtekening onder gezet. Zij moeten dus op zoek naar oplossingen. En die zijn er.'

Het lukt niet altijd deze doelgroep rechtstreeks bij een bedrijf te laten werken, zegt de Geldropse ondernemer Lars van der Hoorn. 'Er is niet altijd tijd om ze te begeleiden, of de rust ontbreekt. Zeker in de technische sector. Mijn ervaring is dat arbeidsgehandicapten sterker worden van werken met gelijkgestemden. Daar gaat het toch om met deze nieuwe wetgeving? De mensen moeten op de juiste plek terechtkomen en we willen dat mensen met een arbeidsbeperking volwaardig meedoen.'

Bedrijven besteden werk uit zodat ze zich kunnen toeleggen op waar ze goed in zijn, zegt Jannes van der Velde van werkgeversvereniging AWVN. 'Dat maakt ze sterker, zo verdienen ze hun geld. Met toeleveranciers kunnen ze afspraken maken over hoeveel arbeidsgehandicapten er worden ingezet.'

Van de 1,6 miljoen arbeidsgehandicapten, meldde deze week het Centraal Bureau voor de Statistiek, heeft eenderde in 2013 een betaalde baan van 12 uur per week of meer. Mensen zonder arbeidshandicap werken ruim twee keer zo vaak: 72 procent.

Straf

Van der Hoorn - derde generatie in het familiebedrijf Van der Hoorn Buigtechniek - heeft twee jaar geleden een onderdeel van een sociale werkplaats overgenomen. Bij Brainport Assembly werken nu elf medewerkers met een arbeidsbeperking. Dat aantal moet eind dit jaar ruim verdubbeld zijn. In 2017 zijn er tweehonderd mensen aan de slag, onder wie 80 procent arbeidsgehandicapten, verwacht hij.

Er is veel werk voor deze doelgroep in de hightech-maakindustrie in de regio Eindhoven, stelt Van der Hoorn. 'Werk in kleine series, wel repeterend, dat kunnen ze heel goed. Onderdelen maken, lampen in elkaar zetten. In de Brainportregio kunnen veel van dit soort taken worden overgenomen van mbo'ers en hbo'ers; we kunnen via jobcarven nieuwe banen creëren. Daarvan moeten mijn klanten wel meeprofiteren. Zij moeten niet gestraft worden met een boete.'

Eind vorig jaar rekte staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken de wet zo op dat ook hogeropgeleide arbeidsgehandicapten meetellen. Voor het inkopen van diensten ligt dat volgens haar anders. Op verzoek van de Tweede Kamer zoekt zij hiervoor een oplossing.